Verboden meningen

Spanningen in de wijk tussen autochtonen en immigranten? Netwerk sloop er gisteren omzichtig omheen. De directeur van een woningbouwstichting in Almere wil minderheidsgroepen bij elkaar zetten. Neder-Marokkanen, Neder-Turken, Neder-Surinamers, ze moeten een eigen wijkje krijgen, met eigen winkeltjes, bedrijfjes en een eigen parkje waar ze bij elkaar kunnen komen, zei de directeur. Dat komt de sociale cohesie ten goede. Hij krijgt klachten van autochtone bewoners over allochtone kinderen die veel te laat buiten spelen, slecht onderhouden tuinen, gekke kookluchtjes. Misschien waren niet alle klachten gerechtvaardigd, maar het duidde toch op een begin van spanningen, vond de directeur. Zeker nu het aantal allochtonen in Almere snel toeneemt. Netwerk geloofde hem niet. De plompverloren conclusie van de commentaarstem was: ,,Het gaat goed met de integratie in Almere.'' Hoe wisten ze dat? Van de bewoners? Nee, van de wethouder Volkshuisvesting. Die wandelde in zijn sportieve zwarte jopper langs Almeerse huizenrijen en zei dat het goed gaat met zijn stad. De woningbouwdirecteur, wiens mening hij alleen van de pers kende, had ongelijk, vond hij.

Misschien dat Netwerk meteen ergens zou aanbellen om te vragen of de wethouder gelijk had. Maar nee, ze zochten het nog hogerop, bij Roger van Boxtel, minister van MAI – Meningen over Allochtonen en Internet. Hij ziet er vermoeid uit van al die jaren beleidseufemismen produceren. Wat de Almeerse woningbouwdirecteur zei kon absoluut niet, vond Van Boxtel in een satellietgesprek met Pieter Jan Hagens. Slecht voor de integratie. Oké, als minderheidsgroepen zelf apart wilden wonen, dan kon het. Netwerk wacht nu op een aanvraag in triplo door minderheidsgroepen bij de wethouder of bij minister Van Boxtel. Zelf ging de verslaggever het niet vragen.

Het échte verhaal bleef onbehandeld. Naar Almere zijn Amsterdammers gevlucht die niet konden wennen aan de massale immigratietoevloed en het verlies van sociale cohesie in de oude wijken. Niet voor niets had Almere indertijd een rabiate afdeling van de Centrumpartij. Nu ook Almere allochtoner wordt, kunnen die oud-Amsterdammers niet meer verhuizen naar een Verder Almere, tenzij ze natuurlijk zoveel verdienen als Van Boxtel of de wethouder. Arme bewoners hebben geen veiligheidskussen van geld.

Het is een klassiek probleem in alle steden van de wereld: hoe behoud je de sociale cohesie in een arme wijk die snel verandert en waar sommige bewoners zich buitengesloten voelen omdat er alleen solidariteit onder etnische groepen bestaat met uitsluiting van alle anderen ook allochtonen – die dan weg willen. Een woningbouwstichting zit daar middenin, en het verbaasde mij dat de wethouder nog niet met de stichtingsdirecteur had gesproken. De gewraakte citaten van de directeur hadden allochtonen in verband gebracht met spanningen en dat mag niet, vond de wethouder. Ik zou niet meteen de oplossing weten, maar Netwerk zou het probleem ten minste in kaart kunnen brengen in plaats van meteen een mening uit Den Haag te vragen. Zo werkt Netwerk mee aan het gesloten circuit van herhaalde beleidsstandpunten.

Ik vraag me af hoeveel Leefbaar Nederland gaat scoren in Almere. Dan weten we meteen of Netwerk gelijk heeft met Almere als integratiesucces.

Toevallig had Van gewest tot gewest eerder op de avond wel veel aangebeld in een reportage van een exclusief Molukse wijk in Bovensmilde. In sociaal opzicht is die wijk geslaagd. Veel Molukkers zeiden dat ze zich daar nog steeds thuis voelen. Molukse jongeren wilden misschien tijdelijk weg maar uiteindelijk weer terugkeren.

De sociale druk is beklemmend, omdat buurtgenoten altijd bij elkaar door de achterdeur naar binnen menen te kunnen lopen, zoals vroeger in oude stadswijken. Een oudere Molukse had die beklemming vroeger ontvlucht, maar was nu toch weer terug in de moederschoot. Ze vond het wel tijd worden voor een meer ,,multiculturele'' samenstelling van de Molukse wijk. Aan elkaar klitten is geen exclusief blanke eigenschap en daar genoeg van krijgen ook niet.