Gifsteen

In W&O van 29 december bespreekt A. van Loon een onderzoek naar de schade aan vegetatie door oxydatie van pyriet, waarbij zwavelzuur gevormd wordt (`Leisteen in Lapland dankt zijn giftigheid aan zwavelzuur'). Het onderzoek is interessant, maar de conclusie dat elders de aanwezigheid van pyriet zelden een probleem vormt is niet juist. Acid mine drainage, veroorzaakt door de oxydatie van sulfides in het erts, is zeer verbreid en vormt niet alleen door de zuurschade een groot probleem, maar ook omdat allerlei zware metalen in de zure oplossing in hoge concentraties voorkomen. Als een dam het begeeft, waarachter deze giftige oplossingen bewaard worden, leidt dit tot onvoorstelbare milieurampen (denk aan Spanje, Roemenie).

Steenkool en bruinkool bevatten vaak hoge pyrietgehaltes, die de voornaamste oorzaak zijn van zure regen als de kolen verbrand worden. Het effluent uit mijnsteenbergen van kolenmijnen is vaak extreem zuur door de oxydatie van pyriet.

Ook acid sulfate soils die ontstaan door de oxydatie van pyriet in deltagebieden zijn een wereldwijd probleem. In Nederland staan dergelijke bodems bekend als katteklei, naar men zegt omdat de ijzerrijke gelige oxydatieproducten van pyriet doen denken aan kattenuitwerpselen. Kustvlaktes waar acid sulfate soils voorkomen zijn berucht om de schade aan betonnen fundamenten van gebouwen, pijlers van bruggen en rioleringen als gevolg van het zure, agressieve groundwater, en omdat de landbouw vaak grote schade ondervindt van het zure grondwater. Ik heb in dergelijke kustvlaktes `burns' gezien van vele tientallen vierkante meters, waarin de vegetatie totaal verbrand was door de zuurwerking.

Gelukkig ontwikkelt een Australische maatschappij op dit moment een technologie waardoor deze schade verholpen kan worden; daarbij wordt gebruik gemaakt van het op een speciale manier behandelde afvalproduct van de bauxietverwerking. Dit materiaal, dat als handelsnaam bauxsol gekregen heeft, bezit een zeer grote zuurneutraliserende werking, en kan zware metalen effectief binden. Doordat gebruik gemaakt wordt van een in grote hoeveelheden aanwezige afvalstof, is deze technologie niet alleen effectief, maar bovendien goedkoop.