Laatste marken voor de daklozen

In de duisternis van de vroege ochtend schuifelt een oudere heer met een boodschappenwagentje naar de bakker op de Wilmersdorferstrasse. ,,Met welke valuta heeft u dat brood nu eigenlijk betaald?'', wil hij weten. Dat de kloeke Schwarzwälder is afgerekend met marken stelt hem zichtbaar gerust. De bakker werkt volgens het boekje: het personeel vraagt hoffelijk in welke valuta de klant wil betalen, de prijzen luiden in euro.

In Duitsland is de omschakeling van de geliefde D-mark naar de euro zonder noemenswaardige strubbelingen van start gegaan. Gemiddeld 1.600 keer per minuut ratelden gisteren de geldautomaten om de nieuwe valuta in omloop te brengen. Ook al staat een meerderheid van de bevolking volgens recente peilingen nog steeds zeer sceptisch tegenover de nieuwe munt, in het hele land trotseerden duizenden op nieuwjaarsnacht de barre koude om het nieuwe tijdperk zo snel mogelijk uit de muur te trekken. Discussies over zin en onzin van de euro zijn, in ieder geval tijdelijk, verstomd. Voor weemoed was het nog te vroeg. Het was zoals de pleitbezorgers van de Europese eenheidsmunt hadden voorspeld: de normatieve kracht van nieuwe feiten deed haar werk. Ze knisperen koket en ruiken lekker, de nieuwe biljetten, en dan zal het met de stabiliteit ook wel goed komen.

Bovendien bleef het leven in grote lijnen zoals het was. Bondskanselier Schröder haalde in woonplaats Hannover zijn eerste biljetten uit de automaat. Onder het toeziend oog van journalisten gooide de raspoliticus en passant nog twee euro in de hoed van een straatmuzikant. Van zijn laatste marken kocht hij een daklozenkrant. Boulevardblad Bild omschreef het historische moment geheel conform de huisstijl als ,,eurotisch'' en vulde meteen twee bustehouders met nieuwe biljetten.

De eigenaresse van de kiosk aan de Berlijnse Giesebrechtstrasse, altijd al een kritisch beschouwer van de autoriteiten, voer ook vandaag een eigenzinnige koers. Zij accepteerde uitsluitend euro. ,,Ik vertik het om als wisselkantoor te fungeren. Dat kost me alleen maar geld. Laten de banken met hun fantastische CAO's dat maar oplossen.''

Ook de munten uit de Zalm-kit worden enthousiast in ontvangst genomen. Beatrix valt in de smaak. Na nauwgezette inspectie van de muntjes ontstaat achterdocht: op de Nederlandse 1 euromunt prijkt het jaartal 1999. Een twee jaar oude euro? Dat riekt al bijna naar valsmunterij. Op de Duitse munten staat toch echt 2002. Waar die gekke muntjes vandaan komen, vraagt ze streng. Het aanbod om dan toch maar in D-mark af te rekenen, slaat ze af. Ze blijft bij haar principes en uiteindelijk glijdt Beatrix in het laatje met de Duitse adelaars.

Maar is de meervoudsvorm nu euro of euro's? Grammaticabijbel Duden geeft beide mogelijkheden, minister van Economische Zaken Müller opteert voor euro. Moeilijker is de kwestie cent of zent. Moet Duitsland zich voegen naar het buitenland en in toekomst eurocent zeggen, of, zoals een taaldeskundige gisteren nog bepleite, de eigen cultuur niet geheel overboord gooien en opteren voor de eurozent? Als de mark in de komende weken net zo soepel wordt ingeleverd als de euro werd uitgedeeld, is het met de pfennig in ieder geval zeer snel gedaan.