Moskou's staande doodkist

Weinig Moskovieten zullen hem missen, de 22 verdiepingen dof beton, aluminium en matglas die als een rotte slagtand uit de skyline steekt. Vanaf vandaag accepteert hotel Intourist in hartje Moskou geen reserveringen meer. ,,We zijn gesloten voor verbouwing tot 2004'', zegt de receptioniste.

Hotel Intourist geldt als een van de ergste architectonische aanslagen die Moskou onder Breznjev moest verduren. Andere voorbeelden zijn hotel Rossija naast het Kremlin, een bunker van drieduizend kamers en drie miljoen kakkerlakken, en Novy Arbat, een boulevard van acht rijlanen die in de jaren zestig bruut door Moskous mooiste wijk werd gehakt. De plannen voor hotel Intourist rijpten onder partijleider Chroesjtsjov, die droomde van een Moskou vol modernistische wolkenkrabbers, maar pas in 1971 ging het open.

Voor reisgezelschappen was het de eerste kennismaking de Sovjet-Unie, met uitzicht op het Kremlin. Hier leerden ze de knorrige receptioniste kennen, het paranoïde veiligheidspersoneel, de opdringerige zwarthandelaars en de valutahoeren. Eenzame reizigers hadden in de enorme restaurants `Ruslandhal' en `Sterrenhemel' vaak moeite bediend te worden, want individualiteit werd niet op prijs gesteld. Op iedere verdieping hield een `dezjoernaja', een dame die de kamersleutels beheerde, de gasten scherp in de gaten.

Zoals gebruikelijk in de moderne Sovjet-architectuur sloeg het verval snel toe. Scheuren kropen in de plafonds, pijpen lekten, lichten vielen uit, fineer bladderde af, deuren klemden en kakkerlakken begonnen hun stille opmars. Na de val van het communisme wilde het nieuwe stadsbestuur van Moskou zo snel mogelijk van deze staande doodkist af. Buitenlandse investeerders bleken evenwel huiverig voor de turbulente Moskouse hotelwereld, zeker nadat de Amerikaanse hotelondernemer Paul Tatum in 1996 in de metro werd neergeschoten. Renovatieplannen verdwenen in de ijskast en Intourist bedierf nog wat langer het stadsbeeld. In april 1999 verwoestte een bom de twintigste verdieping, waar Josif Kobzon kantoor hield, de `Frank Sinatra van de Sovjet-Unie' wiens gezang Brezjnev tot tranen toe roerde. Kobzon gold als een van de machtigste godfathers van de Russische maffia.

Het lot van Intourist werd bezegeld in 1999, toen het Franse Superior Ventures Ltd. via een ondoorzichtige inschrijving voor 22 miljoen dollar de rechten kocht om een 5-sterrenhotel van negen verdiepingen te bouwen.

In april begint de sloop. Intourist was spuuglelijk, erkent hotelmanager Vachtang Tsoelaja. ,,Maar nuttig. Er konden toeristen in slapen.''