Geschuifel en ergernis

Dag heer, flink tijdje geleden dat u er was. Gelukkig nieuwjaar, dat mag geloof ik nog, niet? U kunt direct gaan zitten, we doen het kalm aan met de schaar en we maken het niet te nat, ik weet het. Het is prettig dat we weer even kunnen bijpraten. Zoals u de dingen volgt en bekijkt, daar steek ik altijd wat van op.

Nu, Rinus, dat doet me plezier, maar zo erg veel is er sinds de laatste keer volgens mij niet gebeurd. Of het zou moeten zijn dat heel veel mensen ineens zo genoeg lijken te hebben van ons poldermodel. Of eigenlijk misschien niet eens zozeer van dat poldermodel maar van dat eeuwige paarse gezoek naar consensus, dat geschuifel en de trage besluitvorming die vaak het tweede gezicht van dat poldermodel lijken te zijn geworden. Heel typisch trouwens hoor, toen paars in 1994 begon werd er meer politieke helderheid beloofd en een einde van die CDA-achtige, min of meer corporatieve en vaak overdadige overlegcultuur. De afschaffing van de verplichte adviesaanvragen aan de SER was daar een voorbeeld van, maar sindsdien is het aantal adviesaanvragen niet echt verminderd.

Met een begrip als `gedogen' lijkt ook iets gebeurd. Een paar jaar geleden, toen we stevig ruzie met onze buren hadden over ons drugsbeleid, vooral met de Fransen, beschouwden we onze gedoogpolitiek hardop als heel verstandig. Dat hoor je vandaag de dag toch veel minder, het lijkt erop dat nogal wat mensen zich er intussen aan ergeren dat we soms in de praktijk onze eigen afspraken en regels zo relativeren. Of ervoor terugschrikken die regels uit te voeren, zeg in de asielpolitiek. Daar doet Pim Fortuyn van Leefbaar Nederland zijn voordeel mee, met zulke irritaties.

Nu u dat zegt meneer, die man is bij mijn klanten behoorlijk populair, er komen hier aardig wat mensen die vinden dat hij tenminste zegt waar het op staat. Ik zeg mijn vrouw wel eens dat de wereld ingewikkelder is en dat u hem vorige keer een demagoog noemde, maar ik weet niet zeker of zij misschien straks niet toch Leefbaar Nederland gaat stemmen.

Nu ja, Rinus, dat woord demagoog was misschien een beetje hard. Soms slaat die Fortuyn de spijker op zijn kop, hoor. In mijn praatclub hoor ik dat de laatste tijd ook wel zeggen, soms ook door gestudeerde mensen. En dat iemand als Hans Wiegel vorige week in Vrij Nederland een coalitie van VVD en CDA met die club van Fortuyn niet uitsloot, dat zegt ook wel wat.

Maar Wiegel is toch tegen paars, die wil toch altijd met het CDA regeren, en die heeft toch over de koers van de VVD niet veel meer te zeggen, meneer?

Nee, dat is waar. Maar voor al die geïrriteerde kiezers, die vaak nog niet eens weten of zij wel zullen gaan stemmen, telt zijn mening zeker, meen ik. Dat hij een scherpe politieke neus heeft, weten veel mensen nog wel. Hij zal geen grote verhalen houden over de stroperige overheid, de al dan niet ver doorgeschoten overlegcultuur of het voor of tegen van de Europese uitbreiding, maar over de emoties van gewone kiezers hoeft niemand hem wat uit te leggen. En de VVD heet bovendien niet alleen volkspartij, maar zij is dat qua omvang ook allang. Wat wil zeggen dat zij vaak zowel naar het midden als naar rechts moet kijken en dat haar reflexen, zeg haar Atlantische reflex, niet meer zo voorspelbaar zijn als toen zij een homogener maar kleiner deel van de kiezers achter zich had.

Dat wordt me te ingewikkeld, heer, en kunt u uw hoofd wat minder bewegen? Wat vindt u trouwens van die schadeclaim van die Wassenaarse vleeshandelaar tegen Máxima wegens dat verkeersongeluk, vorig najaar? Ik kijk vaak naar Buitenhof en daarin zei een commentator, een Hagenaar, eergisteren dat het mooi zou zijn als het koninklijk huis een vorstelijk gebaar zou maken en die vleeshandelaar tegemoet zou komen. Vlak voor haar huwelijk.

Moeilijk geval, Rinus. Het openbaar ministerie in Den Haag heeft zich namelijk buitengewoon ingespannen om duidelijk te maken dat Máxima geen enkele schuld trof toen zij bij het verlaten van de achteruitgang van Huis ten Bosch met de auto van die man in botsing kwam op de Leidsestraatweg. Het OM wees er niet alleen op dat die weg voor bestemmingsverkeer is en die vleeshandelaar er niet had mogen rijden, en zeker niet te hard, zoals hij deed, maar ging ook nog zo ver Máxima's snelheid als `stapvoets' en die uitrit van Huis ten Bosch als een zijweg aan te merken. Een zijweg van rechts die haar voorrang gaf. Waarmee de zaak verkeerstechnisch en juridisch wel heel stevig dichtgetimmerd was. Zó dichtgetimmerd dat het OM eraan toevoegde dat van een strafvervolging van die vleeshandelaar slechts werd afgezien omdat deze bij het ongeluk een beenbreuk had opgelopen. Een soort geluk bij een ongeluk, als ik een grapje mag maken.

Maar serieus, jij bent daar net als ik vast wel eens langsgereden, laten we zeggen op de fiets. Dan denk je toch: je moet wel heel gedienstig en creatief zijn wil je die uitrit aanmerken als zijweg en wil je bij zo'n ongeluk met flinke blikschade en een gebroken been van die vleeshandelaar concluderen dat Máxima `stapvoets' reed.

Dat hoeft het koninklijk huis toch niet te beletten een mooi gebaar te maken? Ja, dat zeg je en dat zei die commentator in Buitenhof ook, maar dan zegt het in feite tevens: met de lezing van het OM zijn wij het eigenlijk niet helemaal eens, die is te hard voor die arme vleeshandelaar. En zoiets, zulke feitelijke kritiek op het OM, uit welk nobel hart ook afkomstig, kan het koninklijk huis zich moeilijk veroorloven. Zo, dank je wel, en tot ziens maar weer.