Chinese oudere wil weg bij kinderen

Volgens een recent onderzoek willen Chinese bejaarden liever op zichzelf wonen dan bij hun kinderen. Het ideaalbeeld van huiselijk geluk, vijf generaties onder één dak, verdwijnt.

Met zijn tweeën staan de hoogbejaarde mannen in de zon tegen een muurtje geleund. Ze luisteren naar het gieren van hun duiven boven hen in de lucht. Bij elke duif hebben ze twee nagels met een draadje aan elkaar gebonden, daar tussenin zit een stukje gespleten bamboe geklemd. Als de vogels door de lucht vliegen veroorzaakt dat een ijl, gierend geluid.

De oude hofjeswijk waar de mannen wonen wordt binnenkort afgebroken; van alle kanten rukken de flatgebouwen al op. Nu delen ze nog een huis met kinderen en kleinkind, maar willen ze dat na de verhuizing nog? ,,Nee, ik zou liever op mezelf wonen, maar dan wel in een laagbouwwoning. Dan heb ik geen gezeur meer met dat kleinkind. Die moet je tegenwoordig steeds maar overal heen brengen en weer ophalen, want anders worden zijn ouders ongerust. Mijn kinderen gingen nog gewoon overal zelf heen'', zegt de jongste van de twee.

Volgens een recent onderzoek staat de duivenhouder niet alleen in zijn voorkeur voor zelfstandig wonen. Van de 20.000 ouderen die werden ondervraagd geeft vandaag de dag meer dan de helft er de voorkeur aan om zelfstandig te wonen.

Dat blijkt uit een onderzoek dat werd gesponsord door China's Nationale Comité voor Ouderen. De bejaarden zouden wel graag in dezelfde wijk wonen als hun kinderen, maar niet in hetzelfde huis. Dat is een breuk in de Chinese traditie, waar het ideaalbeeld van huiselijk geluk bestaat uit een familie waarbij vijf generaties onder hetzelfde dak wonen.

Veel Chinezen vinden het nog steeds van een groot gebrek aan eerbied en liefde voor je ouders getuigen als je niet bereid bent om ze in huis te nemen.

Ook de westerse gewoonte om op je achttiende het huis te verlaten met geen andere reden dan `om op zichzelf te wonen' wordt vaak slecht begrepen. Niet het gezin, maar de familie is traditioneel de sociale en economische eenheid waarin mensen samenwonen. Bejaardentehuizen waren daarmee tot voor kort vrijwel overbodig.

Maar China vergrijst. Als de kinderen die nu in een eenkindsgezin opgroeien volwassen zijn, dan hebben ze als ze eenmaal getrouwd zijn een kind, vier ouders en mogelijk nog acht grootouders te verzorgen. Geen gemakkelijke opgave in een land waar man en vrouw beiden werken. Zij die het zich kunnen veroorloven huren nu al vaak een ayi of huishoudelijke hulp afkomstig van het armere platteland om de zorg voor ouders en kind goeddeels op zich te nemen.

Zou anders een bejaardentehuis geen oplossing zijn? ,,Ach, dat kan kunnen we toch helemaal niet betalen?''

Zo'n tehuis kost tussen de zestig en de 160 euro per maand, meer dan veel bejaarden als pensioen krijgen en veel meer dan inwonen bij je kinderen en samen de kosten delen. Alleen als je helemaal geen familie hebt kom je in aanmerking voor gratis opvang door de staat. ,,Maar dan zit je wel in een rot-tehuis'', zegt een van de duivenhouders.

De socioloog Li Baoliang zegt dat veel bejaarden niet per se vrijwillig in een bejaarden- of verpleegtehuis zitten. ,,Vaak krijgen ze niet genoeg zorg van hun kinderen en ontbreekt het ze aan voldoende psychologische steun. Daarom verruilen ze hun huis voor een bejaardentehuis'', aldus Bao tegenover de BCC.

Naast een 72-jarige islamitische verkoper met zwartfluwelen fez die rundvlees en koeienmaag in de aanbieding heeft, staat een 82-jarige kleine man met een grote zwarte arbeiderspet en een blauw Mao-jasje. Hij heeft meer kinderen dan tanden: negen zonen en een dochter. Hij woont samen met zijn jongste zoon, diens vrouw, zijn kleinkind en een ayi. Zou hij naar een bejaardentehuis willen? ,,Voor geen goud. Dan maken zij de dienst voor je uit. Als je noedels wilt, krijg je rijstepap, en als je net zin hebt in rijstepap dan komen ze met noedels aanzetten. Mij niet gezien!''