Liever chatten dan hangen

De school is uit, de middag ligt open. Jongens en meisjes uit de Vrijheidswijk in Leeuwarden gaan zich vandaag niet kapot vervelen of rondhangen in de buurt, ze trekken op naar hun digitale trapveld. Daar kunnen ze chatten, spelletjes doen, naar muziek luisteren en informatie verzamelen voor hun spreekbeurt.

Het concept `digitaal trapveld' is een weergaloos succes, laat initiatiefnemer minister Roger van Boxtel weten. Nooit gedacht dat het zo enorm zou aanslaan. In anderhalf jaar zijn er in het hele land tweehonderd trapveldjes opgericht. Digitale trapvelden worden financieel ondersteund door rijk en gemeenten en hebben tot doel de digitale kloof te verkleinen, de sociale cohesie te bevorderen en bij te dragen aan de reïntegratie van hardnekkige werklozen.

Dat lukt hier vrij aardig, zeggen ze in Leeuwarden. In de Vrijheidswijk heeft maar tien procent van de huishoudens een computer. Velen snakken naar een ritje op de elektronische snelweg. De cursussen worden druk bezocht.

Ouderen willen omgaan met de computer om bijvoorbeeld virtueel te kaarten. Vaders willen hun kinderen kunnen helpen met hun huiswerk. Ook allochtone vrouwen doen een basiscursus, mits ze streng worden gescheiden van mannen.

En jongeren zijn niet te stuiten. Het mooiste voorbeeld is dat van een elfjarige Koerdische jongen uit Noord-Irak, Zyad, die al een half jaar op school zat zonder Nederlands te spreken en die achter de computer ontdekte dat het toch wel nuttig kan zijn om de taal te leren. Hij werd genomineerd als beste deelnemer voor de nationale trapveldprijsvraag van minister Van Boxtel, werd net geen winnaar, maar kreeg wel een digitale camera en een softwarepakket mee naar huis. Zijn vader besloot vrijwilliger te worden en staat nu af te wassen in het keukentje, wat hij volgens de trapveldmedewerkers thuis nooit doet.

De aantrekkingskracht van het trapveld op scholen is groot. Het is voorgekomen dat de onderwijzers na aankomst dankbaar knikten om vervolgens zelf koffie te gaan drinken, maar dat, zeggen de trapveldmedewerkers, is niet de bedoeling. Er zijn scholieren die menen dat ze op het trapveld meer leren dan op school.

Het trapveld is ook een vorm van opvang. Als scholieren een dag vrij hebben, staan ze om half negen al op stoep. Ook het hanggedrag op straat neemt af. De cijfers van één jaar trapveld in Leeuwarden zijn nog niet bekend, maar de wijkagent stelt dat de kleine criminaliteit licht aan het dalen is. Er worden minder ruiten ingegooid, er zijn minder graffiti. Keerzijde is de overlast op de trapveldjes zelf. Op internet wordt door trapveldjes elders in het land gediscussieerd over de kwestie wat je moet doen als jongeren zich hinderlijk gedragen en meisjes er zich onveilig voelen. Het verhaal in Leeuwarden is simpel: wie zich misdraagt wordt de toegang ontzegd.