Een week euro

De geldautomaten verstrekken euro's, de kassa's rekenen af in euro's, de prijzen zijn omgezet in euro's, in de portemonnees verdringen de euro's de guldens. De invoering van de euro gaat in Nederland zo succesvol dat er kleine ongemakken ontstaan, zoals lange rijen bij banken en postkantoren. Sommige winkels dreigen door hun kleingeld heen te raken, waardoor ze gedwongen zijn om `oude' – maar tot 28 januari nog geldige – guldens terug te geven als wisselgeld. Dat was niet de bedoeling, maar een ramp is het evenmin. Over het algemeen verloopt de invoering van het nieuwe geld met gemak. Zoals het er nu naar uitziet, zal het overgrote deel van de dagelijkse contante betalingen in Nederland ruim binnen de termijn van twee weken die de overheid hiervoor had gesteld in euro's gebeuren.

Het beeld is vergelijkbaar met de andere eurolanden. De monetaire omwisseling verloopt over het algemeen uitstekend, het publiek stort zich enthousiast op het nieuwe geld. De eendagsstaking bij de banken in Frankrijk bleef goeddeels symbolisch. Er waren wat problemen in Griekenland en alleen Italië ligt hopeloos achter wat betreft verstrekking van euro's uit geldautomaten. Italië is ook het enige land waar de euro voor politieke spanningen heeft gezorgd: leden van het kabinet-Berlusconi hebben zich minachtend over de euro uitgelaten. Alsof de lire zo'n succes zou zijn geweest.

Natuurlijk, te verwachten incidenten worden her en der gemeld. In Duitsland is een biljet van 500 euro opgedoken dat afkomstig was uit een kleurentijdschrift; in Frankrijk een briefje van vijf euro – met opdruk in zeven talen dat het geen wettig betaalmiddel was – uit een doos van het Monopoly-spel. Op het station in Gouda werd een vrouw gesnapt die met een vals briefje van vijftig euro wilde betalen. In Frankrijk kieperde een gepensioneerde vrouw haar boodschappentas met 1,8 miljoen francs aan spaargeld om bij een bank voor omwisseling in euro's. In verschillende landen zijn bankovervallen gepleegd waarbij euro's, meestal bescheiden bedragen, werden geroofd. Maar over het algemeen is het beeld, zoals president Duisenberg van de Europese Centrale Bank donderdag vaststelde: beter dan verwacht. Dat mogen de Europese en nationale autoriteiten, en alle betrokken medewerkers bij overheden en het bedrijfsleven, op hun conto schrijven.

Met de invoering van de euro heeft iedereen `een klein stukje Europa' in zijn of haar handen gekregen, zoals de voorzitter van de Europese Commisie, Romani Prodi, deze week heeft gezegd. Dit heeft praktische en symbolische betekenis, maar hiermee is de Europese Unie niet voltooid. Er staan nieuwe taken te wachten. De economische hervormingen moeten doorgaan om de euro tot een duurzaam succes te maken. De uitbreiding naar Oost-Europa is de volgende grote uitdaging. En de conventie die in 2004 een blauwdruk van een Europese grondwet moet opleveren, moet aan de slag om antwoord te geven op de vraag die met de komst van de euro alleen maar dwingender is geworden: wat voor Europa?