Alleen het strand biedt nog veiligheid

Talrijke bosbranden likken aan de buitenwijken van Sydney. Het vuur komt vaak zo snel dat ook de brandweer wordt overrompeld.

Om vijf uur is het stikdonker in Sussex Inlet, een toeristisch oord zo'n 250 kilometer ten zuiden van Sydney. Zwarte rookwolken hangen dreigend boven de baai. Alleen het geluid van wind en sirenes is hoorbaar. Veel inwoners hebben tot het laatst gewacht, hopend dat het inferno aan hen voorbij zou gaan. Maar als het vuur eenmaal de rand van de stad heeft bereikt, blijkt het te laat. De enige weg uit het stadje wordt door de vlammen geblokkeerd. Alleen het strand biedt nog veiligheid.

,,Ik woon hier al jaren, maar zoiets heb ik nog nooit meegemaakt'', zegt een vrouw tegen een verslaggever van de Sydney Morning Herald. ,,We wilden wachten tot de politie het sein gaf voor de evacuatie.'' Maar als dat eenmaal komt, worden velen er toch nog door verrast. Tegen het bevel van de politie in rennen sommigen nog gauw hun huis in om een vergeten huisdier te halen, een fotoalbum of een deken voor de nacht.

Het vuur komt zo snel dat zelfs de brandweer erdoor wordt overrompeld. Tijd om een reserveploeg te laten aanrukken is er niet meer. Ze worden tegengehouden omdat elders wegen door branden geblokkeerd zijn. Op verschillende plaatsen kunnen mensen alleen nog wegkomen via helikopters.

Op het strand zitten zo'n vijfduizend toeristen en bewoners gevangen tussen twee natuurparken en de zee. As en roet dwarrelt neer op het zand. Met kledingsstukken voor hun gezicht, proberen ze zichzelf te beschermen tegen de rook. Een bowlingcentrum wordt omgebouwd tot een primitief noodziekenhuisje. Er worden vooral mensen behandeld met ademhalingsmoeilijkheden. Anderen krijgen na een paniekaanval kalmeringsmiddelen.

De brandweer is niet in staat om alle huizen in Sussex Inlet te redden. Zeker twaalf gaan er in de loop van de avond in vlammen op. Een televisieploeg, die aan het filmen is vanuit een helikopter, moet het werk opgeven. De rook, vermoedelijk afkomstig van een brandend schoolgebouw, maakt doorvliegen te gevaarlijk.

De weersomstandigheden lijken geleidelijk in het hele gebied iets gunstiger te worden. De harde, noordoostelijke woestijnwind, die de temperatuur in de loop van de dag opstuwt naar boven de 35 graden en die bijna alle vochtigheid uit de lucht heeft gehaald, lijkt plaats te maken voor een milde wind van zee. Regen wordt er voorlopig echter nog niet voorspeld. Maar de temperaturen zullen waarschijnlijk dalen tot iets onder de dertig graden.

De draaiende wind brengt voor de brandweer nieuwe problemen met zich mee. Het vuur kan erdoor in een richting worden gestuwd die niet is natgehouden en waar geen bomen zijn gekapt. Daardoor worden mogelijk nieuwe gebieden bedreigd. Een deel van de toeristen uit Sussex Inlet zou daardoor vast kunnen komen te zitten in Jervis Bay, waar ze veelal met hun campers naartoe zijn gevlucht.

Sussex Inlet vormt het zuidelijke eindpunt van een halve cirkel rondom Syndey waar branden woeden. De vuurgrens heeft een totale lengte van bijna tweeduizend kilometer. Hoewel de vlammenzee af en toe heel dicht bij de huizen komt is de schade in Sydney zelf nog gering. De situatie is volgens de brandweer het gevaarlijkst in de Blue Mountains, in het westen van Sydney. Er woeden nog zo'n tachtig branden rond de stad. In totaal zijn sinds kerstavond zo'n 400 huizen beschadigd.

De Australische politie heeft tot nu toe 21 mensen aangehouden die op verdenking van brandstichting, veertien van het zijn jonger dan 16 jaar. De jongste verdachte is negen. Premier Carr van de deelstaat New South Wales heeft zwaardere straffen aangekondigd tegen brandstichters. Jongeren die opzettelijk vuurtjes hebben gestookt zouden ze ,,met hun neus door de as moeten wrijven'', verklaarde een zeer verontwaardigde Carr gisteren.

Volgens het nieuwe plan zullen jeugdige vandalen worden geconfronteerd met de schade die ze hebben aangericht. Carr wil dat ze, soms samen met hun ouders, een bezoek brengen aan slachtoffers van de branden en artsen die mensen met brandwonden behandelen. Ook moeten ze helpen bij het opruimingswerk en mogelijk moeten ze meebetalen aan de schade. ,,Door ze alleen maar naar een jeugdgevangenis te sturen worden ze in zekere zin niet zwaar genoeg gestraft'', aldus Carr.

Openbaar aanklager Nicholas Cowdery riep op tot voorzichtigheid. Hij vindt de bestaande straffen en procedures zwaar genoeg. ,,Publiek en commentatoren moeten het onderzoek en het straffen niet nog ingewikkelder maken'', aldus Cowdery in de Sydney Morning Herald, ,,door onrealistische, draconische maatregelen te eisen.''

Degenen die tot nu toe zijn aangehouden, van wie er nog maar één vastzit, zijn geen van allen in verband gebracht met de grootste branden. In het noordoosten van Sydney, waar de branden heel dicht bij de huizen kwamen, heeft de politie voorwerpen gevonden waarmee mogelijk branden zijn aangestoken.