Yves Saint Laurent kondigt vertrek aan

,,Het mooiste sieraad van een vrouw is de liefde.'' Minstens zozeer als op zijn genie berust de faam van couturier Yves Saint Laurent (65), breekbaar homoseksueel die een leven lang bezig is geweest om vrouwen van andere sieraden dan de liefde te voorzien, op zijn raadselachtigheid. Vandaag kondigde hij aan dat hij als couturier stopt.

`YSL' maakte vrouwen vrouwelijk door hen de broek te schenken, de smoking, het krijtstreepkostuum, de trenchcoat. Hij, die zijn roem vestigde op 21-jarige leeftijd, verklaarde dat ,,als men de schoonheid eenmaal heeft gekend, men kan verdwijnen'' en hij voegde eraan toe dat hij dat moment heel vroeg beleefd had. Maar hij bleef veertig jaar doorgaan, ,,want zonder jurken maken ga ik dood.'' Nu hij vertrekt, schreef een krant, rest hem niets anders dan een mythe te worden. Onzin natuurlijk, een mythe is hij zijn leven lang al.

`Parijs' verkeert in een staat van schok en rouw nu de grootmeester van de mode zijn vertrek heeft aangekondigd. Men was niet onvoorbereid. Gedurende zijn hele carrière al werd gevreesd dat iedere collectie van YSL zijn laatste was. Desondanks komt het uur van het face-à-face met de geschiedenis hard aan. Alle voorpagina's zijn gevuld met necrologie-achtige stukken, vol woorden van afscheid. Hij wordt geëerd als een der grootsten van de Franse cultuur.

De persconferentie vandaag voltrok zich in de meest exclusieve beslotenheid: terwijl de hele wereld op de stoep samendromde, werden slechts vijftig genodigden toegelaten. En volgens levensgezel en zakelijk manager Pierre Bergé zou `meneer Saint Laurent' alleen maar een verklaring voorlezen. Ook zijn vertrek is weer raadselachtig, vanzelfsprekend. Vrijwillig of gedwongen, het is een onbeantwoorde vraag. Het merk YSL is in 1999 opgegaan in de Gucci-groep, eigendom van Pinault-Printemps-Redoute. Sindsdien is de Amerikaan Tom Ford YSL's plaatsvervanger op aarde, naar verluidt niet tot diens genoegen. De prêt-à-porter-collecties, het parfum Nu, de reclamecampagne van het liggende, slechts in hoge hakken gehulde vrouwelijke naakt – het gaat allemaal onder zijn naam, maar Saint Laurent zelf ontwierp alleen nog de haute couture. En die is niet winstgevend. Haute couture kan niet bestaan zonder prêt-à-porter en parfumlijn, Bergé is de eerste die dat had kunnen weten. Dat hij de verbintenis met Pinault toch aanging, heeft wellicht te maken met de miljoenen euro's aan royalties op de merknaam die hij en Saint Laurent tot 2016 opstrijken. [Vervolg SAINT LAURENT: pagina 9]

SAINT LAURENT

Saint Laurent maakte zijn dromen waar

[Vervolg van pagina 1] Hoe dat zij, de faam van de esthetische anarchist Yves Saint Laurent die ,,vrouwen kleedde door ze uit te kleden'', blijft ongebroken. ,,Ik heb de wereld gekleed, en die loopt nu bloot rond'', zei die andere legende, Coco Chanel, bitter. YSL kan het haar nazeggen, maar zonder bitterheid. Hij heeft bewust bijgedragen aan het doorbreken van taboes en regels, conventies en vooringenomenheid. Zijn naam vestigde het `kind met de stalen zenuwen' in 1958 met de trapeziumlijn – een aan de bovenzijde Empire-achtig silhouet met een uitwaaierende onderzijde. Hij ontwikkelde zich vervolgens tot de Franse versie van Andy Warhol, die de duizelingwekkend chique wereld van de haute couture in bivakmuts en lieslaarzen de straat opjoeg. Niet voor niets is zijn grootste frustratie niet de uitvinder te zijn geweest van de jeans. En mode leeghoofdig? De grote kunstverzamelaar Saint Laurent verbond haar met Picasso, Mondriaan en Matisse.

Hij ontwierp voor de witte wereld van het elegante bal een zwart toilet, en zette tegelijkertijd le noir, toujours le noir op losse schroeven met de felle kleuren van de soukh, een hommage aan zijn geboorteland Algerije. Schaamteloos, althans destijds, gaf hij zijn parfum Opium de naam van een verdovend middel. De New Yorkse hogepriesteres Diana Vreeland `richtte' met enkele snuifjes ooit nog een zaal in van het Metropolitan Museum, in het kader van een tentoonstelling over China. Decadenter en onconventioneler kan niet: YSL zal ervan genoten hebben.

Als kind droomde hij ervan zijn naam in `vurige letters' op de Champs-Élysées te zien branden. Hij schoof bij zijn zussen al facturen onder de deur op naam van `Yves Mathieu Saint Laurent Haute Couture, place Vendôme'. Daar, in het Ritz-hotel woonde immers Chanel. Het was in zijn ogen ook toen al geen toeval dat de Eiffeltoren niks ander was dan een omgekeerde Y. Hij heeft zijn dromen waargemaakt. Maar nu? Coco stierf in het harnas. Saint Laurent leeft nog. In verband met zijn roemruchte zenuwinstortingen zei Pierre Bergé ooit over hem: ,,Zoals alle kwetsbare mensen heeft hij een ruggegraat van staal''. Wie weet. En wie weet, kruipt het bloed waar het niet gaan kan en is ook dit vertrek vals alarm.