Nieuwe biografie van Multatuli

De negentiende-eeuwse schrijver Eduard Douwes Dekker (Multatuli) krijgt voor het eerst in meer dan tachtig jaar een volledige biografie.

Multatuli, het leven en werk van Eduard Douwes Dekker verschijnt in mei bij de Nijmeegse uitgeverij SUN. Deze eerste complete Multatuli-biografie sinds 1920 is de dissertatie van neerlandicus Dik van der Meulen, freelance redacteur bij verschillende uitgeverijen en secretaris van het Multatuli-genootschap. Het rijk geïllustreerde en gebonden boek, waar Van der Meulen ruim zes jaar aan werkte, gaat ruim vijfhonderd pagina's tellen.

Eduard Douwes Dekker (1820-1887) is waarschijnlijk de invloedrijkste Nederlandse schrijver uit de geschiedenis. Zijn debuut Max Havelaar uit 1860, waarin hij de misstanden in de kolonie Nederlands-Indië aan de kaak stelde, deed veel stof opwaaien. Na Douwes Dekkers dood groeide ook de aandacht voor zijn andere werk, waaronder Minnebrieven en de zeven bundels Ideeën, met daarin de geschiedenis van Woutertje Pieterse.

In zijn proefschrift heeft Van der Meulen gezocht naar de samenhang tussen leven en werk van Multatuli (Latijn voor `Ik heb veel gedragen'), wiens levensloop een aaneenrijging was van financiële problemen en persoonlijke conflicten. Van der Meulen: ,,Multatuli verwerkte veel biografische elementen in zijn proza. Ik heb onderzocht in hoeverre de geschriften van Multatuli kunnen worden gebruikt als informatiebron voor zijn leven. Ook heb ik geprobeerd te achterhalen waarom Multatuli tien jaar voor zijn dood ophield met schrijven.''

Van der Meulen, die half mei in Leiden promoveert bij de jurist, historicus en Wilhelmina-biograaf Cees Fasseur, onderzocht het hele leven van Douwes Dekker, van zijn geboorte in de Korsjespoortsteeg 20 in Amsterdam tot zijn dood in Nieder-Ingelheim in Duitsland. Dat is bijzonder, want eerdere Multatuli-biografieën, waaronder die van Eddy du Perron (De man van Lebak, 1937), Paul van 't Veer (Het leven van Multatuli, 1979) en Hans van Straten (Van blanke radja tot bedelman, 1995), beschreven slechts een deel van Douwes Dekkers leven. De laatste volledige Multatuli-biografie verscheen in 1920: Het leven en de werken van Eduard Douwes Dekker van Jan de Gruyter.

Naast Van der Meulen is er nog een Multatuli-biograaf actief: Hugo Brandt Corstius. Wanneer zijn biografie klaar is, kan Brandt Corstius niet zeggen. ,,Ik laat me niet opjagen, ik doe het voor mijn eigen lol. Van der Meulen heeft ongetwijfeld een degelijke, brave biografie geschreven, maar ik ben iets heel anders van plan.'' Wat precies, wil Brandt Corstius nog niet kwijt.