Tekorten dreigen voor grote steden

Steeds meer grote en middelgrote gemeenten hebben moeite om hun meerjarenbegroting sluitend te krijgen. Dit kan op den duur leiden tot een stijging van de gemeentelijke belastingen.

Dat blijkt uit een onderzoek van accountantskantoor Deloitte & Touche, het zogenoemde Trendbericht Inzicht Prestaties Gemeenten (IPG) 2000. Morgen komt het Centraal Bureau voor de Statistiek met een overzicht van de lokale lasten bij gemeenten voor 2002.

Deloitte constateert dat met name de grotere gemeenten ,,een betere balans hebben bereikt tussen algemene reserve en onbenutte belastingcapaciteit''. De belastingdruk (onroerend zaakbelasting) is volgens de onderzoekers in 2000 niet veel veranderd ten opzichte van het jaar daarvoor.

De opbrengst van de verkoop van aandelen van lokale nutsbe-

drijven en het Bouwfonds Nederlandse gemeenten heeft volgens Deloitte geen positief effect gehad op de begrotingen, omdat de opbrengst van de aandelen al was ingeboekt. Om eenzelfde rendement te krijgen als van de aandelen, zouden gemeenten de opbrengst van de verkoop ,,hoogrentend'' moeten beleggen, maar dit is ,,zeer moeilijk te realiseren'' omdat gemeenten niet ,,risicodragend mogen beleggen''.

Ton Jacobs, hoofd van de afdeling gemeentelijke financiën en belastingen bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), bevestigt de groeiende problemen met de meerjarenbegrotingen. Volgens Jacobs zijn met name de posten onderwijs, verkeer en binnenstad de grote geldverslinders. ,,Gemeenten zijn sinds kort zelf verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting. Dat trekt een zware wissel op veel begrotingen.''

De binnensteden van veel grote en middelgrote gemeenten zijn gemiddels zo'n dertig jaar geleden voor het laatst grondig vernieuwd. ,,Die hebben nu ook weer een opknapbeurt nodig, dat kost ook veel geld.'' Tenslotte wijt Jacobs de hogere kosten van veel gemeenten aan de krapte op de arbeidsmarkt. ,,De aanleg van wegen is veel duurder geworden door een tekort aan personeel'', aldus Jacobs. Volgens Deloitte is onder invloed van de vuurwerkramp in Enschede ook veiligheid een groeiende kostenpost op gemeentelijke begrotingen.