Pinbedrijf steen des aanstoots

De introductie van de euro verloopt over de hele linie `geruisloos'. De problemen met wisselgeld zijn vooral een gevolg van het publieke enthousiasme.

Hoera, er zijn euro's! Heel Nederland stort zich sinds 0.01 uur nieuwjaarsdag massaal en vol enthousiasme op de nieuwe munt. Gisteren werd bekend dat inmiddels 80 procent van de Nederlanders met euro's betaalt alsof ze nooit anders hebben gedaan. De verwachting is dat eind deze week ruim driekwart van de bevolking `om' is, meer dan in het meest rooskleurige scenario werd verwacht. In de eerste dagen na de invoering gingen zo'n vier miljoen mensen naar een betaalautomaat.

Iedereen lijkt kortom enthousiast. ECB-president Duisenberg noemde de invoering ,,een enorm succes'', DNB-president Wellink liet zich in gelijke bewoordingen uit en zag en passant zijn op het eerste gezicht wat boude uitspraak over `Nederland Europees kampioen euro-invoering' bevestigd. Samen met Frankrijk gaat het hier ,,het beste'' van alle twaalf euro-landen, zo bevestigde Eurocommissaris Solbes gisteren.

Toch verschijnen er de laatste dagen berichten over problemen bij de invoering van de euro. Vooral de wisselgeldproblematiek trekt veel aandacht. Een (vermeend) tekort aan bankbiljetten van 5 en 10 euro is inmiddels inzet van een hooglopende discussie tussen de banken en de detailhandel. Volgens de ondernemers is er een schreeuwend tekort aan deze kleine coupures en is dat de schuld van de banken. Onzin, menen de banken op hun beurt. Er zijn wel degelijk genoeg kleine coupures in omloop, precies als afgesproken.

De winkeliers houden vol dat er uit de geldautomaten te weinig kleine briefjes komen. ,,Ze geven te weinig of helemaal geen biljetten van vijf en tien euro uit. Tegen de afspraken in komen er zelfs biljetten van 100 euro uit'', zegt Els Prins, euro-coördinator van ondernemersvereniging MKB Nederland. Het gevolg: winkeliers spelen noodgedwongen voor wisselkantoor. Directeur Hein Blocks van de Nederlandse Vereniging van Banken: ,,Er zitten niet eens biljetten van 100 euro in de automaten. Zoals er ook nooit biljetten van 250 gulden in zaten.''

De suggestie als zou het `wisselgeldprobleem' gebaseerd zijn op onwil bij banken is echter net zo min overeind te houden als de stelling dat het aan verkeerde inschattingen van de detailhandel ligt. Zowel de detailhandel als de banken zijn ruim voor de officiële invoeringsdatum akkoord gegaan met het dezer dagen gevolgde scenario. De afspraak was simpel: zorg dat er de laatste dagen voor de introductie van de euro niet te veel groot Nederlands geld uit de automaten rolt en zorg na 1 januari dat er zo veel mogelijk kleine eurobiljetten op de markt komen. Banken meldden al in de zomer van 2001 dat in ongeveer de helft van de pinautomaten (de afspraak was 40 procent) biljetten van 5 euro zouden zitten en dat de automaten allemaal voorzien zouden worden van 10 eurobiljetten. Voorts werd de software zo aangepast dat ook mensen die bijvoorbeeld 50 of 100 euro pinnen toch een of enkele tien-euro-biljetten kregen.

Euro-coördinator Prins van het MKB liet vanmorgen voor Radio 1 doorschemeren dat het niet zozeer de invoering van de euro is die de detaillisten dwars zit, maar de monopoliepositie van Interpay, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de infrastructuur voor pinautomaten: ,,Interpay heeft een monopolie en daar is geen toezicht op. Winkeliers kunnen niet nagaan of de omschakelingskosten voor de euro, gemiddeld zo'n 270 euro per automaat, te hoog zijn.''

Feit is dat er inmiddels genoeg munt- en briefgeld in omloop is om een soepele invoering mogelijk te maken. Volgens voorzitter C. van Dijkhuizen van het Nationaal Forum zijn er inmiddels 243 miljoen eurobiljetten in circulatie waarvan 195 miljoen in kleine coupures: ,,Er zijn nu evenveel vijf-, tien en 20 euro-biljetten als er tien-, 25 en 50 gulden-biljetten waren.''

Met enige `euroforie' was rekening gehouden, maar het aantal `pinbewegingen' sinds 1 januari overtrof iedere verwachting. ,,De mensen zijn enthousiast over de euro en willen de nieuwe munt zo snel mogelijk in de portemonnee hebben. Veel hebben nog vakantie en daarom tijd om naar de bank te gaan'', aldus een woordvoerster van ABN Amro. Ook bij Rabobank is het drukker: ,,Het duurt een paar dagen, dan is de nieuwigheid er af.''

Het hele `wisselgeldprobleem' is dus op zijn best een tijdelijk allocatieprobleem dat vooral veroorzaakt wordt door een te enthousiaste adoptie van de euro door het Nederlandse volk. En het lost zich met enkele dagen vanzelf op, zeker nu er versneld nog meer biljetten van vijf, tien en 20 euro worden ingezet. Er is volgens Financiën geen enkele reden om aan te nemen dat de verspreiding van euro's over alle Nederlanders en alle Nederlandse winkels fundamenteel verschilt van de verpreiding van guldens. ,,Het is alleen op dit moment nog niet honderd procent in balans'', aldus een woordvoerder.