`Twintigste kaper' ontkent alle schuld

Zacharias Massaoui heeft niet deelgenomen aan de terreuracties van 11 september omdat hij toen toevallig gevangen zat. Dat zegt althans de openbare aanklager. Moussaoui werd gisteren voorgeleid.

,,Dit is het.'' Een van de opvallend weinig toeschouwers voor de Albert V. Bryan rechtszaal in Alexandria (Virginia), kan haar nieuwsgierigheid niet onderdrukken. Zacharias Moussaoui, de eerste persoon die is aangeklaagd wegens de aanslagen van 11 september op New York en Washington, wordt hier voorgeleid voor een federale rechtbank.

Maar er gebeurt weinig, zo blijkt uit verslagen van persbureaus. De 33-jarige Moussaoui komt, gekleed in een groene gevangenisoverall en geflankeerd door twee bewakers, de rechtszaal binnen. Hij wordt ervan verdacht actief te hebben deelgenomen aan het terroristische complot dat leidde tot de aanslagen van 11 september. ,,In de naam van God, ik heb niets te verklaren. Dank u zeer.''

Rechter Leonie M. Brinkema vraagt of dat betekent dat hij alle schuld ontkent. ,,Ja, dat klopt'', zegt zijn advocaat. Moussaoui zwijgt, verfrommelt een bruin papiertje en zal de resterende twintig minuten niets meer zeggen, ook niet tegen zijn advocaten.

De rechter bepaalt dat het proces tegen de Fransman op 14 oktober zal plaatsvinden. De jury wordt op 30 september geselecteerd, ondanks protesten van Moussaoui's advocaten dat die datum te dicht op de herdenking van de aanslagen valt. Ze verwachten dat er dan meer publiciteit op gang zal komen dan in andere maanden. Juryleden zouden daardoor in september minder onpartijdig zijn.

Brinkema maakt zich daar geen zorgen over. Ze zegt dat er genoeg onpartijdige juryleden in noord-Virginia te vinden zijn, een regio waar vooral veel voormalige agenten van de CIA en FBI en ambtenaren van het ministerie van Defensie wonen. ,,Het verbaasde me hoe weinig mensen in deze regio bekenden hebben die zijn omgekomen op 11 september'', aldus Brinkema die bekend staat als een no-nonsense en eerlijke rechter. Ze werd in 1993 door toenmalig president Clinton benoemd tot federaal rechter en is vooral bekend door twee zaken over vrijheid van meningsuiting op internet, waarbij ze bepaalde dat openbare bibliotheken (porno)sites niet mogen afsluiten. Moussaoui's drie advocaten, van wie er twee door de rechtbank zijn aangewezen, zeggen meer tijd nodig te hebben om de geschiedenis van Al-Qaeda te leren kennen en de tradities van de islam te leren. Ook zegt advocaat Gerald Zerkin moeite te hebben met het vertalen van Arabische documenten. Rechter Brinkema geeft aan dat tien maanden voldoende tijd is.

Als Moussaoui schuldig wordt bevonden, wacht hem mogelijk de doodstraf. Er zijn zes aanklachten tegen de Fransman ingediend, waaronder samenzwering tot het vernietigen en kapen van vliegtuigen en samenzwering tot het plegen van moord op Amerikaanse ambtenaren. Op vier van de aanklachten staat de doodstraf, op de twee andere levenslang.

De bewijzen van de Amerikaanse federale recherche (FBI) tegen Moussaoui zijn echter dun. Op 11 september deed de Fransman niets verkeerd. Hij zat vast in Minnesota, waar hij vier weken eerder was gearresteerd voor het overtreden van immigratiewetten. Moussaoui wekte wantrouwen toen hij tijdens vlieglessen (die zouden zijn betaald door de Hamburgse cel waarvan kaper Mohammed Atta lid was) alleen geïnteresseerd bleek te zijn in rechtdoor vliegen en het nemen van bochten, en niet in opstijgen en landen. Toen hij werd aangehouden, bleek zijn visum te zijn verlopen. Verder was de Fransman in het bezit van twee messen, een verrekijker, twee vliegtuighandboeken van een Boeing 747, computersoftware voor een vliegsimulator en een computerdisk met daarop informatie over het sproeien van pesticiden.

Alleen omdat hij vastzat, zou Moussaoui niet in het vliegtuig hebben gezeten dat in een veld in Pennsylvania neerstortte. Aan boord van dit toestel waren vier kapers, in de andere gekaapte toestellen waren vijf kapers aan boord.

Verder kwam zijn gedrag in de dagen voorafgaand aan zijn aanhouding overeen met hoe de daadwerkelijke kapers zouden hebben gehandeld: Moussaoui nam vlieglessen, zou navraag hebben gedaan naar pesticiden en zou geld hebben gekregen van Ramsey bin Al-Shied, die ervan wordt verdacht terroristische aanslagen te financieren. De FBI heeft echter nog geen aanwijzingen kunnen vinden dat hij inderdaad actief meegedaan zou hebben aan de aanslagen als hij niet had vastgezeten en dus de `twintigste kaper' is.