Dit is normaal toch?!

Veertien jongens uit de Amsterdamse Wester- parkbuurt maakten seksueel misbruik van Tessa. De rechter veroordeelde de meesten tot jeugd- detentie en een verplichte cursus seksualiteit. Hebben ze spijt? Ligt de verklaring in hun opvoeding? ` Ze heeft het zelf uitgelokt.'

Mevrouw Pikero wijst naar de trap die naar de zolder gaat. Daar heeft haar zoon met zijn vriendjes Tessa seksueel misbruikt toen ze 13 jaar was. Pikero, van Antilliaanse afkomst, haalt fel uit naar Tessa. Tessa wist waar zij mee bezig was, roept ze. ,,Voordat zij hierboven is geweest, heeft zij een hele groep over zich heen gekregen. Zij wilde niet één vriendje, zij wilde ze allemaal.''

Of Pikero kwaad is op haar zoon? Hij was de oudste en kreeg de zwaarste straf. Acht maanden jeugddetentie waarvan vier maanden voorwaardelijk voor zijn centrale rol – met zijn neppistool dwong hij Tessa eens zich te laten vernederen in een tunnel door de groep jongens. ,,Ja, tuurlijk ben ik kwaad'', zegt Pikero. Waarom? ,,Omdat zijn vriendjes er ook bij waren. Als hij het alleen had gedaan...'' Zij moet terug naar de keuken. Voordat zij de deur dichttrekt, schreeuwt zij: ,,Mijn zoon is onschuldig. Zij heeft het allemaal zelf uitgelokt.'' Haar stem echoot in het trappenhuis.

Tessa is nu 15 jaar. Ze werd van december 1999 tot maart 2000 stelselmatig seksueel misbruikt door veertien jongens in het Amsterdamse stadsdeel Westerpark. De jongste dader was negen jaar, de oudste zestien. Ze `pakten' haar waar het hun uitkwam. Op een zolder, in portieken, trappenhuizen, het park en in een tunnel. Wat is de achtergrond van deze groepsverkrachting? Is het toeval dat de daders overwegend Marokkaans zijn? Ligt de verklaring in hun niet-westerse opvoeding? En hebben ze spijt?

Tegenover de Pikero's woont een andere verkrachter van Tessa, Jorge. Net als bij Pikero is Jorge niet zijn echte naam. Om redenen van privacy zijn alle namen van de betrokken jongens en hun familieleden veranderd. Maria Pérez, Jorge's moeder kwam acht jaar geleden van de Dominicaanse Republiek naar Nederland en begrijpt de commotie niet. Tessa wilde toch zelf?, vraagt zij. Tuurlijk gaan jongens mee naar het park, vertelt zij aan een ronde tafel in haar huis. Haar oudste zoon ligt op de bank naar de televisie te kijken, aan de tafel zitten nog twee jongetjes van naar schatting vijf en zes jaar.

,,Als ik tegen u zeg'', zegt Pérez, ,,ga mee naar de slaapkamer, ik ga u pijpen en wij gaan neuken. Dan zegt u toch ook geen `nee'? Welke man weigert dit?'' Zij grijpt in haar kruis. Zij schaterlacht en wuift met de achterkant van haar hand in de lucht.

Pérez: ,,Ik zei tegen Jorge: `Had nee gezegd. Waarom heb je je laten pijpen?' `Ik wilde het proberen, mammie, ik ben toch een man,' zei hij. Zo zijn jongens.''

Maar de rechter oordeelde anders: de jongens hadden wél beter moeten weten. Zonder enige respect voor het slachtoffer hebben ze de grens van maatschappelijk aanvaardbare vormen van seksualiteit tussen jongeren overschreden. Volgens de rechter kon er ook geen sprake zijn van vrijwillige medewerking van Tessa. Door seks te hebben in het bijzijn van anderen was ,,het privé-karakter van de seksualiteit aangetast'', aldus het vonnis. ,,Van actief en volwaardig betrokkene werd zij tot instrument in een groepsproces van de jongens onder elkaar.''

Jorge was ten tijde van de verkrachtingen dertien jaar. Hij werd op 5 november veroordeeld tot veertig dagen detentie, waarvan dertig dagen huisarrest. Daarnaast volgde hij voor straf een `cursus seksualiteit'. Omdat het strafbare feit te ernstig was voor de Rutgersstichting werden de daders van Tessa geholpen bij het Ambulant Bureau Jeugdwelzijnszorg.

Michel, Jorge's autochtone benedenbuurjongen, hoorde ook bij de groep. Als enige heeft hij niet meegedaan aan de verkrachtingen en is hij niet strafrechtelijk vervolgd. Michel loopt in een wit trainingspak met een elastiekje te spelen bij de bovenburen. ,,Tessa heeft gezegd dat zij met me wilde neuken op de zolder. En een keer wilde ze neuken in de tunnel. Ik heb het niet gedaan, mijn lul werd niet stijf, dat is de waarheid'', zegt hij zo stoer mogelijk.

Pérez: ,,Michel is een flikker.''

,,Laat hem liever een flikker zijn dan'', reageert Marije Majoor, Michels moeder. Ook Majoor beweert dat Tessa niet verkracht is. Nee, door haar ,,thuissituatie heeft Tessa dit moeten meemaken''. ,,Het is toch niet normaal dat een kind op die leeftijd rokend door de straten loopt!'' Majoor staat op en doet voor hoe Tessa volgens haar door de straten in de Spaarndammerbuurt heeft geslenterd: grote onregelmatige stappen, hoofd nonchalant hangend en de armen wijd in de lucht. En dat werkt op de lachspieren van haar zoon. ,,Als zij zich had laten neuken door de jongens, hoorde ik dat vijf minuten later, van mijn zoon. Hij vertelt me alles.''

Triest

Peggy, de tante en pleegmoeder van Tessa, is niet verbaasd over de uitlatingen van de ouders. Het is triest, zegt ze, dat de ouders en hun kinderen ,,kennelijk niets hebben geleerd'' van de hele affaire. Peggy: ,,Deze mensen hebben geen geweten, geen gevoel. Basisnormen en basiswaarden moeten kinderen thuis bijgebracht worden. Deze mensen willen en kunnen niet inzien wat fout en wat goed is.'' Als ouders niet vrijwillig de fouten van hun zonen inzien, dan moeten zij dat maar voelen, vindt Peggy. Zij zal binnenkort een civiele procedure tegen de daders en hun ouders starten. Zij is van plan bedragen te eisen die variëren van een paar duizend tot twintigduizend gulden.

Pérez en Majoor menen dat er niets mis is met hun opvoedkundige kwaliteiten. Trots zegt Pérez dat zij zelf haar zoon heeft gestraft terwijl dat niet nodig was. ,,Ik heb met Jorge gepraat. Ik zei: `niet meer doen.' Hij heeft het me beloofd. Ik heb hem een maand huisarrest gegeven.'' Wat dat betekent? ,,Hij mocht elke dag maar een uurtje naar buiten'', lacht zij.

Majoor: ,,Op de basisschool wist Michel al alles over seks, maar niet van mij. Thuis heb ik het daar nooit over. Ze mogen ook niet naar erotische films kijken. Ik heb Michel wel altijd gezegd: `als een meisje nee zegt, niets doen. Zegt ze ja, doe dan een kapotje om.' Daar houdt hij zich aan. Zijn eerste vriendinnetje had hij op z'n twaalfde. Nu heeft hij een meisje van achttien.''

Pérez: ,,Jorge heeft altijd meiden. Hij neukt ze niet, alleen zoenen.''

Nee, zegt Majoor, de straat is de boosdoener, niet de ouders. Kinderen worden volgens haar op straat gevormd. ,,Als mijn zoontje op straat loopt, zijn vriendje zegt `laten we kauwgom jatten' en ze doen het, wat kan ik er nog aan doen? Wij zijn allemaal jong geweest. Ik deed ook dingen die niet mochten van mijn ouders. Dan kun je toch niet zeggen: het ligt aan de ouders?''

Haar zoon Michel heeft zich als enige niet aan Tessa vergrepen, en dat komt door de opvoeding, denkt Majoor. ,,Een Marokkaanse jongen gaat niet aan zijn moeder vertellen dat een meisje hem wil pijpen. Zo'n jongen weet niet wat wel mag en wat niet mag. Dan denkt die jongen toch ook van `een gat is een gat, maakt niet uit hoe lelijk'.''

Pérez: ,,Ik praat ook niet met ze over seks. Al die seksfilms en reclame voor sekslijnen op televisie zijn hier normaal. En als een jongen zich laat pijpen, dan is dat ineens een groot probleem. Ik snap er niets van.''

Er is niet veel onderzoek verricht naar groepsverkrachtingen in Nederland. En voorzover dat wel is gebeurd, verschillen de uitkomsten opmerkelijk. Terwijl kinderpsychiater F. Bruinsma in zijn boek De Jeugdige Zedendelinquent meldt dat bijna alle groepszedendelinquenten van allochtone afkomst zijn, schat psycholoog en pedagoog Jan Hendriks dat de helft van alle groepsverkrachters allochtoon is. Hendriks, hoofd jeugdbehandeling bij Ambulant Bureau Jeugdwelzijnszorg (ABJ), heeft in 1998 honderd zedendelinquenten onderzocht. Van hen hadden 28 een groepsverkrachting gepleegd. De verkrachters van Tessa hebben bij zijn ABJ de verplichte seksualiteitscursussen gevolgd.

Hendriks heeft geen verband kunnen aantonen tussen etniciteit en groepsverkrachtingen. Groepsverkrachtingen komen, zegt Hendriks, vaker voor in achterstandsbuurten dan elders, net als andere groepsmisdrijven, zoals straatroof. Hendriks: ,,Jongens worden daar vaker aan hun lot overgelaten. Doordat ze uit grote gezinnen komen en geen eigen kamers hebben, bivakkeren ze vaker op straat en nemen ze de normen en waarden van de straat makkelijker over.''

Sekspoppetje

Zij zocht vriendschap en geborgenheid, zegt een winkelier over Tessa. De eigenares moest haar meermalen de zaak binnentrekken om een eind te maken aan pesterijen door jongens. Toen had zij er nog geen idee van dat het meisje werd gebruikt ,,als een sekspoppetje''. De `rotjochies' vormden een kringetje om Tessa heen. Trekken, duwen, en haar uitlachen. Omdat zij zo anders was. Want Tessa speelde vaak met jongens, en zij liet soms dingen met zich doen die andere meisjes nooit zouden toelaten. Om dat laatste werd zij ook door sommige moeders uitgescholden voor slet en hoer. Eenmaal binnen begon Tessa dan te duimzuigen in afwachting van haar pleegmoeder en kroop ze zo dicht mogelijk tegen de eigenaresse aan. ,,Tessa was zo aanhankelijk'', zegt de onderneemster. Maar het meest was zij gesteld op ome Johan, de buurtregisseur: ,,Zij hebben haar gepakt omdat zij zwak was.''

Enkele buurtbewoonsters klagen over respectloos gedrag van vooral Marokkaanse jongens in Westerpark. ,,Als je ze alleen tegenkomt, zijn ze muisstil, in groepsverband worden het lastige, irritante rotjochies'', zegt een transseksuele bewoonster. Zij meent dat wat Tessa is overkomen een Marokkaans meisje nooit was overkomen. Marokkaanse jongens kunnen wel respect opbrengen voor een meisje van eigen ras.

Maar psycholoog Hendriks nuanceert dat. Belangrijker dan de afkomst is volgens hem het beeld dat de jongens hebben van het betrokken meisje. ,,Als een meisje `het' met iedereen doet, loopt een Marokkaanse evenveel kans om slachtoffer te worden van een groepsverkrachting als een Nederlands meisje.''

Wel bespeurt hij dat allochtone zedendelinquenten vaak een verkeerd beeld hebben van (Nederlandse) meisjes. ,,Ze krijgen thuis vaak te horen dat ze moeten trouwen met een meisje uit de eigen groep en als ze willen experimenteren met Nederlandse meisjes, dat ze hun gang kunnen gaan.''

Datzelfde concludeerde ook Trees Pels van het Instituut voor Sociologisch-Economisch Onderzoek van de Rotterdamse Erasmus Universiteit in haar onderzoek Opvoeding en Integratie. Hoewel zij vaststelt dat Marokkaanse ouders hun kinderen niet wezenlijk anders opvoeden dan Nederlanders, geven Marokkaanse ouders (onbewust) hun eigen frustraties en vooroordelen over Nederlanders door aan hun kinderen.

Tel daar de achterstand bij op die de jongens op hun zussen oplopen en de tanende macht van mannen in het gezin en je hebt te maken met overgefrustreerde gasten, zegt Pels ,,Tja, zo ontstaat minachting jegens de vrouw.''

De Marokkaanse betrokkenen willen niet praten. Ook mevrouw Y., moeder van het eerste `vriendje' van Tessa, die ook veroordeeld is, wenst niet meer herinnerd te worden aan ,,wat er gebeurd is'', laat ze haar dochter vertellen. De dochter zegt dat haar broertje Kamal weer betere cijfers haalt op het vmbo. Hij is vanwege zijn jonge leeftijd – hij was negen toen het misbruik begon – nooit vervolgd.

Zelf doet zij een mbo-opleiding. Zij wil laborante worden. Nee, jongens zijn niet minder succesvol, zegt de studente. ,,Mijn oudere broer zit op de Hoge Economische School, dus.'' Dan verschijnt haar moeder toch in de deuropening. Haar ogen zijn betraand. haar handen geverfd met de traditionele henna. Is het moeilijk jongens op te voeden in Nederland? ,,Jongens, meisjes, allemaal moeilijk'', zegt zij. ,,Hoe groter ze worden, des te groter worden ook hun problemen'', vertaalt de dochter. Haar moeder heft haar handen ten hemel.

Voetbal

Rond acht uur 's avonds komt Jorge Pérez thuis van voetbaltraining. Hij is een slanke, middellange jongen. Hij heeft nog zijn zwarte trainingspak aan. Hij komt rustig over. Hij zit in de eerste klas van het vmbo. ,,Ik wist niet dat ze mongool was'', zegt hij. Tessa was dan ook niet mongoloïde.

Vond Jorge het fatsoenlijk om in groepsverband seks te hebben met een meisje?

Jorge: ,,Ik vond het toen ook gek, met z'n vieren een meisje pakken. Maar zij wilde zelf. We hadden haar opgehaald. Toen zei zij: `als jullie niets willen doen, moet je ook niet aanbellen.' Toen zijn wij naar de zolder gegaan.''

Pérez: ,,Hoort u dat? Zij wilde zelf.''

Heb jij spijt?

Jorge: ,,Tuurlijk. Ik heb tien dagen gezeten, huisarrest gehad, tien weken seksualiteitscursussen gevolgd. Daar leer je van alles: wat wel mag en wat niet. Wat goed is en wat slecht. Van de pil wist ik niet, nu wel. Ik heb veel gehad aan de cursussen. Nu weet ik wat macht is, macht hebben over een ander.''

Wat dan?

Jorge: ,,Nou, mijn moeder heeft macht over mij, zoiets.''

Pérez: ,,Mijn zoon is genoeg gestraft.''

Jorge: ,,Marokkaanse jongens hebben haar bedreigd. Zij wou niet meer. Die jongens zijn gewelddadig, joh. Ze vechten veel in de buurt. Als je door anderen wordt geslagen, kun je ze nodig hebben. Maar Kamal, de jongste, is echt vervelend, man. Hij slaat voorbijgangers en spuugt op ze. Zomaar.''

Wat heb jij fout gedaan?

Jorge: ,,Ik heb me laten pijpen, maar ze wou zelf hoor. Ik had het niet moeten laten doen. Nu zou ik `nee' zeggen. Een eigen vriendin hebben is beter dan een meisje van straat.''

Wat vind je van meisjes die het zo jong met jongens doen?

Jorge: ,,Normaal toch? Als ze het maar veilig doen. Heb ik op de cursus geleerd.''

Hadden jullie respect voor Tessa?

Jorge: ,,Ik heb meegedaan met andere jongens. Ik heb wel gezegd dat ze haar niet moesten slaan. Ik heb haar geholpen, anders bleven ze haar slaan.''

Een vriendin van zijn moeder, die ook bij het gesprek aanwezig is, zegt: ,,Het zijn jongens, mooie jongens. Meisjes worden geil van ze. Dat is normaal. De jongens zijn niet agressief geweest.''

Wat heb je geleerd van deze affaire?

Jorge: ,,Veel geleerd, man. Dat ik mijn pik niet zo maar aan iemand moet geven.''

Zijn moeder en haar vriendin moeten lachen.

Zouden de vrouwen ook zo lachen als het hun eigen dochter was overkomen?

Pérez: ,,Ik zou mijn dochter nooit alleen op straat laten, zo jong al helemaal niet. Is het normaal in dit land dat meisjes van dertien aan seks doen?''