Nu is het net goed

Veel nummers op de nieuwe cd van de Zeeuwse groep Bløf hebben te maken met de dood van hun drummer Chris Götte. Dat maakte het zingen niet altijd makkelijk.

Nee, ze wonen niet tussen de koeien op het Zeeuwse plattenland. ,,Wat is dat toch met mensen uit de Randstad, dat ze altijd denken dat je uit de polder komt?'' vraagt Paskal Jakobsen van de Zeeuwse groep Bløf. ,,Wij hebben ook steden. Daar heb je de Konmar en bioscopen, hele grote zelfs. Okee, popzalen zijn er niet zoveel. Als we op tournee gaan door Zeeland zijn we in drie weken rond.''

Al is het onterecht, er is een reden om de leden van Bløf te situeren op het platteland. Het komt door hun muziek. Die is niet stads - die houdt meer verband met de grond, de klei en de elementen dan met de Konmar. In de liedjes van Bløf schuilt een noest, oer-Hollands gevoel; van mannen van stavast en een wind die altijd waait. En niet alleen omdat de teksten in het Nederlands zijn. Paskal Jakobsen zingt met een kracht alsof hij de storm wil overstemmen en de muziek zelf is een solide soort briesende rock. Maar Bløf is meer dan stoer. Op de nieuwe cd Blauwe Ruis, die op negen januari verschijnt, is ook ruimte besteed aan zachtere elementen.

Blauwe Ruis is de vijfde cd van de groep uit Vlissingen, en de eerste sinds afgelopen maart hun drummer Chris Götte bij een motorongeluk om het leven kwam. Na zijn dood besloot de groep door te gaan. Norman Bonink die bij Frank Boeijen speelde, werd als drummer gevraagd. In mei en juni werden de liedjes geschreven, tussen juli en september is er opgenomen.

De cd gaat over Chris Götte en de dood. Maar evengoed over het leven, en wat je daar van kunt verwachten. Ook als de teksten verdriet uitdrukken, zindert de muziek van levenslust. De eerste tournee in de nieuwe bezetting zal woensdagavond van start gaan, met drie uitverkochte concerten in Paradiso in Amsterdam.

Koffie

Tot eind vorig jaar was Bløf bezig met een serie try-outs. Op een zaterdag in december zitten drie leden van de groep in een kleedkamer in Amstelveen, waar later op de avond een optreden zal worden gegeven. Tekstschrijver/bassist Peter Slager is nog aan het soundchecken. Drummer Norman Bonink, Paskal Jakobsen en toetsenist Bas Kennis drinken koffie en roken sigaretten. Ze praten onder elkaar over versterkers en de juiste positie om op het podium je instrument te horen. Hun eigen nieuwe cd hebben ze al een paar weken niet meer gehoord. ,,Ik heb er zoveel naar geluisterd dat ik er gek van werd.'' zegt Bas Kennis. Er waren problemen met het mixen van het geluid. ,,Hij is uiteindelijk tweeëneenhalf keer gemixt voordat we tevreden waren. Dat was wat veel van het goeie.''

Blauwe Ruis is opgenomen op een ongewone lokatie. De groep wilde dicht bij huis blijven en huurde een leegstaande woning in Zeeland die werd ingericht met studio-apparatuur. Daar zochten de muzikanten naar de beste plekken voor de opnamen. Zo rinkelde Boninks tamboerijn het mooist in de wc en zong Jakobsen soms in de hal, kaatsend tegen een stuk plastic. Voor Jakobsen luistert het nauw. Het weer, het moment van de dag, de plek, de sfeer - ze zijn allemaal van invloed op hoe zijn stem zal klinken. ,,Jij hebt specifieke omstandigheden nodig om te kunnen zingen. Om een bepaalde intimiteit te hebben'', zegt Kennis tegen Jakobsen. ,,Het moet wel avond en donker zijn, anders krijg je het je mond niet goed uit.''

,,Juist met deze plaat heb ik gemerkt dat dat niet altijd opgaat, dat die clichés niet zo veel waard zijn,'' zegt Jakobsen. ,,Al die dingen dragen misschien bij tot een prettig gevoel, maar op gevoel en emotie kon ik deze keer juist niet vertrouwen. Want veel van de nummers gaan over de dood van Chris. Als ik op mijn gevoel zong kwam ik makkelijk op een punt te zitten dat het bijna te veel werd. Ik leerde dat ik mijn gevoel moest uitschakelen. De beste versies bleken dan juist de versies waarbij ik mijn best had gedaan om gewoon zo goed mogelijk te zingen. Dan lette ik beter op allerlei technische details zoals articulatie, dynamiek en toonvastheid. Anders wordt het gebrul, en daar heeft niemand wat aan. Bij de concerten die we nu spelen gebeurt het wel dat we als afsluiter een liedje over Chris doen. Dat wordt het soms zo beladen dat ik over de schreef ga. Maar dan mag het wel, het concert is daarna toch afgelopen.''

In mei, toen er met schrijven werd begonnen, bleek meteen dat veel nummers over Chris zouden gaan. ,,Het rare is dat je er best over kunt spreken, en teksten kunt componeren. De ware betekenis dringt pas door als je jezelf tot luisteraar maakt'', zegt Bas Kennis. ,,Tijdens het schrijven word je in beslag genomen door de technische kant: een goed refrein, couplet, bruggetje. Achteraf zaten we te luisteren en dan stond je plotseling midden in de situatie waarover de liedjes gingen. Ineens was het er weer.''

De eerste single, Dichterbij Dan Ooit, met de regel `Jij bent weg/ maar dichterbij dan ooit', gaat over Götte, en Mooie Dag (`Een mooie dag/ voor de dood') en ook Vrienden (`Gek van verlangen/ gek van verdriet/ maar niet gek van woede/ zo gek zijn we niet').

Rare geluidjes

Na Göttes dood werd er besloten dat de muziek een iets andere kant op zou gaan. ,,We hebben niet geprobeerd een nieuwe band te worden. Maar we wilden wel met iets anders komen,'' zegt Kennis. ,,We zochten naar rare geluidjes die de sfeer iets extra's zouden geven. Hoewel ze niet van levensbelang zijn; je kunt de nummers ook weer helemaal uitkleden en met alleen piano spelen. Er zitten invloeden in van bands waar we de laatste jaren zelf veel naar geluisterd hebben: Coldplay bijvoorbeeld. Paskals manier van gitaarspelen is duidelijk veranderd. Minder ruig, meer heldere klanken met galm erover.''

Bonink: ,,We luisteren heel gericht naar andere muzikanten. Dan roepen we soms tegelijk: `Hee wat gebeurt daar? Hoe hebben ze dat gedaan?' We zijn altijd aan het uitzoeken en uitpluizen. Zomaar genieten is er niet meer bij.'' Jakobsen: ,,Maar als ik 's avond in de kroeg sta en m'n favoriete nummer komt langs, is het toch weer raak.''

De nacht en het café zijn belangrijke elementen in het bestaan van Bløf. Als Paskal Jakobsen geen zanger was geworden, had hij nu een eigen café gehad, zegt hij. Voor hij met Bløf succes kreeg, werkte Jakobsen in een kindertehuis in Middelburg. Dat betekende vaak nachtdiensten draaien in het weekend. ,,Dan lagen de kinderen op zaterdagavond in bed en zat ik tot twee uur een beetje tv te kijken. De frustratie! Ik moest en zou me op een of andere manier in dat uitgaansgewoel begeven. Toen we onze hit hadden met Liefs Uit Londen, heb ik onmiddelijk ontslag genomen. Tot ziens! Eindelijk kon ik me professioneel met het nachtleven gaan bezighouden. Want er is geen beroep waarin de nacht en de drank zo gelegitimeerd zijn als in de muziek, en in de horeca.''

Bløf bestaat sinds 1992. De eerste jaren speelden Kennis en Jakobsen samen ook nog als het cover-duo Jack & Daniëls, want een groep met eigen repertoire kan maar beperkt optreden in Zeeland. Het succes kwam in 1998 met de single Liefs Uit Londen, daarna volgden hits als Harder Dan Ik Hebben Kan en Dansen Aan Zee. Van de cd's Helder uit 1998, en Boven (1999) werden ieder meer dan 100.000 exemplaren verkocht. Bløf trad een paar keer op in een uitverkochte Ahoy'.

De inspanningen leidden eind 2000 tot het instorten van Jakobsen. Fysiek en mentaal was hij uitgeput. ,,Zoals het nu gaat is het net goed. Veel enerverender moet het niet worden. Nu kunnen we iedere nacht nog in ons eigen bed slapen. Dan houd je een soort veiligheid, een gevoel van thuis. Omdat we Nederlandstalig zijn, is het niet aan de orde, maar het idee dat ik in het buitenland zou moeten touren trekt mij niet.''

Alle bandleden hadden meteen na het eerste succes hun baan en studie opgegeven. ,,Want je weet dat als het zo lang heeft geduurd voor je doorbreekt, het ook nooit zomaar afgelopen is. Je hebt iets opgebouwd door veel te touren'', zegt Kennis. ,,En we hebben inmiddels veel ervaring. Zeker omdat wij alles zelf doen, alles in de hand houden. We kunnen arrangeren, produceren, liedjes schrijven, tours organiseren. Zo kunnen we nog wel even voort.'' Ook de nachtelijke carrousel houdt zijn bekoring: reizen, optreden, nazitten, uitgaan, terugrijden naar huis, nog een biertje voor het naar bed gaan. ,,Niets is mooier dan je helemaal op te laden en vervolgens weer helemaal te kunnen òntladen'', zegt Kennis. ,,Dat is de essentie van het optreden.'' Jakobsen: ,,En het eerste glas na de show smaakt het lekkerst.''

De cd `Blauwe Ruis' wordt 9 januari uitgebracht door EMI. Bløf treedt op: 9,10,11 januari in Paradiso, Amsterdam; 16/1, 17/1 Tivoli, Utrecht; 18/1 013. Tilburg. Voor verdere data: www.blof.nl.