Nog hobbels op langste vrije busbaan

Om forensen uit hun auto te krijgen wordt tussen Haarlem en Schiphol de langste vrije busbaan ter wereld in gebruik genomen: de Zuidtangent.

Snel. Regelmatig. Comfortabel. Stil. Voordelig. Dat worden de belangrijkste eigenschappen van de dertig bussen op de zogenoemde Zuidtangent, die vanaf komend weekeinde rijden tussen Haarlem, Schiphol en Amsterdam-Zuidoost. Na acht jaar bouwen is gisteren een eerste rit gemaakt op wat het Guinness Book of Records omschrijft als de langste vrije busbaan ter wereld. Het betreft een ,,uniek concept'' dat de concurrentie met de auto aangaat en zeven miljoen passagiers per jaar moet trekken. De bus op z'n best, luidt de slogan. ,,Dit product laat zien hoe goed openbaar vervoer kan zijn'', zegt projectleider Fred van der Blij van Connexxion.

Of de beloften van deze vervoerder en de provincie Noord-Holland worden ingelost moet worden afgewacht. Er zijn ,,aanloopproblemen'' op de veertig kilometer lange route. Connexxion was liever pas over een paar maanden gaan rijden, maar Haarlem en Amsterdam hebben anders bepaald. Een tegenvallende rijksbijdrage noopte tot een bezuiniging. Hoe eerder de Zuidtangent in gebruik kwam, des te eerder konden ook andere buslijnen worden geschrapt. Vandaar.

De omgeving van de perrons is nog niet helemaal ingericht. Sommige liften werken niet. Connexxion geeft een stiptheidsgarantie, maar in de centra van Haarlem en Amstelveen zijn nog geen vrije busbanen. Er wordt nog onderhandeld over het regime voor het openen van drie bruggen in Haarlem en over voorrang voor de bus op tientallen gelijkvloerse kruisingen. ,,Wegbeheerders hebben ook een verantwoordelijkheid voor het afwikkelen van het overige verkeer'', erkent projectleider Van der Blij. Bovendien is de telematica niet klaar, zodat wachtende reizigers nog niet automatisch te zien krijgen wanneer de volgende bus komt. Ook de ,,verkeerslichtenbeïnvloeding'' werkt nog niet, zodat de bus niet al voorrang krijgt als deze een kruising nadert.

Over enkele maanden zijn deze problemen voorbij. Een meer structureel probleem lijkt het gehobbel over platen beton in plaats van over asfalt. Er is voor een betonnen wegdek gekozen om er later ook rails voor trams te kunnen aanleggen.

De kosten van de Zuidtangent bedragen bijna 300 miljoen euro en worden voornamelijk betaald door het ministerie van Verkeer. De kostendekkingsgraad komt voor de helft uit de kaartverkoop en voor de helft uit subsidies. Andere buslijnen krijgen relatief meer subsidie. Reizigers betalen het strippenkaarttarief.

Reizigersvereniging Rover vermoedt dat de kwaliteit van de Zuidtangent de eerste maanden nog ,,onder de maat'' blijft. Ook betreurt Rover dat een aantal bestaande buslijnen is geschrapt. Jammer is ook dat de Zuidtangent weinig haltes kent en bewoners soms ver moeten lopen. ,,De lijn loopt nu met zevenmijlslaarzen door het gebied heen'', zegt Tim Boric van Rover.

Toch overheerst bij Rover tevredenheid over een ,,volwaardig alternatief'' in een gebied dat per auto onbereikbaar aan het worden is. ,,Dit is de bus op z'n best.'' Zaterdag wordt de Zuidtangent aan het publiek gepresenteerd. Tien dagen later volgt de officiële opening door minister Netelenbos, zelf inwoner van Hoofddorp. [Vervolg ZUIDTANGENT: pagina 7]

ZUIDTANGENT

Acht keer per uur in de spits

[Vervolg van pagina 1] De bouw van het zogenoemde kerntraject van de Zuidtangent heeft acht jaar geduurd en heeft voor veel overlast voor de omwonenden gezorgd, vooral in Hoofddorp. Toch is het huidige traject nog maar het begin. De Zuidtangent wordt zowel naar oost als naar west uitgebreid en moet uiteindelijk IJmuiden met het Amsterdamse stadsdeel IJburg verbinden, in totaal 65 kilometer.

De vervoerder mikt op forensen die werken op Schiphol of bedrijventerreinen, studenten en ,,sociaal-recreatieve reizigers'' zoals winkelpubliek en ziekenhuisbezoekers. Gedurende de spits rijdt de bus acht keer per uur. De bussen zoeven over een vrije busbaan, speciaal hiervoor aangelegd. Over een betonnen wegdek om in de toekomst ,,vertramming'' mogelijk te maken.

De reis voert langs ruime bochten om de vaart van gemiddeld veertig kilometer per uur erin te houden. De bus stopt bij kleurige perrons met een supersonische, futuristische uitstraling. Op de vloeren ligt een zebramotief. De bus rijdt langs het terrein van de tuinbouwtentoonstelling Floriade die in april opent en drie tot vier miljoen bezoekers verwacht. Onder een nieuw aquaduct van de ringvaart van de Haarlemmermeer en via een bijna twee kilometer lange tunnel onder de rijksweg A4 arriverend op Schiphol.

De perrons zijn verhoogd, handig voor kinderwagens en rolstoelen. Helaas zijn de stoepen op Schiphol niet verhoogd. ,,We zoeken daarvoor samen met Schiphol naar oplossingen'', zegt een woordvoerder van Connexxion. De chauffeurs hebben een training gehad om soepel langs de verhoogde perrons te kunnen ,,aanlanden'', namelijk zonder de stoep te raken. Ook hebben ze geleerd om goed te letten op illegaal gebruik van de busbaan door skaters, fietsers, bromfietsers en voetgangers. ,,Er zijn mensen die bij wijze van toeristisch uitje even van de busbaan gebruik maken.''

Connexxion zegt de aanloopproblemen te betreuren. ,,Wij vinden het spijtig dat wij niet het topproduct kunnen leveren dat de mensen van ons gewend zijn'', aldus de woordvoerder. Maar oorzaak is, nogmaals, de teruggeschroefde rijksbijdrage. Projectleider Everhard Haandrikman van de provincie Noord-Holland: ,,We kregen plotseling de vraag of we al in januari konden rijden. Het was een hele klus om dat voor elkaar te krijgen.''

Vervoerder Connexxion zou best op meer plaatsen hoogwaardig openbaar vervoer zoals de Zuidtangent willen exploiteren. Projectleider Van der Blij: ,,Ideaal is iets met het comfort van een tram en de prijs van een bus.''