Telecomsector gaat voort op ingeslagen weg

Als 2001 het jaar was waarin de Europese telecomconcerns een begin hebben gemaakt met de herstructurering van hun balansen, zullen ze in 2002 proberen die klus te klaren. Er is nog genoeg werk te doen. De gemiddelde schuld van de grote telefoonmaatschappijen bedroeg bij de laatste telling bijna viermaal de winst vóór rente en belastingen op jaarbasis. Dat is nauwelijks meer in overeenstemming te brengen met de hoge kredietstatus die de meeste concerns nastreven. Maar de weg naar gezondere verhoudingen is helder en de ondernemingen kunnen weinig anders doen dan deze volgen. Ze moeten tenslotte dure experimenten financieren op het gebied van de derde generatie mobiele telefonie (UMTS).

In 2002 zal de meeste aandacht uitgaan naar het verminderen van de kosten. Dat proces is al gaande. De kapitaaluitgaven zijn gekortwiekt en nu de markt voor mobiele telefonie is verzadigd, hebben de maatschappijen de kosten voor klantenwerving omlaag gebracht. De uitdaging is om de vaart erin te houden, want de moeilijke beslissingen worden meestal het langst uitgesteld. Er is ook een risico dat mobiele-telefoniebedrijven weer om klanten gaan vechten. Nieuwkomers op de markt voor UMTS moeten klanten aan zich zien te binden, maar de gevestigde bedrijven, die in 2001 hebben geleerd wat schaalvoordeel is, zullen die niet graag laten gaan.

De omzetverwachtingen zijn redelijk florissant. Weliswaar blijven de traditionele telefoondiensten (de gesprekken over vaste telefoonlijnen) onder druk staan, maar op het gebied van het dataverkeer stelt het ter ziele gaan van alternatieve netwerkbeheerders de gevestigde bedrijven in staat hun marktaandeel te stabiliseren of zelfs op te voeren. De prijsstelling op deze markt blijft agressief, nu wanhopige ondernemingen op een bankroet afstevenen, maar deze bedrijven zullen geleidelijk aan verdwijnen. Mobiele-telefoniebedrijven zullen profiteren van toenemend gebruik door nieuwe klanten, maar de groei loopt hier duidelijk terug. Binnenkort zullen deze bedrijven wellicht ook de pijn van de conjuncturele neergang voelen, als de economische inzinking in Europa doorzet.

In 2002 moeten de mobiele-telefoniebedrijven beleggers zien te overtuigen dat de grote bedragen die zijn geïnvesteerd in UMTS geen weggegooid geld zijn. Anders kon het in de toekomst wel eens moeilijk worden financiering te vinden. De uitdaging is om een betekenisvolle omzet uit het mobiele dataverkeer te verwezenlijken. De ondernemingen zullen worden geholpen door de introductie van nieuwe toestellen die geschikt zijn voor GPRS, een technologie die een opstapje vormt naar UMTS. Toch zal nog steeds een groot deel van de inkomsten uit dataverkeer afkomstig zijn van SMS-berichten. De technologie die SMS mogelijk maakt is veel goedkoper geworden, maar de prijzen die voor deze dienst berekend worden zijn nog maar nauwelijks gedaald. Hier ligt een schandaal op de loer dat op dezelfde manier de aandacht kan trekken van de toezichthouders als de overdreven bedragen die gevraagd werden voor internationale mobiele gesprekken.

De telecomsector moet verder geconsolideerd worden, maar 2002 komt misschien te vroeg voor grote fusies. De bezittingen van failliete alternatieve netwerkbeheerders kunnen voor weinig geld bij curatoren worden opgekocht. Maar in de mobiele telefonie, waar het Britse Mm02 en het Nederlandse KPN wellicht hun Duitse belangen willen afstoten, zijn de balansen van potentiële kopers misschien nog niet sterk genoeg om een dergelijke last te kunnen dragen. Bovendien kan 2002 wel eens het jaar worden waarin het Franse Orange en het Spaanse Telefónica Moviles beslissen of ze wel of niet activiteiten op de zwaar bevochten Duitse markt willen ontplooien. Als ze daartoe overgaan, moeten ze waarschijnlijk binnen afzienbare tijd een partner zien te vinden.

Aandelen verkopen vormen een groot risico. De Duitse en Franse gevestigde bedrijven moeten nog veel doen aan de herstructurering van hun balansen, en KPN wil wellicht zijn financiële positie verder verstevigen. Deutsche Telekom heeft al bekendgemaakt dat het zijn mobiele dochter naar de beurs wil brengen. En France Telecom kan altijd nog staatsobligaties of aandelen in zijn dochter Orange verkopen. Als de koers omhoog gaat, zullen er zeker nieuwe aandelen op de markt worden gebracht. De stroom zal voorlopig nog wel even blijven vloeien.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld