Industrie moet Argentinië redden

Het dit weekeinde gepresenteerde noodscenario krijgt van de bevolking in Argentinië voorlopig het voordeel van de twijfel.

De straten van Buenos Aires bleven vannacht nog rustig. Maar de potten en pannen liggen al klaar. ,,De enige zekerheidheid die we hebben is dat het land failliet is. Want van de politiek hebben we de zekerheid dat die niet te vertrouwen zijn'', zegt Luís Popovich (53). Daarom heeft ook hij zijn potten en pannen alweer klaarstaan. Popovich is een kleine ondernemer die aluminium kozijnen fabriceert. Al dertig dagen heeft hij niets meer verkocht. ,,We wachten af. Maar wat mij betreft is het woord van de politiek nog verder gedevalueerd dan de peso.''

Zijn reactie is typerend voor de manier waarop de Argentijnen het nieuwe economische noodplan ontvangen, dat vannacht door het parlement is goedgekeurd. Kern van dat plan is de devaluatie van de Argentijnse peso. Met een hoop kunst en vliegwerk probeert president Duhalde de negatieve gevolgen van de devaluatie voor de bevolking te verzachten. Zo belooft hij dat het spaargeld dat de Argentijnen in dollars op de bank hebben, ook in dollars zal worden uitbetaald. Terwijl hypotheken en kleinere leningen juist met een gedevalueerde peso mogen worden terugbetaald. ,,We zien wel of hij zijn woord houdt'', zegt Popovich wantrouwig.

Ook experts betwijfelen of president Duhalde deze beloftes wel kan waarmaken. ,,De banken zullen het niet lang pikken kind van de rekening te zijn'', voorspelt economisch analyst Atilio Boron. ,,Toch doet de regering er beter aan te zorgen dat de mensen hun spaargeld tot op de laatst cent terugkrijgen'', meent politiek analyst Andrés Oppenheimer. Zo niet dan is de sociale chaos compleet. ,,Dan gaan er generaties overheen voordat het land weer vertrouwen in zijn overheid krijgt'', waarschuwt Oppenheimer.

Een `nieuw economisch model' en zelfs een `revolutie'. Zo noemde de peronist Duhalde gisteren de afschaffing van de tien jaar oude wet die de Argentijnse peso één op één aan de Amerikaanse dollar koppelde. Aanvankelijk diende deze koppeling als medicijn tegen de hyperinflatie. Een trauma dat de Argentijnen eind jaren tachtig opliepen, toen de inflatie soms meer was dan 2.000 procent. ,,Door dit trauma kreeg de koppeling die stabiliteit bracht het aura van magie'', zegt de historicus Guillermo Svarzer. Niemand durfde die koppeling meer af te schaffen. De met Kerst afgezette president De la Rúa haalde zelfs de uitvinder van de koppeling, Harvard-econooom Domingo Cavallo weer in zijn regering om het land te redden. ,,Het was alsof er een auto was uitgevonden, waarbij niemand meer weet hoe hij op de rem moest trappen.''

Feit is dat het star blijven vasthouden aan de `heilige' koppeling het land in de economische afgrond heeft gestort. ,,We zijn blut. Het land is kapot en de productiviteit ligt stil'', hield president Duhalde dit weekend een afvaardiging van industriëlen in zijn nieuwe ambtswoning voor. De peronist stak niet onder stoelen of banken wie hij daarvoor verantwoordelijk houdt. ,,Het bondgenootschap van mijn politieke voorgangers met de financiële sector, heeft de middenklasse geliquideerd en het land geruïneerd'', zei hij onder luid applaus van de industriëlen. ,,Jullie, de industriëlen, zijn de enigen die dit land weer aan het produceren kunnen krijgen.'' Na het tienjarige bondgenootschap van ex-president Menem met de bankelite, is nu dus de indsutriële elite weer aan de beurt om het land te besturen. Duhalde schuwde er niet voor op te roepen tot protectionisme: ,,Een van de kenmerken die ontwikkelde landen van onderontwikkelde scheidt, is dat de ontwikkelden hun industrie beschermen'', zei Duhalde. ,,Ook al zéggen ze dat dat niet zo is.''

Nu Duhalde zijn wetsvoorstel – met `speciale bevoegdheden' om tot december 2003 het land per decreet te regeren – door het parlement heeft geloodsd, zal zijn toekomst voor een groot deel afhangen van de vraag of hij de prijzen onder controle weet te houden. ,,Wij hebben de prijzen niet verhoogd'', prees een speelgoedwinkel zichzelf dit weekend aan. Want nu al zijn overal de prijzen met minstens 16 procent gestegen. Sommige winkels, zoals apotheken, zijn leeg. Zolang onduidelijk blijft wat er precies met de wisselkoers gaat gebeuren, weigeren de groothandelaren hun (buitenlandse) medicijnen door te leveren naar de winkels. Ook hieraan wil Duhalde iets doen, door prijscontroles. Zoals hij tevens de 20 procent werklozen een uitkering wil geven, en de 40 procent armen wil helpen. ,,De enige manier waarop hij dit kan financieren is een explosieve productiviteit'', zei econoom José Luís Espert gisteravond. ,,Maar ik zou niet weten waar hij die vandaan denkt te halen.''