Oorlog & Pap

Bij het overlijden van dichter en performer Johnny van Doorn (1944-1991) verzuchtte een van zijn collega-schrijvers: ,,Het wordt steeds leuker in de hemel.'' Aan deze uitspraak moest ik denken bij het beluisteren van de prachtige dubbel-cd Oorlog & Pap. Uitgeverij M Bondi heeft voor Van Doorn het mooist denkbare eerbetoon gemaakt. Van Doorn begon als dichter, maar ontwikkelde zich tot een van de eerste performers uit de Nederlandse letterkunde. Hij noemde zichzelf The Selfkicker en baarde groot opzien in 1966 tijdens de Nacht van de Poëzie in Carré met het majestueuze gedicht De Magistraal Stralende Zon.

De cd bevat andere hoogtepunten van Van Doorns optredens. De titel is ontleend aan het verhaal Oorlog & Pap, waarin de schrijver op onvergetelijke manier de Tweede Wereldoorlog met zijn persoonlijke herinneringen als klein kind verweeft. Van Doorn werd op 12 november 1944 geboren in Beekbergen, waarheen zijn ouders waren geëvacueerd tijdens de slag om Arnhem. Van Doorn haalt met instemming zijn moeder aan, die zei dat er met `kinderen die in de oorlog zijn geboren altijd iets mis is'. Ze zijn onrustig door de nervositeit van granaatinslagen.

Van Doorns eerste optredens vonden plaats in de vroege jaren zestig in Arnhem. In het tekstboekje staat een foto van Johnny op het dak van zijn huis in Arnhem. Hij draagt een zwarte zonnebril en hij deed over die feestjes een onvergetelijke uitspraak: `de bekende tragische feestjes'.

Hou contact toont de melancholieke kant van Van Doorn, De Nieuwe Mongool zijn opstandige aard en I'm sitting in the cosmos krijgt, ruim tien jaar na zijn dood, een profetische strekking. Schrijver A.F.Th. van der Heijden haalt in het boekje herinneringen op aan de eerste keer dat hij Van Doorn op de radio hoorde: ,,Nu eens normaal, dan weer als een aanzwellend orgel, en ook wel zichzelf tot een onverstaanbaar staccato opschroevend.''

Van Doorn is een schitterende eenling in de letteren. Zijn meeslepende voordrachten doen je bijna vergeten dat hij als prozaïst in fijnzinnige en streken prachtige miniatuurtjes van taal kon opbouwen.

Johnny van Doorn: Oorlog & Pap. Uitg. M Bondi/ Galerie Onrust, Amsterdam. prijs: € 20.