Vernieuwend professor

De vorige week op 78-jarige leeftijd overleden Harmen Tiddens was een van de grondleggers van de Universiteit Maastricht. Tiddens was in 1974, toen de medische faculteit van Maastricht werd opgericht, de eerste decaan. Twee jaar later, toen Maastricht was uitgegroeid tot een volledige universiteit, werd hij de eerste rector magnificus.

Tiddens was oorspronkelijk kinderarts. In 1969 werd hij hoogleraar onderwijsmethodiek in de geneeskunde aan de Universiteit Utrecht. Daar ontwikkelde hij zijn ideeën over het onderwijs, die hij later in Maastricht zou introduceren en die hem landelijk bekend zouden maken.

,,Hij was een onderwijsfanaat, geen onderzoeksman'', zegt Hans Philipsen, emeritus-hoogleraar medische sociologie en net als Tiddens een van de eerste bestuursleden van de Maastrichtse universiteit. Tiddens vond, zegt Philipsen, dat studenten medicijnen het vak niet in de collegebanken via hoorcolleges moesten leren. ,,Zijn methode druiste in tegen alles wat toen gebruikelijk was aan universiteiten. Het was jarenlang heel gewoon dat studenten twee, drie jaar lang de basisbeginselen van het vak systematisch moesten leren. In de banken en uit de boeken leerden ze hoe het menselijk lichaam in elkaar zat.''

Tiddens introduceerde het `probleemgestuurd onderwijs'. Eerst op de medische faculteit en later bij alle andere Maastrichtse faculteiten. Philipsen: ,,Studenten kregen bijvoorbeeld een A-viertje met een casus. Mevrouw zus komt bij de huisarts, ze klaagt over bloedverlies. En dan volgde een aantal opties en achtergrondinformatie. Die casus werd in kleine onderwijsgroepjes van acht studenten behandeld. Op deze manier waren studenten niet meer bezig met een onderdeel van het vak, diagnostiek of fysiologie, maar met de hele context van het vak én de praktijk. En een diagnose stellen, én alvast nadenken over de therapeutische kant.''

Studenten kregen ook praktische vaardigheden aangeleerd, in die tijd revolutionair. Philipsen: ,,Ze leerden bloeddruk meten, injecteren, maar ook zoiets `ordinairs' als patiënten tillen.''

Tiddens werd in 1979 hoogleraar organisatie van de gezondheidszorg in Tilburg. Van 1983 tot 1988 was hij directeur van het Nationaal Lucht-en Ruimtevaart Geneeskundig Centrum. Hij was ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.