Van startersbeurs tot uitvaartcentrum

De Nmax, de markt voor jonge, groeiende bedrijven, dreigt een stille dood te sterven. Nmax-fonds Prolion heeft inmiddels ook acute geldnood.

Al Capone's, de pizzaketen, ging toch maar niet naar de Nmax. Pharming wel, en is al weer bezig met een doorstart. Newconomy verkeert in liquiditeitsproblemen. En Ring!? Ring! ging failliet. Nu is Prolion, ook een Nmax-fonds, aan de beurt. De fabrikant van melkrobotten, Prolion, zit krap bij kas. Topman H. Buitenhuis is naarstig op zoek naar financiers, zo liet hij gisteren weten. Uitstel van betaling is niet aan de orde, zei hij. ,,Maar het is maar de vraag hoe crediteuren reageren op deze berichten.''

De Nmax, beurs voor startups, bestaat pas sinds 1997. Vorig jaar telde de markt nog vijftien bedrijven, nu zijn het er nog negen. De leegloop is onder meer het gevolg van faillissementen en overnames. En vorige week kondigde Nmax-fonds Innoconcepts aan de overstap te wagen naar de officële markt.

De Amsterdamse effectenbeurs speelde met de lancering van de Nmax in op de behoefte aan kapitaal van snel groeiende jonge ondernemingen. Voor deze bedrijfjes golden andere, soepelere toelatingseisen. Ze hoefden niet tenminste vijf jaar te bestaan, drie jaar winst te hebben gemaakt, en een behoorlijk eigen vermogen te hebben.

Nmax-kandidaten hadden genoeg aan een leven van minimaal drie jaar en mochten gewoon in het rood staan. Wel moest er elk kwartaal een bericht worden gepubliceerd over de gang van zaken. ,,De eisen zijn te soepel geweest'', stelt Peter Paul de Vries, directeur van Vereniging van Effectenbezitters. ,,Beleggers hebben veel geld verloren aan bepaalde fondsen van de Nmax. Een aantal bedrijven was niet serieus bezig en was onvolwassen.'' De beurs pareert deze kritiek met een andere verklaring. ,,Onze eisen waren niet soepeler dan bij voorbeeld die van de Neuer Markt in Frankfurt. De Nmax heeft last gehad van het verslechterende beursklimaat.''

Euronext heeft volgens de beleggersclub VEB te weinig gedaan om de Nmax aantrekkelijk te maken voor beleggers. ,,Er zijn genoeg fondsen die in aanmerking kwamen voor de Nmax. Denk aan UPC, Versatel, of Landis. Die hebben allemaal gekozen voor een officiële notering omdat zij de Nmax niet zagen zitten. De effectenbeurs heeft gewoon de regels verruimd waardoor dat soort bedrijven, ook zonder track record, een officiële notering kon aanvragen.''

Vanaf 1998 konden door die verruiming ook bedrijven die nog geen winst hadden gemaakt naar de officiële markt. Een van de voorwaarden is daarbij dat het eigen vermogen na de beursgang minimaal 50 miljoen euro bedraagt. Daarvoor was de minimum-kapitaaleis 5 miljoen euro. Het aantal vereiste `bestaansjaren' ging ook terug, van vijf naar drie jaar. En daarmee werd de poort opengezet naar de officiële markt voor fondsen als Versatel en UPC.

Dit jaar biedt Euronext small- en midcaps en Nmax-achtige fondsen de mogelijkheid de overstap te maken naar nieuwe indices. Dat zijn de NextEconomy, voor de ict-fondsen, en NextPrime voor de meer traditionelere bedrijven. Innoconcepts, nu nog lid van de stilstaande Nmax kweekvijver, zal daar gebruik van gaan ,,Wij willen een officiële notering en uiteindelijk worden opgenomen in de NextPrime-index'', zegt Cees van der Jagt, financieel directeur van Innoconcepts. Zijn bedrijf legt onder meer octrooien van uitvinders vast en begeleidt hen bij de verkoop van hun producten.

Innoconcepts ging in 1998 naar de Nmax. ,,Dat was een goede tijd. We waren een jonge onderneming op zoek naar kapitaal. Dankzij de Nmax kregen we aandacht van investeerders'', zegt Van der Jagt. De verwachtingen met betrekking tot de startersbeurs waren hoog. Een jaarlijkse toestroom van tien fondsen was een van de doelstellingen. ,,De doorgroei bleef uit. De Nmax heeft pech gehad, het beursklimaat sloeg om. Wij sprongen er positief uit.'' Euronext is begin 2001 gestopt met het berekenen van de Nmax-index. ,,We verwachten dat meer bedrijven, zoals Innoconepts, zullen overstappen naar de nieuwe indexen'', zegt een woordvoerder. ,,We maken ook geen reclame meer voor Nmax.''