`Alternatief betekent niets meer in pop'

Komend weekend speelt de Nederlandse band 16 Down op twee Groningse festivals, Noorderslag en Eurosonic. Zanger Marco Hovius: `Mijn ideale combinatie bestaat uit rock, klassieke elementen en jazz-invloeden.'

Niet Kane en zeker niet K-otic, maar de Zwolse driemansband 16 Down maakte de beste Nederlandse rockplaat van het afgelopen jaar. Komend weekend staan ze zowel op het Eurosonic- als het Noorderslagfestival, nadat ze vorig jaar op Lowlands al een diepe indruk achterlieten. Hun debuutalbum Headrush is melodieus, doorleefd en comtemporain, dankzij spaarzaam gebruik van elektronica en een gastbijdrage van rapper Rude Boy.

We treffen zanger, gitarist en songschrijver Marco Hovius (31) in de muziekkelder van zijn woning in de Zwolse componistenbuurt, waar hij bij het schijnsel van twee computerschermen verdedigt dat computers en wilde rockmuziek elkaar niet uitsluiten. ,,Techniek heeft me altijd geïnteresseerd, vanaf het moment dat ik op mijn dertiende gitaar begon te spelen. Als ergens een knopje aan zat, dan wilde ik weten hoe het werkte. Die belangstelling heeft zich nu doorgezet in software, en hoe ik een computerprogramma als Protools in dienst kan stellen van onze muziek. Als je de techniek onder de knie hebt, staat niets je in de weg om flink tekeer te gaan met zang en gitaar.''

16 Down-leden Marco Hovius, bassist Arjan Pronk en drummer Jeroen Hobert speelden eerder samen in de groep Prodigal Sons met zanger/gitarist Erwin Nijhof. Toen die groep uit elkaar viel en Elvis-fan Nijhof het solopad verkoos, bleef het drietal bij elkaar. In eerste instantie speelden ze bluesmuziek. ,,Ik had in top-veertig-orkestjes gespeeld'', zegt Hovius, ,,en ik was vastbesloten om als muzikant mijn brood te verdienen. Blues is eenvoudige muziek, maar als je het goed wilt doen komt er een aardige portie energie en wilskracht bij kijken. Ik heb een tijdje aan het conservatorium gestudeerd en ik kijk waarschijnlijk wat analytischer naar muziek dan de gemiddelde popmuzikant. Bij de Prodigal Sons bemoeide ik me wel een beetje met de arrangementen, maar het werd niet gewaardeerd als ik met mijn eigen nummers kwam aanzetten. Uiteindelijk vond ik die country-achtige muziek toch een beetje te gezellig, en ben ik met 16 Down mijn eigen ding gaan doen. Muziek die best ingewikkeld in elkaar mag zitten, maar die ook dromerig of agressief kan klinken. Het is niet de bedoeling van muziekmaken om altijd maar rationeel bezig te zijn.''

De groepsnaam werd ontleend aan een songtitel van The Jayhawks, Sixteen down. Hovius noemt Beck en Radiohead als muzikale voorbeelden. Niet omdat hij ze wil imiteren, maar omdat hij waardering heeft voor de manier waarop ze techniek en muzikaal experiment koppelen aan pakkende nummers. ,,Voor mij bestaat de ideale combinatie uit rock, klassieke elementen en jazz-invloeden. Dat is wat ik in mijn hoofd hoor. Variatie vind ik belangrijker dan een stijl die altijd één kant op wijst. Iemand als Beck plakt ook de meest uiteenlopende dingen aan elkaar. Hij kan een simpel folkliedje zomaar laten overgaan in een ingewikkeld jazz-schema, terwijl je toch altijd hoort dat het zijn stempel draagt.''

Spontaniteit is de belangrijkste factor bij het maken van songs, vindt Hovius. ,,Ik probeer altijd de eerste gedachte te vangen en van daaruit een nummer op te bouwen. De mooiste ideeën ontstaan als ik midden in de nacht wakker word met een melodie in mijn hoofd. Eigenlijk ben ik dan te lui om mijn warme bed uit te stappen. Maar het móet, want de volgende ochtend is die melodie er niet meer, en moet je gaan nadenken om er een benadering van te maken. Ook teksten ontstaan vaak door spontane invallen, zoals het refrein van ons nummer Heaven still cries. Eigenlijk vind ik dat liedje nu te zoet voor woorden, maar de klanken pasten zo goed bij de melodie dat er geen weg terug meer was.''

Als rockband uit de alternatieve sector lijkt 16 Down een vreemde eend bij platenlabel Dino, dat naast de muziek van Anouk vooral luchtige hitparademuziek op de markt brengt. Zelf haalde 16 Down de hitparade met de rockballade Subtle movements. ,,Een zoet nummer, maar het komt uit mijn hart. Als tegenwicht voor dat zoete sfeertje wilde ik er een noise-effect aan toevoegen. Op de dag dat we het opnamen, hoorde ik een auto voorbij de studio rijden die zo'n splash-geluid maakte met de banden over het natte asfalt. Dat hebben we met twee microfoons onder een afdakje opgenomen, en dat werd als storend element door het hele liedje heen gebruikt. We hebben er ook een videoclip bij gemaakt, want het heeft geen zin om muziek te maken als je niet wilt dat het door zo veel mogelijk mensen gehoord wordt. Het woord alternatief heeft weinig meer te betekenen in de huidige popmuziek, sinds Radiohead heeft laten zien dat je met experimentele popmuziek een enorm publiek kunt bereiken.''

In april maakt 16 Down een Flashbacks-tournee waarbij ze muziek van Radiohead zullen vertolken. ,,Mijn stem en onze manier van spelen zijn apart genoeg om er een eigen draai aan te geven'', zegt Marco. ,,Uit respect voor de muziek van Radiohead zullen we niet lichtvaardig iets aan hun arrangementen veranderen. We zijn niet zo'n verstokte driemansband dat we er live geen andere muzikanten bij kunnen halen. Voor die Radiohead-optredens komt er een gitarist bij en we werken nu al met een toetsenman op het podium. In onze eigen muziek gebruiken we veel samples, en het zou een ernstige vereenvoudiging van onze muziek inhouden als we alles met z'n drieën moesten spelen. Met de Prodigal Sons hebben we al eerder in de Oosterpoort gespeeld, dus van een optreden in de grote zaal tijdens de Noorderslag worden we niet nerveus. We zijn klaar voor het grote werk.''

16 Down: Headrush (Dino Music 5335102). Optredens Eurosonic: 12/1 USVA, Groningen. Noorderslag: 13/1 Oosterpoort, Groningen.