Geen Amerikaanse tranen voor Argentinië

De VS wensen Argentinië het beste, maar staan nog niet klaar met een zak dollars. Het blijft bij goede wensen, want het land moet eerst hervormen. `Er zijn geen bemoedigende signalen'.

De Verenigde Staten hebben er officieel alle vertrouwen in dat Argentinië zich zal redden uit zijn huidige crisis. Maar president Bush moet de vijfde Argentijnse president in twee weken nog bellen om het hem te vertellen. Amerika heeft voorlopig meer goede wensen dan tranen of dollars over voor Argentinië.

Washington wacht op voorstellen van de regering-Duhalde. Het laatste wat president Bush over de ineenstorting van een relatief welvarend Argentinië heeft gezegd was zaterdag, toen hij zich in vrije-tijdsjack liet ondervragen op weg naar een gehoor van gewone Amerikanen. ,,Zodra zij met een plan komen dat economische groei bevordert, zijn wij bereid met hen samen te werken, via het IMF.''

Op zijn beurt heeft de directeur van het Internationaal Monetair Fonds, Horst Köhler, in Washington verklaard dat het IMF bereid is met de nieuwe regering in Buenos Aires samen te werken. Maar, zei de IMF-voorman, zonder structurele hervormingen is er geen uitweg. Het Fonds weigerde vorige maand een laatste verzoek om hulp ter waarde van 1,23 miljard dollar, nadat het vorig jaar voor 22 miljard dollar over de brug kwam met steun van Washington.

Officieel heeft de Amerikaanse regering noch het Fonds gereageerd op de zondag bekendgemaakte plannen van Duhalde. Officieus is een gebrek aan enthousiasme bespeurbaar. De dubbele wisselkoers – voor enerzijds im- en export en anderzijds voor de burgers – wordt niet werkbaar geacht.

Argentinië heeft bovendien betaling van de rente op 141 miljard dollar aan leningen gestaakt. De pesoficatie berokkent een aantal grote buitenlandse bedrijven flinke schade – het Spaanse bedrijfsleven direct voor 3 miljard dollar. De Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras is de grootste investeerder in Argentinië. De grootste Amerikaanse belangen zijn die van Liberty Media, elektriciteitshandelaar AES en een aantal banken.

Mark Falcoff, Latijns Amerika-specialist bij de denktank American Enterpise Institute, hoort in regerings- en zakenkringen grote scepsis over de plannen van Duhalde. Men heeft het gevoel dat de nieuwe president veel te gemakkelijk over de situatie denkt en vrij losjes overgaat tot gedeeltelijke onteigening van buitenlandse investeringen in de voedsel-, media- en olie-industrie. ,,Een bedrijf met aanzienlijke Argentijnse belangen dat ik adviseer, beschouwt zijn dochter ter plekke als feitelijk bankroet, kapot, rijp voor sluiting'', zegt Falcoff. [Vervolg ARGENTINIË: pagina 17]

ARGENTINIË

'Soort Mussolini-wetten'

[Vervolg van pagina 13] Falcoff meent dat Argentinië er alleen bovenop komt als het beseft dat het drastisch moet hervormen, van het onderwijs tot de ,,Mussolini-achtige arbeidswetgeving die torenhoge werkloosheid creëert'', van de hopeloze kwaliteit tot de overbemanning van de overheidsdiensten: ,,Het Argentijnse Congres heeft 10.000 redelijk goed betaalde mensen in dienst. Het Amerikaanse maar 5.000. Over al dat soort toestanden hoort men hier nog geen bemoedigende signalen.''

Falcoff constateert dat het gevoerde IMF-beleid de laatste tijd fikse kritiek te verduren heeft van economen van links zowel als rechts. Ook hij meent dat men te lang heeft gewacht de stekker uit het steunbeleid te trekken. ,,Het Fonds heeft langzamerhand wel wat uit te leggen over de bereikte resultaten.''

Die kritiek op het leenbeleid van vorig jaar werd gisteren in The Financial Times gedeeld door Morris Goldstein, een oud-IMF-medewerker die nu is verbonden aan het Institute for International Economics in Washington. Zijns inziens handelde de regering-Bush vorig jaar bovendien dubbelhartig door negatief te spreken over de Aziatische en Mexicaanse crisissteun van de regering-Clinton, terwijl het er in het geval van Argentinië zelf mee instemde, en daarmee het lijden rekte.

De hardste kritiek op het IMF komt van tegenstanders van de globalisering zoals die wordt voorgeschreven door het Fonds en zijn ,,in Amerika opgeleide economen''. Mark Weisbrot, mededirecteur van het Center for Economic and Policy Research in Washington spreekt In The Nation van ,,weer een IMF crash''. In 1998 dicteerde het Fonds op dezelfde manier via leningen een rigide beleid en een overgewaardeerde valuta in Brazilië en Rusland met even weinig succes.

Dani Rodrik, die hoogleraar internationale politieke economie is aan de Kennedy School of Government van Harvard, schrijft deze week in The New Republic dat de Verenigde Staten en het IMF Argentinië niet te veel moeten verwijten omdat het land in de jaren '90 de beste leerling in hun eigen ontwikkelingsklas was. Wat ontbrak was alleen een besef bij Argentijnse politici dat zij toen noch nu klakkeloos een paar internationale economische kunstjes konden toepassen onder veronachtzaming van wat nodig was voor het land en voor de Argentijnen.

,,Ondanks de krachtige neoliberale hervormingsgolf van de jaren '90 zijn in Latijns Amerika maar drie landen een succes geworden'', schrijft Rodrik: ,,Chili is het nog steeds, Uruguay bungelt en Argentinië ligt nu in puin. De ineenstorting van Argentinië is een waarschuwing, ook aan andere landen, dat zij voor een keus staan die zij niet veel langer kunnen uitstellen. Zij gaan hun soevereiniteit op grote schaal opofferen, of zij zullen er met alle kracht voor moeten opkomen.''

Links en rechts lijken het er in de Amerikaanse discussie over eens dat de Argentijnen hun eigen bonen moeten moet doppen, zij het om verschillende redenen. President Bush loopt dus niet al te veel risico als hij collega Duhalde voorlopig de beste wensen voor een voorspoedig herstel zendt.