Stoomcursus Afghanistan

Ongedierte, kou en ziektes beheersen de stoomcursus voor militairen die naar Afghanistan gaan.

Adjudant Vlemmix laat de cursist foto's zien van een schuimbekkend kind, met rabiës, en een foto van een door de kou afgestorven teen van een soldaat. ,,Veel jongens denken dat de risico's in Afghanistan wel meevallen. Dit soort beelden blijft hangen'', legt hij uit aan kapitein Henk Fix.

De officier is de enige militair op Schietkamp de Harskamp op de Veluwe die zich heeft gemeld voor een cursus over Afghanistan. Vier andere militairen zijn niet komen opdagen, hoewel de cursus in de kale barak verplicht is. Docent adjudant Vlemmix van het Opleidingscentrum Militair Geneeskundige Diensten begint rond half elf toch maar aan zijn les.

Het is maandagochtend. Fix en zijn collega's hebben vijf dagen geleden gehoord dat ze – waarschijnlijk deze week al – naar Kabul gaan. De voorhoede van de circa 200 Nederlanders die deelnemen aan de internationale vredesmacht ISAF is inmiddels in Kabul gearriveerd. Kapitein Fix wordt daarom in hoog tempo klaargestoomd voor de missie. Volgens een woordvoerder van Defensie volgen ,,normaal alle militairen die worden uitgezonden de lessen''.

In een onverwarmd lokaaltje somt Vlemmix in hoog tempo alle gevaren van de missie op. ,,In Afghanistan heersen bijna alle ziekten die er bestaan.'' Alleen geslachtsziekten komen weinig voor. Vlemmix laat een foto van een vrouw in burqa zien: ,,Je ziet waarom. De kans dat wij er geslachtsziekten naartoe brengen is groter.''

Volgens Vlemmix is 20 procent van de mensen die uitgeschakeld worden op een missie slachtoffer van geweld. De rest loopt een ziekte op of krijgt een ongeluk. Vaak had dat voorkomen kunnen worden.

Daarna somt Vlemmix vrolijk een lange lijst van ongedierte op. De malariamug is een groot probleem. In de winter geven bedekkende kleding, antimuggenmiddel en een klamboe voldoende bescherming. In de zomer is het gevaar groter. Alle militairen moeten dan het middel Lariam slikken, tenzij ze er overgevoelig voor zijn. ,,Het grote voordeel van Lariam is dat je het maar één keer in de week hoeft te nemen'', zegt adjudant Vlemmix. [Vervolg AFGHANISTAN: pagina 2]

AFGHANISTAN

Geschiedenisles tijdens lunch

[Vervolg van pagina 1] Fix knikt instemmend. Ook als de giftige slangen en schorpioenen aan bod komen, vertrekt hij geen spier. In de pauze zegt hij vol vertrouwen: ,,Ik heb nu geleerd dat je stil moet blijven staan en het beest de kans moet geven om er vandoor te gaan.''

Ook over verarmd uranium lijkt hij zich weinig zorgen te maken. De Amerikanen willen niet vertellen of ze het in hun munitie gebruiken. ,,Dus gaan we er in de voorlichting van uit dat ze dat doen'' zegt Vlemmix. Daarnaast is er asbest-gevaar. Als Fix denkt dat hij er mee in aanraking is gekomen, moet hij dat melden bij een arts. ,,Daar krijg je je gezondheid niet mee terug, maar dan is het in ieder geval geregistreerd''.

Na de lunch komen de cultuur, geschiedenis en politieke situatie in Afghanistan aan bod. In twee uur geeft historicus majoor Gooren een stortvloed aan informatie. De belangrijkste tip: ,,Houd altijd je exit-mogelijkheid in de gaten.''

Gooren raadt Fix af de wijken van Kabul in te gaan. ,,Dat is een wirwar van straatjes, waarin je makkelijk verdwaalt. Patrouilleer alleen op grote wegen. Als een andere westerse militair een misstap maakt, kunt u daarop afgerekend worden.

De Nederlandse militairen gaan naar Afghanistan om de interimregering te beschermen. Ze zijn er niet om de bevolking te beschermen. ,,Dat is gewoon niet onze taak'' legt de woordvoerster van defensie uit. ,,De Nederlanders mogen geen partij kiezen in nationale conflicten.''Ze mogen wel contacten leggen met gewone Afghanen. ,,Als je wordt gevraagd om mee te voetballen, doe dat dan vooral'', adviseert Gooren. ,,Dat is goed voor de onderlinge verhoudingen.'' De militairen mogen ook ingaan op uitnodigingen om bij mensen thuis te komen eten. ,,Let dan goed op hoe de anderen zich gedragen, en doe dat na. Als u schapenogen aangeboden krijgt, wrijft u over uw maag, en zegt u dat u er niet tegen kan. U hoeft ze niet te eten.'' Gooren waarschuwt dat niet alle groepen mensen politieke samenscholingen zijn. ,,Vaak gaat het om voedseluitdelingen. Afghanen met stokken herstellen daar indien nodig de orde. Daar kunt u zich beter niet mee bemoeien.''

Fix krijgt aan het einde van de lezing een bemoedigende opmerking mee: ,,Als iedereen de veiligheid goed in de gaten houdt, kan dit een hele mooie missie worden.''