Uytdehaage maakt reputatie waar

Jochem Uytdehaage werd gisteren voor de eerste maal Europees schaatskampioen bij de allrounders. Ondanks `één grote schoonheidsfout' op de 1.500 meter ging de 25-jarige Nederlander zijn ploeggenoot Carl Verheijen in het eindklassement voor.

Voor al degenen die dromen van meer internationale strijd bij het allroundschaatsen, had coach Gerard Kemkers gisteren na afloop van de Europese kampioenschappen in het Duitse Erfurt een trieste teleurstellende mededeling, verpakt in een weinig riskante voorspelling. ,,Volgend jaar worden we op de EK één, twee, drie en vier.''

Met `we' bedoelde de oud-schaatser vier mannen uit de TVM-ploeg die hij vanaf volgend seizoen leidt, wanneer het intstituut kernploeg is opgehouden te bestaan. Behalve met de nieuwe Europees kampioen Jochem Uytdehaage en vice-kampioen Carl Verheijen hoopt Kemkers op de EK van 2003, in Heerenveen, aan de start te verschijnen met Rintje Ritsma, die al bij TVM rijdt en dit weekend aan het NK sprint deelnam, en Sicco Janmaat, de schaatser uit zijn ploeg die door lichamelijk ongemak een verloren seizoen draait.

In Erfurt bleek eens te meer dat de overwinning die de Rus Dmitri Sjepel vorig jaar behaalde bij de EK in Baselga di Pinè een toevalstreffer is geweest. Uytdehaage, vorig jaar vierde, herstelde de Nederlandse suprematie in het allroundschaatsen, op afstand gevolgd door Verheijen en bronzen-medaillewinaar Sjepel. In de Gunda-Niemann-Stirnemann-Halle ging het de 25-jarige schaatser uit Utrecht schijnbaar gemakkelijk af. Net zo eenvoudig als hij zich vorige maand in Heerenveen plaatste voor de 5.000 en 10.000 meter op de Winterspelen in Salt Lake City.

Al op de eerste dag van de EK, vrijdag, sloeg Uytdehaage een gat met de rest van het deelnemersveld. Nadat hij voor zijn doen eerst een uitstekende 500 meter had gereden, nam hij 's avonds alle twijfel weg. Na een slechte 1.500 meter op zaterdag volgens coach Kemkers één grote schoonheidsfout en een adequate 10.000 meter gistermiddag, mocht Uytdehaage de eerste grote prijs in zijn carrière ophalen. ,,Eindelijk laat ik het nu ook eens zien in een internationaal toernooi'', zei de regerend Nederlands kampioen allround, die bij de favorieten moet worden gerekend voor olympisch goud op de vijf en de tien kilometer.

Vrijdag, op de eerste dag van de wereldbekerwedstrijden in Heerenveen, strijdt hij met Erben Wennemars en Martin Hersman om een startbewijs voor de 1.500 meter op de Winterspelen. Eens lekker van zijn succes genieten, dat is er deze week niet bij. ,,Voordeel is dat ik nu meer zelfvertrouwen heb gekregen, nadeel is dat ik misschien niet op tijd fit ben voor die skate-off'', analyseerde Uytdehaage vooruitkijkend naar die ene race op vrijdag. Zijn 1.500 meter van zaterdag beloofde weinig goeds.

Uytdehaage, een toonbeeld van zelfverzekerdheid, heeft nooit aan zijn capaciteiten getwijfeld, maar het zat hem dwars dat hij nog nooit een grote prijs had gewonnen. Blij en opgelucht reageerde hij op zijn zojuist verworven titel, ook al beschouwde hij de EK als een ,,tussendoortoernooi'' en is de waarde van de titel niet te vergelijken met olympisch succes.

,,Ik hoop dat iedereen nu begrijpt waarom ik op de eerste plaats sta van de wereldranglijst aller tijden'', zei hij gisteren na afloop met de gouden medaille om zijn nek. Aan het einde van vorig seizoen bereikte Uytdehaage de toppositie op de zogenoemde Adelskalender, als beste schaatser gerekend over vier afstanden. Daarmee trad hij in de voetsporen van grootheden als Eden, Schenk, Verkerk, Heiden, Koss, Ritsma en Romme.

Uytdehaage werd Europees kampioen zonder een afstand te winnen. Nummer twee Verheijen eindigde op drie van de vier afstanden vóór zijn ploeggenoot, behalve op de 500 meter, vaak een cruciale afstand op de allroundtoernooien. Verheijen weet wat hem te doen staat om het Uytdehaage de volgende keer lastiger te maken: zijn 500 meter verbeteren. ,,Als ik vrijdag een betere 500 meter had gereden, hadden we vandaag op de tien kilometer een spannender strijd gehad. Dan was het erop of eronder geweest.''

Nu was het tijdens de 10.000 meter, waarin Uytdehaage en Verheijen tegenover elkaar stonden, slechts de vraag of Verheijen zich nog naar de zilveren medaille zou kunnen schaatsen. Hoewel de wereldkampioen op deze afstand niet won, bleek dat geen probleem.

De grootste verrassing van het toernooi deed zich voor in het Belgische kamp. Na twee van de vier afstanden bezette André Vreugdenhil, de schaatser uit Honselersdijk die met een Belgische licentie rijdt en zich laat naturaliseren tot Belg, de tweede plaats. Hij besloot zijn eerste internationale allroundtoernooi met een fors aangescherpt persoonlijk record op de 10.000 meter met afstand gewonnen door de Duitser Dittrich en een meer dan verdienstelijke zesde plaats in het eindklassement.

Hoe anders verging het zijn `Belgische' teamgenoot Bart Veldkamp. Die bereidde zich in de luwte voor op wat zijn laatste Winterspelen zullen worden, maar een spoor van vorm is zo kort voor 's werelds grootste sportevenement niet te bekennen. In Erfurt miste hij zijn flair en dat karakteristieke hupje. Vorig jaar greep hij net naast de gouden medaille bij de EK, nu viel hij met zijn dertiende plaats zelfs buiten de groep van twaalf die zich voor de WK allround kwalificeerde. ,,Geeft niet'', zei teammanager Conrad Alleblas. ,,Alles draait om de Spelen en we hebben nog vijf weken.''

Veldkamp dient zich tot aan de wereldbekerwedstrijden van vrijdag in Heerenveen niet op het ijs te begeven. Rust is het parool, en die hoopt hij de komende dagen in Davos te krijgen. Om met Alleblas te spreken, ,,Bart moet aan de ketting worden gelegd''.