Conflict EU en VS dreigt over handel

Tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten dreigt een handelsconflict door een uitspraak van de Wereldhandelsorganisatie, die eist dat de VS een eind maken aan illegale belastingvoordelen voor exporteurs.

De EU dreigt met miljardensancties als de VS niet aan de eis tegemoetkomen. Het beroepsorgaan van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) noemde de illegale fiscale bevoordeling van Amerikaanse exporteurs gisteren een ontoelaatbare ,,exportsubsidie''.

Het gaat om het systeem van foreign sales corporations, dat Amerikaanse firma's in staat stelt te exporteren via brievenbusmaatschappijen in belastingparadijzen. Amerikaanse bedrijven als Boeing, General Electric en Microsoft strijken hierdoor jaarlijks naar schatting 4 miljard dollar aan fiscale voordelen op. Het conflict ligt door de grote belangen zeer gevoelig.

De EU diende eind 1997 een klacht in bij de WTO. De VS pasten in 2000 hun wetgeving aan, nadat de EU in hoger beroep in het gelijk was gesteld. De EU achtte de aanpassing echter ontoereikend en kreeg van de WTO weer gelijk, waarop de VS opnieuw beroep aantekenden. De EU wachtte intussen met handelssancties om de VS meer tijd te geven.

Eurocommissaris Pascal Lamy (Handel) toonde zich gisteren ,,tevreden'' over de verwachte uitspraak en drong bij de VS aan op snelle maatregelen. ,,We hebben er een punt van gemaakt deze zaak op een redelijke manier te behandelen. Het is nu aan de VS aan de bevindingen van de WTO te voldoen en deze kwestie voor eens en altijd op te lossen.'' Zijn Amerikaanse collega Robert Zoellick zei dat de VS met de EU zullen samenwerken ,,om dit dispuut te beheersen en op te lossen''. Hij wil eerst met het Congres en het bedrijfsleven overleggen. Vorig jaar had Zoellick nog gezegd dat Europese vergeldingsmaatregelen een ,,atoomwapen'' onder het handelssysteem zouden leggen. Van Amerikaanse zijde werd er toen op gewezen dat Europese bedrijven in de EU ook belastingvoordelen krijgen.

De EU heeft bij de WTO al eerder een lijst met te nemen vergeldingsmaatregelen ter waarde van 4,04 miljard dollar ingediend. Volgens de WTO-arbitrageregels kan de WTO tegen eind maart het bedrag voor EU-maatregelen vaststellen, wat de druk op de VS vergroot. De VS kunnen de EU ook de mogelijkheid van compensatie bieden via bijvoorbeeld lagere importheffingen.

Eurocommissaris Lamy is op 24 en 25 januari voor een al eerder voorgenomen bezoek in Washington om de kwestie te bespreken.

Amerikaanse Congresleden riepen gisteren op tot een oplossing via onderhandelingen en aanpassing van de belastingregels zonder dat de Amerikaanse export wordt geschaad.

De EU is in hetzelfde conflict al in de jaren tachtig door de GATT (voorloper van de WTO) in het gelijk gesteld. Maar Brussel zette de zaak toen niet door wegens de opening van de Uruguay-ronde over verdere liberalisering van de wereldhandel.