Waanzinnig plan voor ozonlaag

Het was een waanzinnig plan. Megalomaan ook. Maar Freddy Heineken geloofde er heilig in. Hij dacht dat hij met hulp van enkele knappe koppen uit de atmosfeerwetenschap het wereldbedreigende `gat' in de ozonlaag ,,dicht zou kunnen schieten''. Als stimulator van de wetenschap noemde Heineken zichzelf graag `Nobele Alfred'. Met zijn kapitaal stelde hij vanaf 1990 de A.H. Heinekenprijs voor het milieu in. Eén van de jury-leden, emeritus-hoogleraar E.K. Duursma, voerde in 1997 in opdracht van Heineken een literatuuronderzoek uit dat uitmondde in het rapport `Kan de ozonlaag worden hersteld?' Collega-wetenschappers waren uiterst kritisch over een technische oplossing voor het ozongat-probleem, maar in de algemene pers kreeg het plan veel aandacht.

Twee voorstellen voor ozonlaagreparatie beoordeelde Duursma als ,,serieus'', beide gericht op het vernietigen van cfk's, de stoffen die in de hogere atmosfeer ozonmoleculen afbreken. In het ene wilde de Russische professor Igor Kossyi opstijgende cfk's vernietigen met behulp van microgolfgeneratoren. In het andere wilde de Amerikaanse professor Alfred Wong alle verkeersvliegtuigen negatief geladen waterdruppeltjes laten verspreiden, waarin cfk's sneller zouden worden afgebroken.

De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen intense uv-straling. Het dunner worden ervan baart wetenschappers en politici zorgen. Om het tij te keren zoekt men vooral oplossingen in het verminderen van de productie en de uitstoot van cfk's. De atmosfeer schoonmaken, zoals Heineken dat ,,in het belang van de mensheid'' wilde, is nooit serieus genomen.

Nu, bijna vijf jaar later, lijken de ambitieuze plannen verdampt. De atmosfeer bleek groter dan het kapitaal van Heineken; het gat in de ozonlaag bestaat nog steeds.