Ontslag NS-top

Leeuwarder Courant

Het gedwongen vertrek van de raad van commissarissen en twee directeuren van de NS heeft vooral politieke betekenis. Het bedrijf zelf wordt waarschijnlijk nog moeilijker te besturen dan het al was.

De ontlading van de spanning rondom het Nederlandse spoorbedrijf is goed voor minister [...] Netelenbos [...]. Zij staat nu te boek als de bewindsvrouw die durfde ingrijpen om schoon schip te kunnen maken. Zij beroept zich nadrukkelijk op het belang van de reizigers, maar die schieten niets op met de machtswisseling. [...]

Gelet op de staat van het personeel en het materieel en het aantal reizigers, is de komende maanden geen beter resultaat te verwachten. De spoorwegen zijn overbelast. Een storing, een ijzelbui of een ongeval, en het raderwerk loopt in het honderd.

Drie weken geleden vertelde de directeur personeelszaken van de NS dat machinisten en conducteurs de treinen soms met opzet te laat laten vertrekken. Op die manier drukken ze het percentage dat op tijd vertrekt en ondermijnen ze de positie van de directie.

De reacties waren natuurlijk heftig. Zoiets mocht je niet zeggen. Het was hooguit een handvol NS'ers die de zaak zo saboteerden. Laat het inderdaad maar een paar zijn geweest. Die hebben er dan wel voor gezorgd dat de NS 0,1 procent onder het streefgetal van 80 procent treinen-op-tijd bleef. De onwilligen hebben dus succes gehad en de directie weg gekregen, maar daarover horen we vandaag geen politicus.

Door het hard te spelen heeft minister Netelenbos in één klap de hele raad van commissarissen met kopstukken uit het bedrijfsleven weggejaagd. Het zal haar niet meevallen nog iemand uit die kringen te interesseren voor de NS.

Ze valt nu eerst terug op de kring van oud-politici en ambtenaren. De nieuwe president-commissaris Wim Meijer wordt gepresenteerd als een zwaargewicht, maar hij heeft zelf nooit een bedrijf geleid.

Met deze ingreep heeft de minister de macht bij de NS naar zich toegetrokken. In feite is het spoor weer een overheidsbedrijf geworden, gestuurd door de politiek.

Dat is een slecht voorteken, want de politiek heeft de afgelopen jaren niets goeds voor de NS en haar reizigers kunnen doen. Ze is verantwoordelijk voor een modieuze, slecht doordachte privatisering.

De Tweede Kamer is daarna nooit verder gekomen dan roepen van de zijlijn, voortdurend met één oog op de publieke tribune gericht. [...]

De Telegraaf

Minister Netelenbos [...] had het gelijk [...] aan haar kant door vast te houden aan het ontslag van Huisinga. De NS heeft de doelen niet gehaald. [...]

Netelenbos heeft inmiddels stevig ingegrepen door nieuwe commissarissen te benoemen. In feite staat de NS minimaal een half jaar onder curatele. Een dramatische maar bitter noodzakelijke ingreep.

De chaos bij de NS vereist noodmaatregelen.

Het komende half jaar moet gebruikt worden om het personeel weer op één lijn te krijgen en om te bezien of de verzelfstandiging van de NS wel goed is uitgevoerd. Desnoods moet die verzelfstandiging deels worden teruggedraaid met uiteindelijk doel een beter functionerend spoorbedrijf.

Nieuwsblad van het Noorden

Een verschil van een tiende procent. In normale omstandigheden is zoiets te futiel om moeilijk over te doen, maar bij de Nederlandse Spoorwegen waren de omstandigheden al lange tijd niet meer normaal. Personeel en directie verkeerden feitelijk met elkaar op voet van oorlog en mede daardoor verslechterde de dienstverlening zienderogen.

Het feit dat de afgesproken punctualiteit [...] net niet werd gehaald, was voor minister [...] Netelenbos [...] eenvoudigweg de druppel die de toch al boordevolle emmer van frustratie deed overlopen. [...]

Voorzitter van de raad van commissarissen wordt oud-staatssecretaris en gewezen Commissaris der Koningin in Drenthe, Wim Meijer. Dat lijkt een goede keus. Om de totaal verziekte situatie bij NS weer enigszins te normaliseren is vooraleerst een communicator nodig die in staat is om de gebrouilleerde partijen weer met elkaar te laten praten. Die rol was de nu vertrokken `krachtpatser' Jan Timmer, bekend van de `Operatie Centurion' bij Philips, blijkbaar niet erg op het lijf geschreven.

In het komende halfjaar gaat het er in essentie natuurlijk om dat de piketpalen worden uitgezet voor een beleid dat van de NS weer het dienstverlenende bedrijf maakt dat het reizigerspubliek er van mag verwachten. Daarbij is het zeker nodig om grondig te evalueren of sommige uit de privatisering voortgekomen veranderingen wel zo'n gelukkige greep zijn geweest. [...]

de Volkskrant

Het vertrek van de NS-top was onvermijdelijk geworden na het laatste Kamerdebat, vlak voor het kerstreces. [...] Voor Netelenbos stond bovendien haar geloofwaardigheid op het spel, nadat zij keer op keer door boze Kamerleden ter verantwoording was geroepen over de chaos bij de spoorwegen. In het zicht van de verkiezingen is alle partijen er veel aan gelegen ten minste iets te doen voor de gedupeerde reizigers.

Toch verdient de politieke daadkracht te worden gerelativeerd. De NS-directie mag onmachtig zijn geweest haar beloftes na te komen, de omstandigheden waaronder zij heeft moeten opereren zijn geschapen door de politiek. De weinig doordachte verzelfstandiging heeft Nederland opgezadeld met een spoorwegbedrijf dat privaat noch publiek is en dat vanuit een al te optimistisch marktdenken is opgesplitst in verschillende onderdelen die zo afhankelijk van elkaar zijn dat het geheel nog maar moeilijk te besturen valt.

Algemeen Dagblad

Geen mens kan rouwig zijn om het vertrek van president-directeur Huisinga van de Nederlandse Spoorwegen. Hooguit kunnen vragen worden gesteld bij het tijdstip en de wijze waarop de topman van het geplaagde spoorbedrijf nu het veld ruimt. Ondanks alle grote woorden van het voorbije jaar en de quasi manhaftige stijl die Huisinga zich had aangemeten, was het veel beter geweest als hij eerder was opgestapt. [...]

Dat Huisinga in dit drama uiteindelijk een hoofdrol vervulde, laat onverlet dat de verantwoordelijkheid voor het falen veel breder is gespreid. [...] Te lang heeft de raad van commissarissen onder leiding van Jan Timmer, de voormalige saneerder van Philips, de aard van deze problemen genegeerd. [...]

Op haar beurt bleef minister Netelenbos [...] onmachtig haar positie als grootaandeelhouder effectief uit te spelen, waardoor ook zij in de loopgravenoorlog geen doorbraak wist te forceren. Het cijferfetisjisme van de laatste maanden [...] bood deloyale werknemers een uitgelezen kans de boel verder in het honderd te laten lopen. [...] Als NS al niet een in zichzelf gekeerde organisatie was, dan werd het dat de afgelopen tijd wel. Het drama bij de NS heeft duidelijk gemaakt dat de politiek te ver is doorgeschoten bij de verzelfstandiging. [...]