Hollands Dagboek: Nout Wellink

Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank, vierde de jaarwisseling in Maastricht. Daar werd de basis voor de euro gelegd. `Alles loopt goed, zo blijkt uit contacten met de bank.' Wellink (58) is getrouwd met Monica, heeft vijf kinderen en is in zijn vrije tijd meubelmaker.

Woensdag 26 december

Tweede kerstdag. Een relaxte dag. Laat opgestaan. Alle kinderen, sommigen met aanhang, tijdens de kerstdagen een of twee keer thuis gehad. Gezellig met elkaar gegeten en gesproken. Na het ontbijt met Monica, mijn vrouw, en een dochter ben ik een uurtje met de computer aan het worstelen geweest. De software voor bancaire overmakingen is te primitief voor mijn Mac 733. Vervolgens wat handenarbeid verricht. Een andere dochter heeft enige tijd geleden vier antieke stoelen gekocht. In euvele overmoed heb ik beloofd die te bekleden. Overmatig goed geschoold hiervoor ben ik niet, maar al doende leert men.

's Avonds met Monica in Den Haag gegeten. Omstreeks één uur 's nachts gingen de lichten uit en de ogen dicht. Geen moment aan de bank of euro's gedacht. Ook niet van gedroomd trouwens.

Donderdag

De dag begon met de euro, maar op een onverwachte manier. Bij het openen van mijn elektronische post verschenen op het scherm prachtige, kleurige eurobiljetten. Ditmaal niet voorzien van gestileerde gebouwen, maar van naakte vrouwen. Ik heb zoonlief een licht berispend briefje gestuurd, hem prijzend voor zijn belangstelling voor het euro-onderdeel van de biljetten. Het is een belangrijke dag in het euro-invoeringstraject. Vannacht is met de fijndistributie van munten naar meer dan 180.000 adressen begonnen. We zijn het enige land in Europa dat de winkeliers zo tegemoet probeert te komen. Alles loopt gesmeerd, kleine oneffenheden daargelaten.

Om twaalf uur de wekelijkse lunch met Gerrit Zalm, de minister van Financiën. De lunch wordt gecombineerd met een gezamenlijk interview over de euro, dat op zaterdag zal verschijnen. Als boodschap proberen we mee te geven dat particulieren en winkels zoveel mogelijk gesorteerd moeten afstorten. Daarvoor wordt ook een vergoeding gegeven (11 euro per zak). Bij ongesorteerd afleveren gaan capaciteitsproblemen in de distributieketen ontstaan. De problematiek was ernstig genoeg om de `escalatiecommissie' bijeen te roepen, teneinde terugvalmogelijkheden te bespreken.

Op de bank vervolgens nog een aantal stukken afgewerkt. Verder een uitvoerig gesprek met Roel van Dalen gehad, die een documentaire over de Bank maakt. Tegen achten thuis en met mijn vrouw de restanten opgemaakt van het heerlijke diner waarop zij de hele familie op eerste kerstdag had getrakteerd. Daarna nog wat meubelmakerswerk verricht, een half uurtje gelezen en rond één uur als een tevreden mens naar bed gegaan.

Vrijdag

De ochtend besteed aan het doorlezen van stukken. Heb enkele gesprekken gevoerd over de gang van zaken rond de invoering van de euro. Afgezien van kleinigheden loopt alles toch wel erg voorspoedig. Ben vol bewondering voor Henny van der Wielen, een van onze onderdirecteuren, die met vaste hand het hele project vanuit de bank leidt.

Vervolgens geluncht met oud-collega Tom de Swaan, om enkele bancaire aangelegenheden te bespreken. Voor de namiddag staat op mijn agenda aanwezigheid bij de manifestatie `Euro, bindmiddel of splijtzwam'. Het lijkt me een beetje een achterhoedegevecht. De prijsuitreiking voor het beste gedicht over de euro is mijn taak. Een ballade van Ingrid Wolf krijgt terecht de eerste prijs. Ik hoop alleen dat de dichteres niet echt meent wat ze heeft opgeschreven (`Europa verziekt verhaal'), anders lijkt het mij tijd om te emigreren.

De meeste gedichten waren overigens nogal somber van toonzetting. Vandaar dat ik van de gelegenheid gebruik heb gemaakt om de laatste coupletten van een uitermate positief vers voor te dragen. Anoniem ingeleverd, geschreven door mijzelf, van hoge opvoedkundige waarde; maar poëtisch kennelijk te zwak om in de prijzen te vallen.

's Avonds bij Cees Maas de zestigste verjaardag van Piet Korteweg gevierd. Gezelschap: de zogeheten `thesaurierclub', met ditmaal de vrouwen er bij. Dolle pret gehad. Ruim na middernacht konden thuis de lichten pas uit.

Zaterdag

Een droeve dag. Zondag 23 december overleed Jelle Zijlstra, onder meer oud-president van De Nederlandsche Bank. Het is 20 jaar geleden dat hij de bank verliet. Mijn kinderen kennen hem alleen nog uit mijn verhalen. Jelle zal wel zien, zongen we lang geleden in het voetspoor van The Beatles. Een paar dagen voor zijn overlijden heb ik hem nog opgezocht. De laatste jaren waren zwaar voor Jelle. Zelfs voor de meest getalenteerden brengt de ouderdom begrenzingen met zich mee die moeilijk te verwerken zijn. Vandaag vond de begrafenis plaats, in de oude Dorpskerk in Wassenaar. Het was een sobere, mooie dienst. Zijn vrouw, Hetty, en de kinderen hielden zich flink, ook tijdens de condoleances na de begrafenis. Vrienden en collega's uit een lang leven waren aanwezig.

Jelle heeft mij naar de bank gehaald. Toevallig zijn we op dezelfde dag jarig. Wat ik altijd in hem heb bewonderd is zijn fabelachtige vermogen om, schijnbaar moeiteloos, tot de kern van de meest ingewikkelde zaken door te dringen. In de namiddag hebben we vrienden op borrelbezoek gehad. Later nog lekker naar de televisie gekeken. Pretty woman blijft een leuke film en het verhaal loopt nog goed af ook. Dat is iets waar mijn vrouw nogal aan hecht. Ruim na middernacht hebben we het bed opgezocht.

Zondag

Buiten sneeuwt het zwaar. Monica en ik wilden een flinke wandeling maken, maar het is ijzig koud door de harde wind. We zijn snel naar binnen gevlucht en hopen op beter weer, later op de dag. Dat kwam ook. Duisenberg bij het televisieprogramma Buitenhof gezien. Hij was op de bekende, rustige en beeldvullende wijze aanwezig.

Ben na afloop van het interview achter mijn computer gekropen om het dagboek van de afgelopen dagen te schrijven. Later in de middag hebben we nog bezoek gehad van een dochter. Wederom wat meubelmakersactiviteiten verricht. Ik bespeur enige progressie bij mezelf, maar hoop dat ik niet op het afvlakkende deel van de leercurve zit.

's Avonds nog wat stukken gelezen en rond het middernachtelijk uur opnieuw geprobeerd via de computer met mijn bank verbinding te krijgen. Wederom zonder enig succes. Toch lekker geslapen, na nog een klein uurtje in `De Toverberg' van Thomas Mann te hebben gelezen.

Maandag

De dag begint beroerd. Eerst een flinke lekkage, gevolgd door kortsluiting.

Net op tijd in Maastricht (half drie) om, samen met minister Zalm, van Gerrit Braks de laatste Zalmsnip (een bronzen snip op een in plexiglas gegoten briefje van honderd gulden) in ontvangst te nemen. Het geheel werd omlijst door een schattig kinderkoor. Het deed me denken aan de tijd dat ik zelf in een kerkkoor zong.

Daarna met de minister een persconferentie gegeven over de stand van zaken met betrekking tot de euro-invoering. Een licht gevoel van schaamte dat aan de toegestroomde journalisten niets interessants, dat wil zeggen iets dat flink misgaat, geboden, kan worden snel onderdrukt. Na de persconferentie een aantal radio-interviews gegeven. 's Avonds is er een fantastisch diner in het stadhuis. Een groot deel van het diner ben ik afwezig: radiogesprekken.

Van het diner samen met de minister naar een studio gegaan voor een kort tv-gesprek. We hebben opnieuw voor sommigen teleurstellend weinig slecht nieuws te melden. Inmiddels word ik door mevrouw Van der Wielen op de hoogte gesteld van problemen met betrekking tot een aantal betaalautomaten die gelukkig in de daaropvolgende uren grotendeels kunnen worden opgelost.

Vanaf rond half elf volgt in het theater de grote euro-show, die geheel in het teken van het geld staat. De artiesten imponeren. Wel bekruipt me tijdens het feest soms de gedachte: het is maar geld waar het over gaat. Maar ja, in geld schijnt het toch niet al te slecht wentelen te zijn.

Daarna op het bordes van het stadhuis afgeteld naar twaalf uur, met op de Markt een dolenthousiaste menigte, die zich vergaapt aan de spectaculaire lichtboom waaruit, via prachtige trapezewerk, uiteindelijk de euro neerdaalt.

Vervolgens een spetterend vuurwerk, vele nieuwjaarswensen – te beginnen richting mijn eigen vrouw en (telefonisch) kinderen – en weer interviews voor radio en televisie. Tegen twee uur naar het hotel gegaan en enkele uren later in Morpheus' armen in een gezonde slaap gevallen.

Dinsdag

Rond elf uur opgestaan en op mijn dooie gemak met Monica ontbeten. Alles loopt goed, zo blijkt uit contacten met de bank.

Natuurlijk zijn er hier en daar problemen, maar betrekkelijk snel kan in goed overleg met betrokkenen een oplossing worden gevonden. Zo zal het vermoedelijk de komende dagen blijven gaan.

De persconferentie om twee uur verloopt opgewekt en er wordt flink gelachen. Dat is een handelsmerk van de minister. Na enkele radio-interviews neem ik de benen naar het hotel, waar mijn vrouw nog verblijft. We eten een kleinigheid en onder de goede zorgen van Hans, mijn chauffeur, met wie ik een kleine 90.000 kilometer per jaar samen in de auto zit, worden mijn vrouw en ik tegen zeven uur 's avonds thuis afgeleverd. Daar volgt nog een verrassing. Van Hans krijg ik een boek over antiek, omdat ik vandaag twintig jaar bij de bank werk.

Was ik geheel vergeten.

Voor het eerst in lange tijd slechts iets na twaalf uur naar bed gegaan.

Woensdag 2 januari

Een weinig verrassende dag, al was het een aantal collega's niet ontgaan dat ik al twintig jaar in de directie van de bank zit.

Allereerst mij op de bank op de hoogte gesteld van de gang van zaken rond de euro-invoering. Om tien uur de agenda van de vergadering van de ECB van de volgende dag besproken. Om half twee een kort radio-interview gegeven en tegen vijven naar Frankfurt vertrokken. Ben erg benieuwd wat de dag van morgen zal brengen, want dan zal elke bankpresident gedetailleerd uit de doeken doen wat de stand van zaken in eigen land is.

Is er voor de Bank nog leven na 1 januari 2002, zo wordt mij wel eens gevraagd. Jazeker, is dan steevast mijn antwoord. Er wordt in Frankfurt over het monetaire beleid beslist, maar niet door Frankfurt. Het hoogste orgaan van de ECB is de Raad van Bestuur waarin de zes Frankfurtse directieleden zitten plus de twaalf nationale bankpresidenten, die voor de voorbereiding van de vergaderingen hun eigen organisatie inschakelen. De uitvoering van het monetaire beleid geschiedt volgens het verdrag zo veel mogelijk door de nationale centrale banken. Daarnaast blijft de Bank primair verantwoordelijk voor het toezicht op de banken en de stabiliteit van het stelsel en vervult zij dezelfde taken als in het verleden op het gebied van het betalingsverkeer en de statistieken. Kortom, er blijft werk aan de winkel, meer zelfs dan in het verleden. Op 1 januari zat ik 20 jaar bij DNB. Nooit heb ik het werk zo boeiend en uitdagend voor de instelling en mijzelf gevonden als thans.