`Er verandert natuurlijk weer niks bij NS'

Blij dat de directie weg is, maar wat kan het personeel van de nieuwe top verwachten? `Met de oude directie kon je onderhandelen, die was al gekneed'

Over één ding waren de meeste conducteurs, machinisten en onderhoudsmonteurs op Rotterdam CS het vanochtend eens: de NS-top móest weg. Dat was onvermijdelijk na alle ellende bij de Spoorwegen. Een voetbaltrainer moet tenslotte ook weg als zijn club niet wint, zei één van hen.

Maar nu NS-directeur Huisinga en president-commissaris Timmer daadwerkelijk zijn opgestapt, staat het personeel niet te juichen langs de sporen, zo bleek vanochtend op het perron voor de bedrijfskantine. Mooi dat ze weg zijn, was de stemming, maar of daarmee de problemen bij NS opgelost zijn?

Bovendien: wie garandeert dat de nieuwe directie het beter zal doen? ,,Ik ben blij dat ze opgesodemieterd zijn'', zegt een conducteur, ,,maar nu voel ik me stuurloos.''

,,Met de oude directie kon je onderhandelen, die was al gekneed'', zegt een conducteur die anoniem wil blijven omdat NS het personeel verboden heeft met de pers te praten. Een collega zegt: ,,Het is wel goed dat er weer eens een nieuwe kijk komt op dit bedrijf. Maar ik betwijfel of het helpt. Er verandert natuurlijk weer niks bij NS.''

Huisinga was te autoritair, vindt het merendeel van de ondervraagden. ,,Deze directie hanteerde alleen maar het conflictmodel'', zegt een `kaderlid van de vakbond VVMC'. ,,Onder die kadaverdiscipline kon niemand verder. Maar het personeel heeft met het vertrek van Huisinga niet per se haar zin gekregen. Want of het nu beter wordt, weten we niet.''

De oplossing van alle malaise is simpel, vindt het merendeel. De privatisering van de NS in 1995 moet worden teruggedraaid. De NS werd toen opgesplitst in bedrijfsonderdelen als NS Reizigers en Raininfrabeheer. Maar nu nemen businessunits alleen nog maar verantwoordelijkheid voor hun eigen werkzaamheden. Op het moment dat ze moeten samenwerken, gaat iedereen verantwoordelijkheden afschuiven en steekt bureaucratie de kop op, zo is de mening. ,,Vroeger werden we centraal aangestuurd, nu veegt iedereen alleen nog maar zijn eigen toko schoon. Als die verlammende bedrijfsstructuur niet verandert, wordt het nooit wat met de NS. Met welke directie dan ook.''

Het blijft nog minstens twee jaar onrustig op het spoor, denkt een ondervraagde. ,,In een brief van het management stond dat we alleen al twee jaar nodig hebben om het personeelstekort aan te vullen. Maar dan hebben we het nog niet gehad over ziekteverzuim en de garantie voor personeel en reiziger van veiligheid op de treinen. De leiding heeft het over een half jaar voor het beter wordt, maar ik zie niet in hoe je in die periode de troep van vijf, zes jaar kan opruimen.''

Één ding moet allen van het hart. Ze zijn gekrenkt door uitspraken van NS Reizigers-personeelsdirecteur Noten en Timmer dat het personeel blaam treft voor alle malaise. Noten liet eerder in de media doorschemeren dat conducteurs en machinisten moedwillig treinen later lieten vertrekken om zeker te zijn dat de doelstelling van 80 procent, waarop minister Netelenbos de directie deze week zou afrekenen, niet gehaald werd. ,,Dat vind ik dus natrappen'', briest een conducteur.