Medici komen handen tekort bij Dakar-rally

Veel deelnemers aan de Dakar-rally raken gewond. Medici van de hulpdienst Fidelia improviseren zestien uur per dag om de coureurs op te lappen.

Eén dode, dertig gewonden, een truck total loss na een aanrijdig met een dromedaris en zestien deelnemers die een etmaal na de start nog steeds ronddolen in de woestijn. De zwaarste etappe uit de 24ste Dakar-rally, van Atar naar Tidjikja in Mauretanië, eiste eergisteren zijn tol. En ook gisteren, in de twaalfde etappe naar Tichit, raakten diverse coureurs ernstig gewond.

De veertig dokters en verplegers van Fidelia, de medische hulpdienst van de rally, komen handen tekort. Dagelijks helpen zij tientallen zieke en gewonde deelnemers. Aan de gevolgen van een virus dat darmonsteking veroorzaakt, maar ook aan botbreuken, gescheurde nieren en andere zware blessures.

,,De eerste dagen in Europa zaten we duimen te draaien'', zegt arts Joel Clero. ,,Pas bij de zesde etappe, in Marokko, kregen we het druk.'' Gemiddeld behandelt de hulpdienst vijf botbreuken per dag. Met name motorrijders blijken kwetsbaar.

De gele opblaastenten van Fidelia zijn 's morgens de eerste die in het bivak verrijzen. Uit de buik van een Antonov-transportvliegtuig komt een veldhospitaal, compleet met medicijnkasten en röntgenapparatuur. Met acht jeeps en twee helikopters pikken de in groene T-shirts gestoken artsen de gewonden in de woestijn op.

,,We hebben vier ton medische apparatuur bij ons. We kunnen hier steriel opereren'', zegt Clero. Voor complexe operaties wijken de twee chirurgen en anesthesisten uit naar ziekenhuizen ter plaatse of in Europa. Fidelia beschikt over een vliegtuig voor gewondenvervoer. Zondag vloog deze Falcon met zeven zwaargewonden, onder wie twee coureurs met gebroken rug, naar Parijs. Gisteren bracht het drie gewonden naar de Mauretaanse hoofdstad Nouakchott.

In Tichit, waar de rally gisteren en vandaag zijn tenten heeft opgeslagen, is de landingsbaan zo slecht dat het vliegtuig niet kan landen. ,,We vinden er wel wat op'', lacht Clero. Improviseren, dat is voor hem de lol van werken in de Dakar-rally. Het hoofd van de intensive care in een ziekenhuis in Parijs zou het avontuur niet graag missen. ,,We werken hier allemaal zestien uur per dag. In Frankrijk zijn we gewend om alles goed voor elkaar te hebben. In Afrika moeten we ons redden in het stof, zonder scanners en zonder bloed.'' [Vervolg DAKAR-RALLY: pagina 13]

DAKAR-RALLY

'Wij hebben peperdure, gevaarlijke hobby'

[Vervolg van pagina 1] Jean-Louis Blin (42) is de orthopedisch chirurg van de medische hulpdienst Fidelia. Een vriend haalde hem over dit jaar mee te gaan naar de Dakar-rally. In Tan-Tan opereerde de Franse arts vorig week in het plaatselijke ziekenhuis een motorrijder met een ontwrichte heup. Wegens de complexiteit van de chirurgische ingreep wilde Blin beslist zelf de operatie uitvoeren. Hij werd geassisteerd door zijn eigen medewerkers uit Frankrijk.

,,Dat geeft problemen. Stel je voor dat Marokkaanse artsen bij ons in Frankrijk willen opereren. Dan zou de wereld ook te klein zijn'', erkent de arts. Toch moet het zo, legt Blin uit. ,,Wij zijn verantwoordelijk voor de rijders van de rally.''

Hoe ver die zorg kan gaan, ondervond de Nederlandse deelnemer Eric Verhoef. Fidelia helpt gewonde deelnemers tot ze weer thuis zijn, vertelt de Brabantse motorrijder. Na een val in de Dakar-rally, twee jaar geleden, moest Verhoef in een Egyptisch ziekenhuis worden geopereerd. Toen hij genoeg was hersteld om naar Nederland te worden vervoerd, kwam uit Parijs een arts van Fidelia over. Tot in het ziekenhuis van Eindhoven werd Verhoef door deze man begeleid.

Fais-le, nous sommes là! (Rij de rally, wij staan klaar). De slogan van Fidelia ontlokt Jean-Louis Blin een wrang lachje. De chirurg bekijkt het rally-circus met gemengde gevoelens. ,,Dakar is een krankzinnige passie. Zelf ben ik gek op vliegen, dus ik begrijp de deelnemers wel. Maar als je weet wat Afrika nodig heeft, dan is het toch een enorme luxe dat dit kan. De mensen en de ziekenhuizen hier hebben niks, en wij zijn bezig met een geldverslindende en zeer gevaarlijke hobby.''

dossier parijs-dakar: www.nrc.nl