Wereldwijd welkom voor Europese munt

Ook buiten de eurozone is de euro als nieuwe munt verwelkomd. Wereldwijd, van de Balkan via Iran tot aan Nieuw Zeeland toe. Met het Verenigd Koninkrijk aan de zijlijn – voor de zoveelste keer.

Het was een Fransman die de Britten het zout in de wonden wreef. Zonder lid te worden van de euro kan het Verenigd Koninkrijk geen leidende Europese rol spelen, zei Pierre Moscovici, de Franse staatssecretaris voor Europese Zaken. Premier Blair mag de ambitie hebben van Europa ,,een supermacht'' te helpen maken en privé voorstander zijn van Britse toetreding. Maar terwijl 300 miljoen Europeanen de euro gebruiken, blijven de Britten voor de zoveelste keer aan de zijlijn staan bij een Europees grand projet.

Wij zijn eerder met succes onze eigen, eenzame weg gegaan, zeggen de eurosceptici. ,,Dit project is fundamenteel verkeerd'', aldus Tory-voorzitter David Davies. En The Sun, de grootste tabloid-krant, begroette het nieuwe jaar als de ,,dageraad van een nieuwe vergissing'' met de E van Error als euro-teken.

Maar die argumenten kunnen schril klinken als de euro zijn verwachtingen wáár maakt. Britten krijgen met de euro te maken. Op vakantie, waar zíj bankkosten betalen en de Duitsers van één badlaken verderop niet. En thuis, waar de munt binnendringt in de winkels én de handelsstromen die voor zestig procent via de eurozone lopen. Die rol zal zó ingrijpend zijn dat het Verenigd Koninkrijk de illusie maar beter kan opgeven dat het pond een volwaardige parallelle munt kan zijn, zei Peter Hain, de Britse staatssecretaris.

Met nog steeds zestig procent van de eilandbewoners tégen, is dat politiek in elk geval voorlopig wishful thinking. Tot een referendum – over één jaar, over drie of vijf? – zal het debat woeden. De pro-Europese Mirror nam een voorschot. Die wenste het land gisteren een Happy New Euro, met de opkomende zon als stralend muntstuk.

Niet alleen de twaalf eurolanden en ministaatjes als het Vaticaan, Monaco, Andorra en San Marino zijn overgegaan op de euro, ook in Kosovo en in Montenegro is de euro sinds gisteren officieel betaalmiddel.

In Kosovo heben KFOR-soldaten informatiemateriaal over de euro rondgedeeld in afgelegen dorpen en er zijn in heel Kosovo pamfletten opgehangen met teksten als `De Duitse mark vertrekt – de euro komt. De waarde blijft gelijk'. De euro is op de televisie gepropageerd.

Hoeveel marken er contant in Kosovo en Montenegro zijn is onduidelijk. De Duitse mark geldt al decennia op de Balkan als een stabiele en geliefde munt, in wezen al sinds in de jaren zestig en zeventig honderdduizenden Joegoslavische gastarbeiders naar de Bondsrepubliek kwamen en hun spaargeld in marken naar hun familie thuis stuurden.

In Iran, waar de Verenigde Staten lange tijd als de Grote Satan zijn aangeduid, zien velen de euro als de komende verlossing van de dollar. Ondanks de breuk in de diplomatieke betrekkingen met de VS in 1980 rekent Iran nog steeds in Amerikaanse dollars voor internationale transacties. Een Iraans dagblad heeft echter uiteengezet dat dit straks niet meer hoeft, als de euro zich sterk houdt tegenover de dollar.

De Golfstaten, die 80 procent van hun inkomsten verdienen met oliedollars, verwachten niet dat de euro hun monetaire politiek zal beïnvloeden. Dat zei een econoom van de Riyad Bank in Saoedi-Arabië. Vijf van de zes Golfstaten (Saoedi-Arabië, Oman, Bahrein, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten) hebben hun munt volledig aan de dollar gekoppeld, en Koeweit min of meer.

In Rusland zal de dollar niet verdrongen worden door de euro. De euro zal dan ook weinig invloed hebben op de Russische economie. Dat zei de Russische minister van Economische Zaken gisteren in Moskou.

In China hebben verscheidene wisselkantoren in hotels verklaard dat zij de euro zullen accepteren, zoals zij dat ook deden met de munten van de lidstaten van de eurozone.

In Japan is de euro alleen verkrijgbaar bij de wisselkantoren op de internationale vliegvelden van Tokio, Osaka en Nagoya. Pas vrijdag, wanneer het nieuwjaarsfeest in Japan voorbij is en de banken weer opengaan, is de euro overal te krijgen.

Nieuw Zeeland was het eerste land waar (wegens het tijdsverschil met Europa) euro's werden verhandeld. De onderminister van Financiën wisselde gisteren op het internationale vliegveld van Wellington onder het oog van tv-camera's Nieuw-Zeelandse dollars in tegen euro's. Plannen voor een gemeenschappelijke munt met grote buur Australië krijgen tot nu toe in Nieuw Zeeland een lauw onthaal.

Bijdrage: Hans Steketee (Londen)