Kleuroblind

Niet iedereen is blij met de euro. Dertien miljoen kleurenblinden in de eurozone hebben er nu een probleem bij. Ze zullen voortaan bij de nieuwe biljetten nauwlettend moeten controleren welk getal er op het biljet staat. De ontwerper hield namelijk geen rekening met de kleurenwereld van de kleurenblinde. Eén op de twaalf mannen is in mindere of meerdere mate kleurenblind. Bij vrouwen is dat één op de 250.

Onze oude biljetten hadden een duidelijke eigen identiteit, met kenmerkende heldere kleuren en verschillende afbeeldingen, waardoor ook kleurenblinden er geen problemen mee hadden. Zo niet de nieuwe eurobiljetten. Deze hebben allemaal op één zijde afbeeldingen van bruggen en op de andere gebouwen, daardoor lijken ze erg op elkaar. De hier getoonde collage van bankbiljetten spreekt voor zichzelf. Het biljet van vijf euro (E5) en het biljet van 10 euro (E10) hebben voor kleurenblinden nagenoeg dezelfde kleur. Hetzelfde geldt voor het E500 en het E20 biljet (hier niet getoond), maar daar is het formaat gelukkig voldoende verschillend.

Ook de kleur van de munten van 1, 2, 5, 10, 20 en 50 eurocent zijn voor vele kleurenblinden gelijk. Bovendien zijn de muntdiameters van de 2 en de 10 eurocent en de diameters van de 5 en de 20 eurocent bijna gelijk (respectievelijk 5 procent en 2 procent verschil). Omdat de waarde slechts op één kant wordt vermeld zal een kleurenblinde op de kleintjes moeten letten en ieder muntje letterlijk moeten omdraaien alvorens het uit te geven.

Dit soort problemen was te voorkomen met een door TNO Technische Menskunde ontwikkeld computerprogramma, waarmee het mogelijk om als het ware door de ogen van een kleurenblinde te kijken. Dit programma werd gebruikt toen de Bank of Israël onlangs de nieuwe shekel-biljetten liet testen op bruikbaarheid voor kleurenblinden. Helaas heeft dit goede voorbeeld geen navolging gevonden bij de Europese Bank.

Sinds de uitgave `Kleurenblind, zien en toch niet zien' van de stichting Blind Color (oktober 2001) worden overal in Nederland initiatieven ondernomen om rekening te houden met kleurenblinden. Enkele voorbeelden. Tot voor kort waren de knipperlichten bij spoorwegovergangen donkerrood – voor kleurenblinden bijna niet zichtbaar. Ze zijn thans helderrood. Uitgeverij Zwijsen gaat schoolboeken kleurenblind-vriendelijk maken. Staatsbosbeheer past de markering van wandel- en fietsroutes aan.

Ook de voetbalbranche is wakker geworden, duidelijk te zien aan de kleurcontrasten van de kleding van de strijdende teams. En dit wordt niet alleen voor de toeschouwers gedaan: gemiddeld lopen er twee kleurenblinden op het veld. De cartografische afdeling van de ANWB werkt met Blind Color samen om de nieuw uit te geven kaarten ook voor kleurenblinden duidelijk te maken.

Treurig is het dat met de invoering van de euro kleurenblinden nodeloos worden gediscrimineerd. Het is nu niet ondenkbaar dat binnenkort kassiers ook op het lijstje staan van beroepen waarbij getest moet worden op kleurenblindheid.