Gevluchte president Peru nu hoogleraar in Japan

De naar Japan gevluchte oud-president van Peru, Alberto Fujimori, wordt door Japanse actiegroepen beschuldigd van schendingen van de mensenrechten. Maar de Japanse regering is niet van plan de nieuwe staatsburger uit te leveren.

De terreuraanslag in New York heeft de gevluchte oud-president van Peru, Alberto Fujimori, een gasthoogleraarschap opgeleverd. Trots stond hij gisteren op het podium van het auditorium van de Takushoku Universiteit in Tokio en pochte over zijn prestaties in de strijd tegen het terrorisme in Peru. Met geen woord repte hij over de reden waarom hij ruim een jaar geleden zijn land is ontvlucht terwijl hij nog in functie was, met geen woord repte hij over verdenkingen over corruptie of schendingen van mensenrechten onder zijn bewind.

Fujimori gaf luisteraars geen kans vragen te stellen en verdween na zijn speech onmiddellijk in zijn limousine. Het verdedigen van zijn positie liet Fujimori over aan zijn conservatieve vrienden in Japan, zoals de schrijfster Ayako Sono. Op het plein voor het auditorium hield zij na afloop een pamflet omhoog van activisten met beschuldigingen van verduistering en moord. ,,Bewijzen van deze daden zijn er niet'', zei Sono zelfverzekerd tegen de verzamelde pers.

Ayako Sono is als bestuurslid van talrijke organisaties een sleutelfiguur in de conservatieve beweging in Japan. Zij verleende Fujimori gastvrijheid nadat hij in november 2000 als een dief in de nacht in Japan arriveerde. Als president van Peru had Fujimori destijds deelgenomen aan een internationale top in Zuidoost-Azië. Na afloop keerde hij echter niet terug naar het land waarvan hij staatshoofd was, maar maakte vanuit een hotel in Tokio zijn aftreden bekend en verdween spoorloos. Na enige tijd bleek hij onderdak te hebben gevonden in het huis van Sono. De autoriteiten zorgden intussen razendsnel voor juridische bescherming van Fujimori door hem in verbazingwekkend korte tijd het Japanse staatsburgerschap te geven – zijn ouders waren Japanse emigranten – zodat een Peruaans uitleveringsverzoek zonder problemen kan worden genegeerd.

Actiegroepen in Japan zijn woedend dat Fujimori nu door de Takushoku Universiteit tot gasthoogleraar is benoemd en daarmee een aura van respectabiliteit heeft gekregen. ,,Fujimori is Peruaan'', schreeuwden Peruaanse activisten gisteren voor de poort van de Universiteit en riepen de oud-president op zich voor zijn eigen volk te verantwoorden.

,,Wij vragen ons af of Fujimori zélf niet verantwoordelijk is voor misdaden tegen de menselijkheid'', zei Makoto Teranaka van Amnesty International later op de dag tijdens een persconferentie waar actiegroepen de Japanse regering opriepen Fujimori terug te sturen naar Peru. ,,De vraag of Japan zélf gelooft in gerechtigheid en in de universaliteit van mensenrechten staat ter discussie'', zei Tatsuya Yoshioka van de Japanse organisatie Peaceboat.

Vraagtekens bij Fujimori's beleid zijn gezet door de Japanse oud-diplomaat Hidetaka Ogura die behoorde tot de gijzelaars die vier maanden lang werden vastgehouden in de residentie van de Japanse ambassadeur in Lima in 1996-'97. Een speciale legereenheid maakte aan de gijzeling een einde waarbij alle gijzelnemers om het leven kwamen. Ogura zag echter dat een aantal gijzelnemers zich overgaf en vraagt zich af of zij niet simpelweg zijn geëxecuteerd.

De Takushoku Universiteit houdt zich niet met zulke subtiliteiten bezig. Lachend zegt hoogleraar Kazuo Ijiri dat hij zichzelf eigenlijk beschouwt als ,,beschermer'' van Fujimori's mensenrechten omdat de oud-president ,,al op het vliegveld zou worden vermoord als hij terug gaat naar Peru''.

Ijiri is verantwoordelijk voor de uitnodiging aan Fujimori en beschouwt het onderzoek dat in Peru tegen de oud-president loopt als ,,wraak'' voor diens optreden tegen terrorisme. Die strijd is de ultieme rechtvaardiging om Fujimori nu in het openbaar te laten spreken want ,,sinds 11 september is de strijd tegen terreur hét onderwerp waar iedereen zich mee bezig houdt''.

Dat de Peruaanse overheid inmiddels een arrestatiebevel tegen Fujimori heeft uitgevaardigd is irrelevant want ,,Fujimori is nu Japanner en geniet de bescherming van de Japanse overheid''.