Pyromaantjes behoeden voor de cel

Een deel van de bosbranden in Australïe werd aangestoken door kinderen. De regering wil de jonge pyromanen streng straffen, maar dominee Riley denkt dat daardoor criminelen worden opgeleid.

Australië reageerde geschokt op het bericht dat één van de bosbranden die sinds eind vorige maand in New South Wales teisteren, was aangestoken door een jochie van negen jaar oud. Zijn vader vroeg vergeefs om begrip voor ,,de stommiteit van een kwajongen, die al genoeg is gestraft''.

De regering toont echter geen mededogen met de jeugdige pyromanen. Van de 44 brandstichters die tot nu toe werden gearresteerd, zijn er 26 jonger dan 18 jaar. Politiecommissaris John Laycock vertolkt op zijn bureau in Parramatta de harde lijn van de premier van de deelstaat, Bob Carr. ,,We zullen meedogenloos zijn voor jonge brandstichters en ze snel voor het gerecht brengen'', zegt hij. ,,We catch them and they cook them.''

Maar wie zijn de jonge brandstichters en hoe komen ze tot hun daden, die miljoenen euro's schade hebben veroorzaakt?

,,Die vraag stelt de regering niet, laat staan dat ze het antwoord wil weten'', stelt dominee Chris Riley van Youth off the Street, een organisatie die sinds 1991 meer dan 40.000 ontspoorde jongeren in New South Wales heeft opgevangen. ,,Dit land durft niet toe te geven dat talloze kinderen depressief zijn. Jaarlijks doen tussen de 40.000 en 60.000 Australische jongeren een poging tot zelfmoord. Ongeveer 500 jongeren slagen daar ook in. Deze sociaal geïsoleerde kinderen zijn potentiële brandstichters. Ze voelen zich het slachtoffer van de maatschappij en nemen wraak door brand te stichten. Deze kinderen zijn goed te behandelen. Maar je moet ze niet naar de gevangenis sturen, zoals premier Carr zo graag wil.''

Volgens Riley is de criminaliteit in de deelstaat al hoger dan waar ook in Australië. ,,De cijfers zijn te vergelijken met sommige steden in Amerika'', zegt hij in zijn hoofdkantoor in Merrylands. ,,Het is een gevolg van het beleid van Carr om jonge wetsovertreders te vernederen en achter de tralies te zetten. Carr heeft aangekondigd drie nieuwe gevangenissen te bouwen voor kinderen tot achttien jaar. Ik heb hem gezegd: `dan moet je elk jaar drie nieuwe gevangenissen bouwen, want op deze manier richt je een trainingscentrum voor jonge criminelen op'. Het probleem is dat Carr volgend jaar herkozen wil worden als premier. Hij laat zich dus maar al te graag leiden door de primitieve gevoelens bij de burgers.''

Met zijn pleidooien voor een harde aanpak van jonge pyromanen suste de premier van New South Wales de woede van de slachtoffers. ,,We zullen deze kinderen met hun neus door het as wrijven en ze naar een brandwondencentrum sturen om ze te confronteren met de gevolgen van hun wandaden'', verklaarde Carr. No mercy is de enige richtlijn in de jacht op de pyromanen.

Bewust zocht dominee Riley afgelopen week de publiciteit om een ander geluid te laten horen. Hij hekelt het beleid van de regering-Carr om de jonge brandstichters louter te criminaliseren. ,,Ik zou ook woedend zijn als ik mijn huis had verloren omdat een kind brand heeft gesticht'', zegt Riley. ,,Maar zorg er dan voor dat het niet meer gebeurt.''

Met Youth off the Street financieel afhankelijk van sponsoren en donaties - richt Riley zich vooral op wat hij de cry for help kids noemt. ,,De kinderen met een miserabel leven, die door een buitenissige daad de aandacht op zich willen vestigen. Zij zijn geen pathologische pyromanen. Ook al zouden we nu maar één kind genezen, dan behoeden we volgend jaar wellicht de Gold Coast voor een nieuwe bosbrand. Helaas is premier Carr zo dom te geloven dat jonge pyromanen als een beter mens uit de gevangenis zullen komen. Ik heb dossiers gelezen van kinderen die me bijna in tranen deden uitbarsten. Je schrikt van het fysieke en geestelijke geweld dat ouders tegen hun kinderen gebruiken.''

Onlangs kreeg Riley het volgende verhaal te horen. ,,Een huilende peuter van veertien maanden werd door zijn vader net zo vaak geslagen tot hij stil was. `Jongens huilen niet' zei de vader. Drie jaar later stak dat joch zijn hand in de open haard. Met derdegraads brandwonden liep hij naar moeder en zei: `jongens huilen niet'. Tien jaar later had de jongen zijn eerste misdaad gepleegd. En zonder een traan te laten, zoals hij zelf verklaarde. Premier Carr heeft gezegd dat hij jonge brandstichters wil traumatiseren. Hij vergeet dat de meeste van deze pubers al een trauma hebben opgelopen.''

Critici noemen Riley een softe welzijnswerker. ,,Onze organisatie is beslist niet soft'', zegt hij. ,,Wij proberen de kinderen juist te genezen door ze aan een strakke discipline te onderwerpen. In onze tehuizen krijgen ze onderwijs en volgen ze therapieën om een nieuw leven te kunnen beginnen.''

De dominee laat enkele brieven zien van kinderen, die hem smeken terug te mogen keren naar de opvangcentra van Youth off the Street. ,,Uw strenge lessen hebben me geholpen een normaal mens te worden'', schrijft een 16-jarige jongen. ,,Maar ik ben nog niet sterk genoeg om van de heroïne af te blijven. Als ik nu weer in de fout ga, eindig ik in de gevangenis en dat wordt mijn dood. Laat me daarom terugkeren naar uw tehuis.'' Riley, honend: ,,Ach, zegt premier Carr, dan sluiten we je toch lekker op om de maatschappij tegen je te beschermen?''

Riley heeft van zijn strijd met Carr een persoonlijke missie gemaakt. ,,Die man is zo arrogant dat hij niet met mij in discussie wenst te gaan. Daarom kan ik niet langer politiek neutraal blijven. Ik zal er alles aan doen om Carr volgend jaar weg te krijgen. Gelukkig ben ik onafhankelijk van de regering en van de kerk, want zelfs mijn aartsbisschop staat niet achter me. Vorig jaar was Youth off the Street bijna failliet, terwijl wij de regering honderdduizenden dollars uitsparen. Maar ik weiger mijn hand op te houden bij een regering, die mijn werk louter frustreert. De regering ontkent het bestaan van ontspoorde jongeren en wil ze onderbrengen in pleeggezinnen of opsluiten. Dat werkt dus niet. Ik blijf volhouden dat als Carr de ruim twintig jonge brandstichters in de gevangenis gooit hij er binnen enkele jaren zware criminelen voor terugkrijgt. En het aantal bosbranden zal zeker niet verminderen als de regering consequent weigert zich te verplaatsen in de psyche van de brandstichters.''