Eén rallydag met 35 gewonden

Vanuit een helikopter controleert Hubert Auriol de Dakar-rally. Een dag uit het leven van een rally-directeur.

Zaterdagmorgen, 11.07 uur, vijfenzeventig meter boven de Sahara, ergens tussen Zouerat en Atar in Mauretanië. Over de boordradio van de helikopter van de Direction course van de Dakar-rally meldt zich een verslaggever van de Franse televisie. ,,Jean Brucy is gevallen, vlak na CP2.'' Rallydirecteur Hubert Auriol knikt naar zijn piloot. Vijf minuten later landt de helikopter op de plek van het ongeval, een paar kilometer van Controlepunt twee, waar de rijders een stempel moeten halen en brandstof kunnen tanken.

Brucy zit op zijn knieën met zijn kapotte helm op schoot. Met een trillende hand voelt hij aan de bloeduitstorting onder zijn linkeroog. Tien meter verder ligt zijn motorfiets met een geknakte cockpit. Met een vaart van zeker 100 kilometer per uur moet de Franse fabrieksrijder zich hebben vergist in twee glooiingen in het steenachtige parcours.

Auriol legt de gewonde rijder voorzichtig op zijn zij en maakt van een jas een kussentje.

Directeur of niet, Auriol voelt zich niet te groot om persoonlijk veiligheidsmaatregelen te nemen. Om andere rijders te waarschuwen parkeert hij de motorfiets van Brucy ruim vijftig meter vóór het ongeval naast de sporen in het grint.

,,Wat is er gebeurd, waar is mijn motor?'', vraagt Brucy wel twintig maal in een kwartier tijd.

Geduldig legt Auriol zijn landgenoot steeds opnieuw uit dat hij is gevallen. Iedere keer als de uitermate verwarde motorrijder als een dronkenman probeert op te staan, maant Auriol hem tot kalmte. ,,Patience, Jean, patience.''

Na 25 minuten arriveert een van de twee helikopters van Fidelia, de medische hulpdienst van de rally. Een arts onderzoekt Brucy. De motorrijder heeft vermoedelijk niks gebroken. De arts stapt op de rallydirecteur af, want de nog steeds verwarde Brucy wil weer opstappen. Auriol steekt zijn armen in de lucht en zegt: ,,Ik kan hem niet tegenhouden, jíj bent de medicus, jíj moet beslissen.''

Ondersteund door een verpleegster stapt Brucy even later in de helikopter. De arts heeft hem een rijverbod opgelegd. Auriol haalt het noodbaken en het navigatiesysteem van de motorfiets en stapt weer in de helikopter.

Tussen de zandduinen licht Auriol een half uurtje later bij een bekertje wijn en een stokbroodje paté zijn houding toe. ,,Ik ben oud-rijder, ik snap wel waarom Jean door wilde gaan. Het is al vaak voorgekomen dat deelnemers met een gebroken voet of schouder naar de finish reden.''

De 50-jarige rallydirecteur is Monsieur Dakar. Niemand anders heeft alle 24 rally's meegemaakt. Als motorrijder reed hij de eerste negen `Dakars'. Na een zware beenbreuk startte hij daarna zeven keer in een auto. Daarna werd de drievoudig winnaar directeur van TSO, het bureau dat de Dakar-rally organiseert.

Een half uur voor de start stapt Auriol elke dag in zijn helikopter. Hij volgt de leiders in de wedstrijd. Hij landt bij controleposten, schudt handen met zijn medewerkers, cirkelt eens boven een karavaan met dromedarissen die door de woestijn trekt, en wacht tot er iets gebeurt.

,,Alfie Cox is gevallen'', meldt de radio. Even later vliegt de helikopter boven de Zuid-Afrikaanse motorrijder die zijn race met een verbogen uitlaat en twee lekkende brandstoftanks vervolgt. ,,Die redt zich wel'', stelt Auriol snel vast.

Terug bij het controlepunt maakt de directeur een praatje met Per Gunnar Lundmark. De Zweedse motorrijder is 's morgens met 39 graden koorts van start gegaan. Auriol is van ieders wel en wee op de hoogte, lijkt wel. Even later helpt hij met tanken en duwt een motor aan. De deelnemers aan de rally dragen de directeur op handen. Hij heeft een rijdershart, zeggen ze.

Als de helikopter weer in de lucht is, ziet de piloot onder aan een zandduin een rijder ruggelings naast zijn motor liggen. Het blijkt Luis Eguiguren te zijn. De Chileen is buiten westen.

Een Fidelia-jeep die twee duinen verder net een rijder heeft opgelapt, is binnen vijf minuten ter plekke. Na een infuus komt de Chileen bij zijn positieven. De artsen vermoeden een beenbreuk en pellen de laarzen van de motorrijder af. ,,Jullie hebben pech'', glimlacht Eguiguren, ,,ik was net van plan vanavond mijn sokken te verschonen.''

Weer terug bij het controlepunt blijken de twee Fidelia-helikopters nog drie gewonden te hebben aangevoerd. De ergste gevallen gaan het eerst naar het mobiele hospitaal in het bivak. De anderen moeten liggend op hun opblaasbrancard wachten op de volgende vlucht.

Omdat de eerste zware etappe in de duinen veel slachtoffers heeft geëist, staat Auriol zijn helikopter af. Aan een van de gewonden geeft hij de videobanden mee, die hij eerder in de woestijn bij cameramannen van de Franse televisie heeft opgepikt. Zijn afspraken voor een interview met TV2 zegt hij af.

's Avonds in het bivak blijkt Videlia 35 gewonden te hebben behandeld. Acht moeten met een vliegtuig naar Europa worden gebracht. ,,Zo is een race'', zegt Auriol, ,,hard maar mooi.''