Transport van milities naar basis in Cuba

Het Amerikaanse leger is begonnen de eerste Al-Qaeda-gevangenen te vervoeren naar de marinebasis Guantánamo Bay op Cuba. De omstandigheden waaronder dit gebeurt hebben tot kritiek geleid.

De eerste twintig tot dertig gevangenen zouden naar verwachting vandaag op de Amerikaanse basis aankomen na een twintig uur durende vlucht vanuit de Afghaanse stad Kandahar.

De vlucht is omgeven met strenge veiligheidsmaatregelen. De gevangenen, die nog niet officieel in staat van beschuldiging zijn gesteld, zijn volgens Amerikaanse kranten gedurende de vlucht aan elkaar geketend, geblinddoekt en mogelijk ook verdoofd. Hun bewakers zijn volgens deze berichten uitgerust met stun guns, waarmee de gevangenen met stroomstoten in bedwang kunnen worden gehouden.

De organisatie voor de rechten van de mens Amnesty International heeft haar bezorgdheid uitgesproken. ,,Als de gevangenen in bedwang moeten worden gehouden, dan moet dat menselijk zijn – met voldoende mogelijkheid voor de gevangenen om zich te kunnen bewegen, naar de wc te gaan en te eten en drinken'', schreef Amnesty in een verklaring. ,,Dit is wreed, inhumaan en vernederend.''

,,Onder de gevangenen zijn mensen die bereid zijn zichzelf en anderen te doden'', reageerde minister van Defensie Donald Rumsfeld gisteren. Hij refereerde aan een gevangenisopstand in de Afghaanse stad Mazar-i-Sharif in november van het afgelopen jaar. Daarbij kwamen toen honderden gevangenen om het leven.

Hoeveel gevangenen er op de basis worden ondergebracht, is nog niet duidelijk. In ieder geval wordt er gewerkt aan de bouw van accommodatie voor 2.000 gedetineerden. In Afghanistan zijn zeker driehonderd gevangenen in Amerikaanse hechtenis.

De omstandigheden in het cellencomplex zijn naar verluidt zeer sober. De gevangen genomen Al-Qaeda-strijders zullen een groot deel van de dag in kleine cellen doorbrengen. De muren van de cellen zijn gemaakt van gaas, waardoor de gevangenen zijn overgeleverd aan de elementen. ,,Als het regent, worden ze nat'', aldus generaal Michael Lehnert, die de marinebasis leidt. ,,We zijn geenszins van plan om het aangenaam te maken.'' De Amerikaanse regering zei eerder deze week de gevangenen te zullen behandelen volgens internationaal geldende regels, en waarnemers van het Internationale Rode Kruis te zullen toelaten op de basis.

De Amerikaanse president George W. Bush waarschuwde gisteren de Iraanse regering niet te proberen de interimregering in Afghanistan te destabiliseren en of gevluchte aanhangers van Osama bin Ladens terreurnetwerk Al-Qaeda onderdak te bieden. Als Iran zijn waarschuwing negeert, dan zal de door Amerika geleide coalitie tegen terreur ,,hen aanpakken, met diplomatieke middelen om te beginnen''. ,,Onze natie'', zo onderstreepte Bush , ,,blijft bij de doctrine dat je hetzij met ons bent, of tegen ons''.

Strijders van de Noordelijke Alliantie zijn gisteren begonnen zich terug te trekken uit de Afghaanse hoofdstad Kabul. Twee maanden geleden verjoeg de Noordelijke Alliantie de Talibaan uit Kabul.

De interimregering gaf de strijders eerder deze week het bevel de stad te verlaten. De demilitarisering van Kabul moet de weg vrijmaken voor de internationale vredesmacht ISAF. Deze gaat nu samen met de lokale politie de veiligheid in de Afghaanse hoofdstad bewaken.

In andere delen van Afghanistan zijn ook Amerikaanse militairen rechtstreeks betrokken bij de ontwapening van milities en groepen bandieten. Getuigen zagen Amerikaanse soldaten vandaag bij de zuidelijke grensstad Spin Boldak een groep ontwapenen die een eigen grenspost had opgezet om voorbijgangers te controleren. De Amerkanen namen ongeveer zestien machinegeweren in beslag.