Verdacht schaakspel

Een van de dingen die de schrijvers die wel eens de Grote Drie werden genoemd gemeen hadden, was hun gestoorde verhouding met het schaakspel. Mulisch noemde het iets voor barbaren die zich met winnen en verliezen bezig hielden. Waarschijnlijk wilde hij zijn vriend Donner plagen.

Hermans schreef in de jaren zestig over de verachtelijkheid van het schaakspel met zijn vruchteloos gepieker, schril contrast met de nobele kansspelen. Toen hij er later eens aan herinnerd werd zei zijn vrouw ,,hoe kan dat nu Wim, je houdt toch helemaal niet van gokken?'' en Hermans zelf zei dat hij dat moest hebben opgeschreven om Donner te plagen.

Gerard Reve schreef in Het boek van violet en dood: ,,Maar dat schaakbord bleef toch verdacht. Hij was toch geen intellectueel of iets dergelijks?'' Of het was om Donner posthuum nog eens te plagen weet ik niet.

Dat citaat van Reve zag ik op de website van Harmen Jonkman, die daar een aardige citatenverzameling heeft aangelegd.

Dat was overigens niet de reden dat ik die website bezocht, het ging me om het toernooi in Lvov, waar Jonkman in december een mooie derde plaats en ook zijn derde grootmeesterresultaat behaalde, het laatste dat hij nodig had. Aan het eind van een voor Nederland mooi schaakjaar halen we nog net een nieuwe grootmeester binnen.

Er waren vorig jaar kleine berichten over een café en een openbare leeszaal waaruit de schakers verwijderd werden, over een Amerikaanse gevangenis die schaakboeken terugstuurde omdat ze `in code' waren en met de strenge woorden van de drie grote schrijvers nog in gedachten komt het je bijna voor alsof we nergens meer welkom zijn, maar zo is het toch niet.

Het nieuwe jaar gaat stralend open met een reeks van internationale toernooien en zoals ieder jaar is dat van Hastings het eerste. Er zijn veel spelers uit India, twee in de hoofdgroep en een stuk of tien in de reservegroep.

De meest belovende van de nieuwe grootmeesters die in India met steun van regering en bedrijfsleven zijn klaargestoomd is de vijftienjarige Pentyala Harikrishna.

Om terug te komen op W.F. Hermans, die schreef een paar keer over de gulle bewonderaars van Louis Couperus die de meesterschrijver een groot huis cadeau gaven.

Zelf had Hermans ook veel bewonderaars, maar een huis gaven ze hem nooit.

Had hij maar schaker moeten worden in plaats van schrijver en Indiër in plaats van Nederlander. Harikrishna kreeg een huis van zijn bewonderaars nadat hij vorig jaar in Londen het Commonwealth Championship had gewonnen.

In Hastings stond hij na zes ronden bovenaan, maar de mooiste partij werd daar gespeeld door iemand anders, de Oezbeek Alexei Barsov, ons welbekend van de Nederlandse clubcompetitie waarin hij vele jaren voor het Bussums Schaakgenootschap uitkwam.

Wit Barsov-zwart Zhang Zhong

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Pg1-f3 b7-b6 5. Lc1-g5 Lc8-b7 6. Pf3-d2 h7-h6 7. Lg5-h4 c7-c5 8. a2-a3 Lb4xc3 9. b2xc3 d7-d6 10. f2-f3 Pb8-d7 11. e2-e4 e6-e5 Dit was al eens eerder voorgekomen in Chalifman-Milos, Bali 2000, waar wit niet veel bereikte. Wit moet iets beter staan. Het is moeilijk voor hem iets te ondernemen, maar voor zwart is het bijna onmogelijk. 12. d4-d5 Dd8-e7 13. Lf1-d3 Pd7-f8 14. Dd1-a4+ Ke8-d8 15. Lh4-f2 Pf8-g6 Al zou het veld f5 verzwakken, zwart zou er goed aan doen om een keer g7-g5 te spelen. 16. g2-g3 Pf6-h7 17. h2-h4 Kd8-c7 18. Pd2-f1 De7-f6 19. Ke1-e2 Pg6-e7 20. Pf1-e3 h6-h5 Laatste kans om met 20...g5 wits opmars f2-f4 te bemoeilijken. 21. Ta1-f1 g7-g5 22. h4xg5 Ph7xg5 23. Lf2-e1 Df6-g6 Misschien was 23...Lc8 24. f4 exf4 25. gxf3 Ph3 beter, hoewel wit ook dan goed staat. 24. f3-f4 Pg5xe4 25. f4xe5 Pe4xg3+ Hij houdt geen rekening met wits fraaie antwoord. Het kleinste kwaad voor zwart was 25...dxe5 26. Lxe4 Dxe4 27. Txf7 26. Ke2-d2 Pg3xf1+ 27. Th1xf1 Dg6-g5 28. e5xd6+ Kc7xd6

jmMmMmMd

aimMbgmM

MaMfMmMm

mMaGmMeg

KmGmMmMm

AMAIBMmM

MmMFMmMm

mMmMCJmM

29. Tf1-f6+ De pointe an wits kwaliteitsoffer: een torenoffer dat niet aangenomen kan worden wegens 29...Dxf6 30. Lg3+ 29...Kd6-e5 In het vrije veld is de koning hulpeloos. 30. Tf6-f3 f7-f5 31. Ld3xf5 Th8-d8 32. Le1-g3+ Ke5-f6 33. Lf5-c8+ Kf6-g7 34. Lc8xb7 Td8-f8 35. Lg3-f4 Tf8xf4 36. Tf3xf4 Ta8-d8 37. Tf4-f2 Pe7-g6 38. Tf2-g2 Dg5-f4 39. Da4-c2 Td8-d6 40. Dc2-f5 Zwart gaf op.