Topman EZ: politiek moet taboes te lijf

Politieke partijen moeten voor de komende kabinetsperiode de hypotheekrenteaftrek, de huursubsidie en de oudedagsvoorziening durven aanpakken. Dat zegt Jan Willem Oosterwijk, secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken, in een vraaggesprek met deze krant.

De door Oosterwijk aangegeven onderwerpen behoren al lang tot de politieke taboes, maar onder de huidige omstandigheden zijn scherpere economische keuzen noodzakelijk, aldus de econoom. ,,De tijd van makkelijke oplossingen is voorbij. De politiek moet keuzen durven maken. De budgettaire ruimte is beperkt, dus als je verder wilt, komen er taboes ter sprake'', meent hij.

Oosterwijk publiceert vandaag het traditionele nieuwjaarsartikel in het economenblad ESB. Hij constateert daarin dat de huidige economische teruggang de zwakke plekken in de Nederlandse economie blootlegt. Onder meer een effectieve bestrijding van de armoedeval, de aanpak van de WAO en een hogere arbeidsproductiviteit zijn noodzakelijk om de economie op de been te houden.

De cijfers waarop de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen zijn doorgerekend zijn inmiddels achterhaald en aan herziening toe. Maar, zo waarschuwt Oosterwijk, dat mag niet ten koste gaan van aflossing van de staatsschuld, gerichte lastenverlichting of versterkende uitgaven. ,,Het budgettaire macrobeleid wordt een kwestie van passen en meten, in een situatie dat voor nieuw beleid nauwelijks ruimte is'', schrijft Oosterwijk.

Oosterwijk zegt er wel vanuit te gaan dat de huidige dip tijdelijk is. ,,Er is weinig aanleiding om de vooruitzichten voor de wereldeconomie ook op langere termijn significant neerwaarts te herzien.'' De topambtenaar ziet de huidige economische neergang dan ook vooral als ,,een stresstest'' die moet aantonen hoe ,,conjunctuurbestendig het duurzame groeivermogen van de Nederlandse economie'' is.

Andere instrumenten om de economie weer op de been te helpen moeten volgens hem worden gevonden in een verhoging van de arbeidsproductiviteit (onder meer door efficiënter gebruik van informatie- en communicatietechnologie), een verdere ontwikkeling van de kenniseconomie, het stimuleren van ondernemerschap en het voortvarend maar secuur doorgaan met marktordening.

Oosterwijk: ,,De politiek is door de meevallende groei lui geworden. Er is niet meer nagedacht over ombuigingen, alles was extra. Je mag niet verwachten dat dat de komende vier jaar zo doorgaat.''

vraaggesprek: pagina 11