Twaalf bruidstaarten

Bruidstaartinnovatie heeft baat bij een koninklijk huwelijk. In het negentiende-eeuwse Engeland hebben de trouwerijen van de kinderen van koningin Victoria veel bijgedragen aan de evolutie van wat we nu als de klassieke bruidstaart kennen, een meerlagige taart met een passende bekroning.

Door de eeuwen heen is de bruidstaart, het aansnijden en de verdeling ervan, zwaar met symboliek beladen. Bijna altijd komt het neer op drie principes. Van een huwelijk komt een huwelijk, de onderlinge gezagsverhouding binnen de echtvereniging wordt bevestigd, en het consumeren van de bruidstaart preludeert op het consumeren van het huwelijk, waarbij het bruidspaar vruchtbaarheid en een rijke kinderschaar krijgt toegewenst.

Nu deze symboliek aan belang heeft ingeboet, staat de bruidsbanketbakker voor het dilemma de traditie te volgen ondanks het verlies aan betekenis of de hachelijke uitdaging van een eigentijdse interpretatie aan te gaan.

Banketbakkers uit elk van de twaalf provincies hebben ter gelegenheid van Het Huwelijk een poging gewaagd. In het koor van de Amsterdamse Nieuwe Kerk zijn op de tentoonstelling Ja, ik wil de resultaten te zien. Het publiek mag de mooiste kiezen en die wordt aan het kroonprinselijk paar aangeboden.

Slechts vier inzendingen hebben de traditionele gelaagde opbouw in kegelvorm. De provincie Zuid-Holland verrijkt het genre met de `bottom-up bruidstaart', een omgekeerde kegel met de grootste etage bovenaan. Noord-Holland laat de eigen provincie etagegewijs omhoog komen uit een Nederlandse landtaart. De andere provincies kiezen voor alternatieve vormen, vaak spiraalvormige constructies maar ook gedeconstructiveerde taarten en sateliettaarten.

Iets twee keer zo groot maken, betekent nog niet iets twee keer zo mooi maken. Dat bewijst de provincie Drenthe met een zeer fors uitgevoerde, klassieke taart, die gevuld moet zijn met anabole steroïden. De vertederende mededeling dat alleen al het maken van de Gouden Koets met vier paarden in marsepein en chocolade tweeëntwintig manuren heeft gevergd, neemt me weer voor Drenthe in.

Traditioneel is een bruidstaart wit. Dat staat voor de onschuld en ongereptheid van de bruid. In het algemeen gesproken is deze symboliek door de actuele zeden achterhaald. In specifieke gevallen past het natuurlijk niet daarover te gissen. Het getuigt daarom van prudentie dat vrijwel alle taarten in wit zijn uitgevoerd, uiteraard met veel oranje, en ook wel met accenten in goud en zilver.

Aleen Flevoland heeft een rode taart, Friesland een groene en Brabant komt zelfs aanzetten met een bruine chocoladetaart. Chocolade lijkt me ongepast voor een bruidstaart, die moet worden gezien als de taart van de bruid. In de Verenigde Staten bestaat de Groom's Cake, een weelderige chocoladetaart maar die heeft in de huwelijksceremonie een eigen plaats en kan de bruidstaart niet vervangen.

Zes van de provinciale bruidstaarten worden letterlijk en figuurlijk bekroond. Bij andere taarten sieren twee maal twee gouden, over elkaar schuivende ringen de top, eenmaal een eigentijdse windmolen en eenmaal lijken op new age-achtige wijze de inhoud van twee eieren tot symbiose te komen. Drie taarten worden gecompleteerd met een bruidspaar, dat min of meer gelijkenis vertoont met het echte stel. De gedachte laat zich niet verdringen dat de moeder van de bruidegom in marsepein zelf wat beters zou weten te boetseren.

De Groningse inzending wordt bekroond door de Martinitoren. Het past in de geest van wat ik de `VVV-taart' zou willen noemen. Het gebak wordt aangegrepen om de provincie te promoten, niet om het bruidspaar eer te bewijzen. Al wordt met de Slag bij Heiligerlee, compleet met kanonnen, wel de relatie met het geslacht Nassau gelegd. De bastionvormige onderbouw van de taart oogt als een ouderwetse souvenirwinkel waar de hele handel in de etalage is uitgestald. Zo zien we de Gasunie, het Noord-Nederlands Orkest, de zeehondencrèche en andere uitingen van Groningse geschiedenis, cultuur, landbouw en industrie.

Zeeland heeft de divergentie tussen provinciale profilering en een persoonlijke geste sympathiek opgelost door Zeeuwse attributen te koppelen aan het bruidspaar. Twee parels in een oesterschelp staan symbool voor de kostbare liefde tussen twee personen en een chocolade Zeelandbrug legt de verbinding tussen Nederland en Argentinië.

Andere provincies hebben daarin een minder gelukkige hand en zo figureren op de bruidstaarten de bevers uit de Biesbosch, de kaasdragers in Alkmaar, de windmolens in Flevoland, de Brabantse Leontien van Moorsel en de vlaaien uit Weert.

Er valt van het gebak veel op te steken over de vaderlandse geografie en geschiedenis. Aldus mogen we bij gelegenheid van deze koninklijke bruiloft de evolutie meemaken van bruidstaart tot inburgeringstaart.