Een ravage van duizend miljard

In lower Manhattan is een platform gebouwd dat uitkijkt op de ravage die is achtergebleven na het instorten van de Twin Towers op 11 september. Zichtbare en tastbare schade, die voor 400 mensen tegelijk te bekijken is.

Minder zichtbaar en tastbaar is de schade die is overgebleven na het knappen van de technozeepbel op de beurzen. AOL Time Warner, die twee jaar geleden met veel bombarie fuseerden, boekt nu 60 miljard dollar af aan goodwill - zeg maar de inmiddels verdampte overnamepremie van Time Warner voor AOL. Het persbureau Bloomberg citeerde vanmorgen analisten die de totale noodzakelijke afboeking van goodwill voor Amerikaanse bedrijven schatten op duizend miljard dollar. Een biljoen dollar dus, of in cijfers 1.000.000.000.000 dollar.

Anders dan van het instorten van twee wolkenkrabbers, is van zo'n bedrag bijna geen voorstelling te maken. Waar is het mee te vergelijken? Dat raakt aan een probleem dat de laatste tien jaar alleen maar groter is geworden. Met de miljardenovernames en -investeringen door bedrijven komen er steeds vaker bedragen in het nieuws die vrijwel niet meer te herleiden zijn tot het dagelijks leven. Hoe groter, hoe abstracter. En hoe abstracter, hoe makkelijker de plannenmakers er mee weg komen. Wie de 19 miljard euro die KPN twee jaar geleden neertelde voor het Duitse E-plus had omgerekend naar mobiele belminuten zou op 2.407 mobiele bel-eeuwen zijn gekomen à vijftien eurocent per minuut. En zou hebben geconcludeerd dat E-plus misschien toch wat aan de dure kant was. Dat een abonnee van World Online twee jaar geleden een beurswaarde kreeg toebedeeld van een Volkswagen Golf was al even verhelderend.

De duizend miljard dollar aan zeepbel-afschrijvingen in de Verenigde Staten tarten het voorstellingsvermogen. Er zijn wel grootheden die van de zelfde orde zijn. De gecombineerde staatsschuld van Duitsland en Frankrijk bijvoorbeeld. Of de helft van de totale waarde van alle aandelen die genoteerd staan aan de Euronext-beurzen van Parijs, Amsterdam en Brussel. Zo'n driemaal de jaarlijkse loonsom van de Nederlandse bevolking. Maar met dergelijke vergelijkingen verschuift het probleem alleen maar van de ene ongrijpbare grootheid naar de andere. Wellicht is het in dit geval het beste om terug te grijpen op de grootheid waarvan elke Nederlander de waarde wel goed bevat: de eigen woning. De waarde van de totale woningvoorraad in Nederland mag worden geschat op tegen de 1.100 miljard euro. Dat is dan 1.000 miljard dollar, uitgedrukt in vastgoed. Nu dat platform nog.