Akkoord over aanpak WAO bereikt

De sociale partners hebben na maanden onderhandelen overeenstemming bereikt over de aanpak van de WAO. Alleen zieke werknemers van wie vast komt te staan dat ze minimaal vijf jaar niet meer kunnen werken, krijgen straks nog een WAO-uitkering.

De meeste werknemers die om psychische redenen arbeidsongeschikt raken zullen dan niet meer in de WAO komen.

Dat zijn de hoofdpunten van een principeakkoord dat de werkgevers, vakbonden en kroonleden in de Sociaal Economische Raad (SER) hebben bereikt over een nieuw WAO-stelsel, zo wordt in kringen rond het SER-overleg bevestigd.

Vrijdag zullen de onderhandelaars het akkoord definitief sluiten, mits uit berekeningen van het Centraal Planbureau blijkt dat de maatregelen voldoende effect hebben op het terugdringen van het aantal WAO'ers. De sociale partners verwachten dat de instroom in de WAO (nu ruim 100.000 per jaar) zal afnemen tot 25.000 personen per jaar. Er zijn nu ruim 950.000 arbeidsongeschikten.

De SER wil de rechten van de huidige WAO'ers niet aantasten. De boete die werkgevers nu nog krijgen als hun werknemers arbeidsongeschikt raken, de Pemba-regeling, wordt afgeschaft. Werknemers die ziek worden, krijgen in het eerste ziektejaar hun loon volledig doorbetaald. In het tweede ziektejaar wordt dat naar alle waarschijnlijkheid verlaagd naar 70 procent van het loon.

Alleen werknemers die door de keuringsartsen van de nieuwe uitvoeringsinstantie voor de sociale zekerheid, het UWV, voor 80 procent of meer `duurzaam arbeidsongeschikt' worden bevonden, krijgen recht op een volledige WAO-uitkering. Die bedraagt 75 procent van het gemiddelde loon van de laatste drie gewerkte jaren. De facto bedraagt de volledige WAO-uitkering zo'n 72,5 procent van het laatst verdiende loon. Dat is ongeveer vijf procent meer dan de huidige uitkering voor een volledig arbeidsongeschikte. Wie niet duurzaam arbeidsongeschikt is, krijgt een WW-uitkering en later een

IOAW-uitkering die enkele nadelen van de bijstand mist.

Voor werknemers die de grens van tachtig procent arbeidsongeschiktheid niet `halen' maar wel voor meer dan 35 procent arbeidsongeschikt zijn, komt een particulier gefinancierde verzekering. Hun werkgever betaalt hun salaris voor de dagen dat ze wel kunnen werken, en het loon wordt aangevuld via een particuliere verzekering waaraan werkgever en werknemer beide gelijkelijk bijdragen.

Werknemers die minder dan 35 procent arbeidsongeschikt worden verklaard, blijven gewoon in dienst van hun werkgever en moeten in beginsel volledig blijven werken. Zij kunnen wel in samenspraak met hun werkgever een individuele regeling treffen om minder te werken.

Het kabinet had de Sociaal Economische Raad om een advies over de WAO gevraagd naar aanleiding van het rapport van de commissie-Donner, die in de zomer advies uitbracht over de WAO.

analyse: pagina 2