Saab 9-5 diesel

Heeft of bent u wel eens in een auto gereden die beplakt was met reclame? Nee, ik bedoel niet een huurbusje of een ambulance, maar een auto waarvan het type met forse letters op de zijkanten wordt aangeduid. De auto van deze Testrit is ervan voorzien en al bij aflevering had ik de neiging te vragen of ze de tekst er alsjeblieft af konden halen: ik rij zo voor schut, ik ben geen reclamezuil, enzovoorts. Maar na een tijdje krijg ik er alsnog lol in, rem krachtig af of geef vol gas als een medeweggebruiker probeert de tekst te lezen, parkeer hem opzichtig voor concurrerende dealers, en steek andere Saab-rijders de ogen uit.

De vertedering die velen hadden voor de Saab 96 – het eitje – kon ik niet delen, misschien omdat ik de mensen die er in reden aanstellers vond. Met van die halve brilletjes en een sjaaltje om de nek. Meestal architect of een beroep wat toen sterk in opkomst was: psycholoog. De aërodynamische vorm was prima, maar het pruttelende geluid van de tamme tweetakt gaf het geheel iets wanhopigs. De 99 zag er al heel wat imposanter uit en leek gegoten uit gietijzer. Was tweede- of derdehands zeer geliefd bij welzijnswerkers – waar zijn die toch gebleven? – maar nieuw werd hij vooral aangeschaft door artsen en notarissen, beroepen die indertijd nog een smetteloze reputatie hadden.

Die doelgroep verdween grotendeels door de komst van de turbo, zo'n vijfentwintig jaar geleden. De wagen werd er stukken sneller door en werd en passant voorzien van oerlelijke plastic spoilers die al na een paar maanden begonnen te verkleuren.

De 900 en de 9000 uit de fabrieken van Svenska Aeroplan AB hebben me nooit kunnen boeien, te veel `Kijk Ons Eens Veilig Zijn', maar in het dashboardontwerp en aan de buitenkant zijn al de trekken van de huidige modellen te zien. De vierdeurs 9-3 kan me zeer bekoren, helemaal de sfeer die een Saab behoort uit te stralen. De driedeurs is met zijn veel te grof getekende achterzijde weer een lelijke auto, om maar niet te spreken van de cabrioletuitvoering, meestal bemand door in de haren gestoken zonnebrillen en gele sjaaltjes om rimpelende nekken. In 1997 werd de 9-5 op de markt gebracht, groot en toch sierlijk. Zij- en achteraanzicht zijn prima getekend, bij de voorkant heeft men weer eens niet kunnen kiezen tussen dolfijn of snoek.

Onlangs werd de 9-5 voorzien van een zescilinder diesel van Japanse afkomst, wat niet helemaal des Saabs is, want het ware geloof van de subpolaire autofabrikant is toch de viercilinder benzine-turbo en niet een vlokkende diesel. Maar een zakenauto op de wereldmarkt zetten zonder dieselversie staat voor een autofabrikant gelijk aan zelfmoord.

Wat is dit een grote auto en des te verwonderlijker is het wanneer ik achter het stuur plaatsneem en merk dat er voor bestuurder en bijrijder de minste plek gereserveerd is. De voordeuren zijn smal en het dashboard is aan te raken met gespreide vingers. De ruimte op de achterbank is enorm, als was het een taxi. De rest is een en al kreukelzone.

Het dashboard is rond de bestuurder gebogen en voorzien van de best vormgegeven audio- en airco-installatie van dit moment. In één keer te begrijpen en uitgevoerd in een soort steenkleur. Let op de bekerhouder. Ik leg u de werking niet uit maar hier is over nagedacht. Heeft ook een flinke diameter zodat de beker met Wan Tan of haaienvinnensoep van de afhaalchinees er ruimschoots in kan.

Heeft u ook zo'n verfijnd oog voor detail? Het contactslot in de middenconsole is prima voor één sleutel, maar een sleutelbos raakt steeds hopeloos en woedeopwekkend vastgeklemd tussen de rechtervoorstoel.

Ondanks de forse lengte van bijna vijf meter stuurt de auto licht en voor iemand die voor het eerst van zijn leven het stuur van een Saab in zijn handen heeft, valt dat enigszins tegen. Het is beslist geen tank, zoals verwacht. De wegligging lijkt op die van die andere Zweedse fabrikant, de grote Volvo. Die twee zijn – althans in Nederland – elkaars grootste concurrenten en bezitters van beide merken willen hoe dan ook niet in het merk van de ander gezien worden. Ware gelovigen dus. De zescilinder diesel trekt er behoorlijk aan, maar heeft te stellen met een wagengewicht dat de anderhalve ton te boven gaat. Een verbruik van een op dertien is haalbaar. Een fraai vormgegeven en minutieus afgewerkte auto, deze Saab, maar waar rijden artsen en notarissen tegenwoordig in? De keuze in sjieke en statusbevestigende auto's van omstreeks de ton is ruimer dan ooit.