VS bouwen gevangenis Al-Qaeda

Amerikaanse troepen zijn gisteren vertrokken naar de Amerikaanse basis Guantánamo Bay op Cuba om daar te beginnen met de bouw van een gevangenis waar ruim 2.000 Talibaan- en Al-Qaeda-strijders gevangen zullen worden gezet.

Het is onduidelijk wanneer de eerste gevangenen zullen aankomen, en wie zij zullen zijn. Waarschijnlijk zal de Amerikaanse Talibaan-strijder John Walker Lindh, die nu op een Amerikaans oorlogsschip wordt vastgehouden, een van de eerste gevangenen zijn. De Verenigde Staten hebben 300 Talibaan en aanhangers van Osasma bin Ladens Al-Qaedanetwerk in hechtenis.

De Amerikaanse regering koos voor de marinebasis in Guantánamo omdat deze het best te beveiligen zou zijn. Het ministerie van Defensie wil voorkomen dat er rellen onder de gevangenen uitbreken, zoals eind november in de Afghaanse stad Mazar-i-Sharif gebeurde. Daarbij kwamen toen honderden gevangenen om het leven. Ook is het voor gevangenen moeilijk te ontsnappen uit de marinebasis. Guantánamo Bay wordt omringd door Cubaanse mijnenvelden aan de noordkant en zee aan de zuidkant.

Het Pentagon zei gisteren de gevangenen te zullen behandelen volgens internationaal geldende regels, en waarnemers van het Internationale Rode Kruis te zullen toelaten.

Het is nog niet bekend of de Amerikaanse militaire tribunalen dieverdachten van terreur zullen berechten ook op Guantánamo Bay zullen worden gehuisvest.

De Cubaanse president Fidel Castro heeft, tegen de verwachtingen in, geen protest aangetekend tegen de komst van de gevangenen. Cuba verzet zich al jaren tegen de Amerikaanse aanwezigheid op het eiland, maar zegt nu dat Guantánamo Bay geen Cubaans grondgebied is en heeft daarom officieel ,,geen mening'' over de gevangenis. ,,De Cubaanse regering heeft in Guantánamo geen jurisdictie'', aldus een regeringsverklaring.

De basis is sinds 1898 Amerikaans grondgebied, en kan volgens een in 1934 door beide landen ondertekend verdrag alleen worden teruggegeven aan Cuba als beide landen daarmee instemmen.

In gesprekken met Amerikaanse jongeren in de Cubaanse hoofdstad Havana afgelopen vrijdag wilde Castro volgens de Cubaanse staatskrant Granma niet ingaan op de Amerikaanse plannen. Hij sprak wel over de aanslagen van 11 september en noemde deze ,,het bewijs dat we in een schokkende en gevaarlijke wereld leven.''

De verhouding tussen het communistische Cuba en de Verenigde Staten is de afgelopen maanden sterk verbeterd. Half december kwam, na een handelsembargo van bijna veertig jaar, een eerste schip met 24.000 ton graan aan. Het Amerikaanse Congres besloot hiertoe nadat Cuba in november getroffen was door de orkaan Michelle. Havana weigert humanitaire hulp van Washington aan te nemen, maar heeft wel belangstelling voor handelscontacten met Amerikaanse bedrijven en het opheffen van het handelsembargo.