Gevechten in Kashmir zijn dagelijkse routine

De spanning in Kashmir is hoog opgelopen. Pakistan vraagt zich retorisch af wie nu precies de terroristen zijn: de Pakistanen of de Indiërs.

De vijand is akelig dichtbij, maar nergens bij de bestandslijn in Kashmir lijkt een oorlog verder weg dan in Chakoti. `Pas op. U bevindt zich binnen een afstand van 100 meter van VIJANDELIJKE posten', waarschuwt een wit bord met rode letters bij de ingang van een loopgraaf. Die leidt enkele tientallen meters verder naar een betonnen platform dat, vanachter een muurtje, een idyllisch uitzicht biedt op de rivier de Jhelum. Op de flanken van de berghelling aan de overkant hebben Indiase soldaten uitkijkposten ingericht. Als je goed kijkt, ,,daar tussen die witte en rode vlag'', zie je zelfs een Indiase verrekijker onder een helm nieuwsgierig terugturen. Maar geschoten is er bij Chakoti al twee jaar niet meer. ,,Waarom denkt u dat wij u hier naar toe hebben gebracht?'', grinnikt brigadecommandant Mohammed Yaqub Khan. ,,We willen u niet in gevaar brengen.''

Hier bij Chakoti, ongeveer een uur rijden vanaf Muzaffarabad, de hoofdstad van `Azad' (Vrij) Kashmir, het semi-autonome deel van Kashmir dat onder Pakistaans bestuur staat, volgt de bestandslijn een kilometer lang de grillige loop van de Jhelum. De Pakistaanse en Indiase soldaten houden elkaars bewegingen constant in de gaten. Een enkele keer trekken ze, na toestemming van hogerhand, een smalle loopbrug over die hier de kloof tussen Azad Kashmir en het `Door India Bezette Jammu en Kashmir' overbrugt. Dat is niet om elkaar af te slachten, maar om lokale commandanten de gelegenheid te geven lopende zaken te bespreken en om onder het genot van een kopje thee wat bij te praten over zaken als cricket en films. ,,Ach, waar praten soldaten zoal over als ze onder elkaar zijn'', zegt generaal Yaqub.

Toch is de rust bij Chakoti bedrieglijk. Elders langs de honderden kilometers lange bestandslijn in Kashmir is de spanning hoog opgelopen. ,,India heeft zijn troepenmacht versterkt en artillerie- en andere eenheden naar de frontlinies gedirigeerd. Dat proces gaat nog steeds door'', zegt commandant Yaqub. ,,De situatie is veel gevaarlijker dan twee jaar geleden tijdens (de Indiaas-Pakistaanse confrontatie in) Kargil. Toen concentreerde de troepenmacht zich rond de bestandslijn. Nu heeft India zijn troepen langs de hele internationale grens versterkt''.

Afgelopen zaterdag, tijdens een door het Pakistaanse leger georganiseerd mediabezoek aan Chakoti, werd in Poonch Rawalakot een burger gedood door Indiaas mortiervuur en raakten vier anderen gewond. Bij een ander incident raakten enkele Indiase soldaten gewond toen Pakistaanse troepen het vuur op hen openden. Dergelijke beschietingen over en weer zijn bijna dagelijkse routine aan de bestandslijn. Alleen al de afgelopen maand verloren ongeveer twintig Pakistaanse soldaten en burgers het leven door Indiaas artillerievuur.

De angstige vraag is: wanneer houdt routine op routine te zijn. Sommigen speculeren op de mogelijkheid van het uitbreken van `slechts' een `beperkte' oorlog in Kashmir, uitgelokt door een enkel incident. Maar volgens commandant Yaqub kun je daar in de huidige omstandigheden maar beter niet op rekenen. ,,Je kunt een oorlog bewust beginnen, maar niet gecontroleerd afbreken. Als er eenmaal oorlog uitbreekt, heeft niemand de ontwikkelingen meer in de hand. Dan vrees ik voor een kettingreactie die onbeheersbaar zal zijn.''

Maar gelukkig is het nog niet zover. Een gecamoufleerd stuk geschut dat staat opgesteld in de vallei naast de weg naar Chakoti, is onbemand. De loop, richting bestandslijn, is afgedekt met een beschermkap. Dorpelingen zwaaien vrolijk naar het passerende konvooi met buitenlandse bezoekers. Op het terrein bij enkele legerbarakken hebben soldaten hun was te drogen gehangen. Bij een ander legerkamp zijn soldaten bezig met het afladen van een vrachtwagen met stro. Dat is bestemd voor de muilezels en paarden die keurig naast elkaar staan opgesteld in open stallen. ,,Met tanks kom je in dit terrein niet uit de voeten, maar voor de rest gebruiken we alles. Van paarden tot het modernste geschut'', zegt commandant Yaqub. ,,Geen enkele Pakistaanse commandant zal u vertellen hoeveel troepen wij precies hebben gemobiliseerd, maar wees ervan overtuigd dat het er genoeg zijn om ons te verdedigen.''

Tot zijn taak behoort het niet alleen de journalisten te informeren over de actuele militaire situatie, maar ook hen inzicht te geven in de geschiedenis Kashmir en de gruweldaden van de Indiase veiligheidstroepen. Hij somt op: sinds 1989 zijn in Indiaas Kashmir 75.062 burgers gedood en 90.317 gewond; 492 schoolkinderen en 875 oudere mensen levend verbrand; 137.030 burgers voor het leven verminkt; 15.812 vrouwen verkracht en 6.572 mannen gecastreerd tijdens martelingen; en 18.708 huizen vernield. Het aantal vermisten of ondergedoken moslims in Jammu en Kashmir bedraagt 96.752. Daarnaast zijn aan Pakistaanse zijde nog eens de lijken van 812 Kashmiri uit de Jhelum gevist. De motieven van de gewapende bevrijdingsbeweging tegen de bezetters in Kashmir zijn: de Kashmiri hebben zich nooit verzoend met de Indiase heerschappij (na de deling in 1947), het historische verraad (in weerwil van gemaakte afspraken, toezeggingen van Nehru en ondanks VN-resoluties hebben de Kashmiri zich nooit in een referendum kunnen uitspreken over hun toekomst), de religieuze discriminatie (van moslims), de opleving van het hindoe-nationalisme, de economische ontberingen, de staatsrepressie en het aanhoudende wanbeleid en de corruptie.

,,U mag voor uzelf uitmaken wie de terroristen zijn: de mensen die strijden voor het recht op zelfbeschikking of de Indiase veiligheidstroepen'', zegt commandant Yaqub. Hij zegt dat hij na de aanslag op het parlement in New Delhi geen speciale opdracht heeft gekregen `terroristen' tegen te houden die proberen de bestandslijn over te gaan. ,,Er zijn geen groepen die de bestandslijn overtrekken. Er zijn geen terroristische groepen aan onze zijde.'' Bovendien hebben de Indiase troepen bijna om de honderd meter uitkijkposten, en hebben ze verder verwijderd van de bestandslijn nog eens twee verdedigingslinies. ,,Als de Indiërs dan nog volhouden dat terroristen vanuit Pakistan hun gebied infiltreren, dan doen ze hun werk verdomd slecht.''