Een sprookje met een onzeker einde

De Europese Commissie wil een eind maken aan het huidige exclusieve systeem voor autodealers. Auto's zouden zo goedkoper kunnen worden. Klopt dat?

Een auto kopen bij Albert Heijn waarvan de aanschaf bovendien een stuk goedkoper is dan bij de officiële autodealer. Het is een sprookje voor de op koopjes beluste consument dat te mooi lijkt om waar te zijn. En dat is het volgens de autobranche ook. De winstmarges op de verkoop van nieuwe auto's valt zo langzamerhand te verwaarlozen. Vooral leasemaatschappijen zetten de dealer het mes op de keel. Zij komen binnen met de opmerking: `we kopen er tien en betalen er acht', zeggen autoverkopers.

De winst voor een dealer ligt derhalve in de aftersales, reparatie en onderhoud van de auto. De autofabrikanten hebben daar via hun dealernetwerken veel geld in geïnvesteerd. Dat vormt één van de achterliggende redenen dat zij zich met hand en tand verzetten tegen de plannen van Eurocommissaris Monti (Mededinging), die wil dat er een eind komt aan het huidige systeem van exclusieve autodealers, die zich op last van de fabrikant beperken tot één merk en een regio of land. Op 30 januari moeten de autofabrikanten kiezen: of ze behouden de exclusieve dealers die dan onderling mogen concurreren. Daarbij kunnen Duitse of Belgische dealers dan de Nederlandse markt op gaan. Of de autofabrikant kan beslissen dat hij zijn dealernetwerk exclusief houdt, maar is dan wel verplicht te leveren aan autoverkopers die meerdere merken voeren. ,,DaimlerChrysler en Volkswagen hebben bezwaar gemaakt tegen de opgelegde boetes die zij van de Commissie hebben gehad omdat zij hebben geweigerd te leveren aan buitenlandse verkopers die hier auto's kwamen kopen'', zegt woordvoerder Huub Dubbelman van DaimlerChrysler Nederland.

Dubbelman ziet evenals een aantal van zijn collega's geen grote verschuivingen door de nieuwe maatregelen van Brussel. Door de bemoeienissen van Eurocommissaris Monti zijn auto's in Nederland volgens Dubbelman de afgelopen twee jaar zelfs gemiddeld 10 procent duurder geworden. Nederland kreeg van de fabrikant altijd de laagste prijzen berekend, hoewel de consument daar niet veel van merkte. Door de Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen (BPM) van 45,2 procent liggen de prijzen van auto's in Nederland ver boven het Europse gemiddelde. De prijsnivellering die Brussel fabrikanten heeft opgelegd om binnen de Europese Unie tegen min of meer gelijke prijzen auto's te leveren, had voor Nederland het nadeel dat de consument hier meer ging betalen omdat de BPM-belasting even hoog bleef.

Het winstvoordeel voor kopers die buiten de officiële dealers auto's kopen zal mede daardoor volgens een aantal betrokkenen niet groot zijn. ,,Je kunt misschien wel stellen dat van de plannen van de Commissie in die zin een positief signaal uitgaat dat het de huidige dealers verplicht nog beter op hun zaak te letten'', zegt Ton van Soest, directeur bij Kroymans, importeur van een aantal automerken, waaronder Saab, Kia, Jaguar, Ferrari en Aston Martin. Kroymans beschikt in Nederland en België via dochteronderneming Nimox ook over 40 grote dealerbedrijven van Opel en Ford.

Volgens Van Soest gaat `de garage op de hoek', die tot tevredenheid van de klant auto`s repareert maar geen nieuwe mag verkopen omdat hij geen officiële dealer is, er door de plannen van de EU wél op vooruit. Want de AlbertHeijns die auto's willen verkopen, moeten toch ook de adressen van garages leveren voor reparaties. ,,Bovendien komt 80 tot 90 procent van de Mercedes-rijders uit het zakelijke segment'', zegt Dubbelman van DaimlerChrysler, ,,die letten niet zo op aanschafprijzen. En gaan al zeker niet naar de supermarkt om een auto te kopen.''

Brussel wil dat fabrikanten onafhankelijke garagebedrijven gaan erkennen als ze voldoen aan kwaliteitsnormen. Dubbelman: ,,Maar je praat bij de officiële dealers over hoog gekwalificeerde en hoog opgeleide werknemers die zelfs naar de fabriek worden gestuurd voor een deel van hun opleiding.''

Philip Rosengarten van Dri-Wefa, een onderzoeksbureau voor de autoindustrie: ,,Je kunt op een gegeven moment ook te veel liberaliseren. Dan is er geen concurrentie meer, omdat er niets meer te concurreren valt. Dat zie je ook met het omvallen van Enron op de energiemarkt in de VS.''

Dick Braakhekke van General Motors, importeur van Opel, al dertig jaar het best verkochte automerk in Nederland: ,,Een auto kopen is invulling geven aan een gevoel. De klant heeft een vertouwensband met zijn dealer die ook zijn oude auto inneemt. Dat zie ik in de supermarkt niet gebeuren.''