Swingende jazz zonder drempels bij saxofonist De Graaf

Hij woont tegenwoordig in Rotterdam maar zijn laatste cd, Soundroots, maakte hij in New Orleans met een Amerikaans trio onder leiding van pianist Peter Martin. Het lijken twee toevallige feiten, maar wie naar het spel van saxofonist Dick de Graaf luistert hoort de twee steden er wel in terug: een betrouwbaar soort no-nonsense aanpak en de oprechte intentie om in elk tempo te blijven swingen. Plus de alledaagse wijsheid van iemand die in een havenstad woont: dat je je niet tot één richting moet bekennen.

In de praktijk van de Amsterdamse club Pompoen, die midweeks nog altijd gratis is, betekent het dat De Graaf samen met co-leider Rob van Kreeveld streeft naar jazzmuziek zonder extra drempels. Oordopjes zijn er niet bij nodig en encyclopedische kennis al evenmin. Voor mensen die toevallig hebben aangehaakt is De Graaf, die zelf laat debuteerde, graag bereid aan te kondigen waar een stuk vandaan komt of voor staat.

Toch blijft er iets te wensen over. Het aanstekelijk swingende Delta Men dat ook op de genoemde cd staat werd weliswaar door De Graaf persoonlijk geschreven, maar de halve shuffle-beat die er aan ten grondslag ligt heeft hij ook maar geleend van, ja, wie zal het zeggen? Bij de ballad Spring can really hang you up the most van het onbekende duo Landesman/Wolf plaatst hij de aantekening dat het een `mooi' stuk is, maar vertelt hij niet alles: dat wijlen Stan Getz dit stuk een paar keer zo schrijnend op de plaat zette dat je er na een hevige nieuwjaarskater spontaan opnieuw van aan de drank zou gaan.

Het is het eeuwige dilemma van de jazzmuzikant die altijd eindeloos moet wikken en wegen tussen onbenullig en zwaar op de hand. Bij Haydn en The Rolling Stones is het eenvoudig, die hoor je te kennen als je niet gek bent, maar wat te doen met Joe Henderson en McCoy Tyner, minder zeker van hun plaats? Je kunt alle sterren van de hemel spelen maar voor een mogelijk niet ingewijd publiek is het een nimmer eindigend gevecht om duidelijk te maken waar je zelf met je muziek staat.

Gelukkig is er nog zoiets als de blues, waarmee je je tussen Bach en Beatles toch nog een plaats veroveren kunt. Omdat Dick de Graaf ook dat terrein beheerst, is er alle reden aan te nemen dat het vanavond en morgenavond in Pompoen met pianist Rob van Kreeveld, bassist Jos Machtel en drummer John Engels nog relaxter zal swingen.

Concert: Dick de Graaf/Rob van Kreeveld Quartet. Gehoord: 2/1 Pompoen, Amsterdam. Verder: t/m 5/1