Regering Zimbabwe verrast met nederlaag

De regering van Zimbabwe heeft gisteren voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van 1980 een parlementaire nederlaag geleden. Een omstreden wijziging van de kieswet werd verworpen omdat bij de stemming nog geen kwart van de parlementariërs van de regeringspartij aanwezig was. Dat weerhoudt de regering er niet van om twee andere omstreden wetten nog deze maand door het parlement te jagen. Daarmee vergroot Zimbabwe de kans op uitsluiting door het Gemenebest. ,,Als de situatie in Zimbabwe verder verslechtert, zal Groot-Brittannië pleiten voor schorsing op de Gemenebestconferentie in maart'', zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw gisteren in het Lagerhuis.

Oppositiepartij MDC sprak gisteren van een ,,monumentale nederlaag voor de regering'', nadat de wijziging van de kieswet met 36 tegen 22 stemmen was verworpen. Die uitslag was verrassend omdat regeringspartij Zanu-PF in het parlement 93 van de 150 zetels bezet. Waarom de meeste leden van de regeringsfractie gisteren bij de stemming over de kieswet ontbraken, is niet bekend.

Wijziging van de kieswet zou registratie als kiezer hebben bemoeilijkt. Stemmen in het buitenland zou onmogelijk zijn geworden, behalve voor militairen en diplomaten. Buitenlandse en onafhankelijke lokale waarnemers zouden niet welkom zijn bij de verkiezingen. Gebruik van posters en pamfletten zonder toestemming vooraf zou strafbaar zijn gesteld. Volgens de oppositie dienden al die maatregelen om de uitslag van de komende presidentsverkiezingen te beïnvloeden ten gunste van president Robert Mugabe. De MDC verwacht dat de regering de aanpassing van de kieswet opnieuw in stemming zal brengen, hoewel dat tegen de parlementaire regels is.

Minister van Justitie Patrick Chinamasa kondigde gisteravond aan dat de behandeling van twee andere controversiële wetsontwerpen vandaag en volgende week gewoon doorgaat. Daarbij gaat het om een nieuwe perswet en een wet op de openbare orde. De perswet moet de zorgvuldigheid van de berichtgeving vergroten en de privacy van bestuurders beschermen. Maar de onafhankelijke journalistenvakbond van Zimbabwe ziet die wet als een regelrechte aanslag op de persvrijheid. Kritische journalisten lopen grote kans in de gevangenis te belanden.

Ook de nieuwe wet op de openbare orde en veiligheid geeft de regering vergaande bevoegdheden om op te treden tegen andersdenkenden. Wie de president beledigt of de vrede en veiligheid in gevaar brengt, riskeert in het uiterste geval de doodstraf.

De ministeriële werkgroep van het Gemenebest die toeziet op het democratische gedrag van de leden, zal eind deze maand vrijwel zeker voorstellen Zimbabwe te schorsen.