Het verhaal van twee geldautomaten

In Europa assisteerden politievoertuigen sinds afgelopen donderdag de distributie van de nieuwe euromunten en -biljetten. In Argentinië reden de politievoertuigen uit om woedende burgers in toom te houden, die zich door de geldcrisis bedreigd zien in hun bestaan.

Europeanen wisselden hun nationale geld in voor een nieuwe munt, terwijl de Argentijnen op dit moment niet eens meer zeker weten wélk geld er is: de Amerikaanse dollar, de eigen peso of het ratjetoe aan obligaties waarin staat en provincies de salarissen nu uitbetalen. Dat is een heel verschil in de rij voor de geldautomaat: benieuwd wachten hoe het nieuwe geld er uit ziet, of angstig wachten óf er nog geld is.

De twee ervaringen wijzen er op hoezeer geld het weefsel is dat de samenleving bij elkaar houdt. Niet ten onrechte vergeleek de Amerikaanse econoom Paul Krugman Argentinië onlangs met de Weimarrepubliek in het Duitsland van de jaren twintig, waarin een monetaire en een politieke crisis elkaar beurtelings aanwakkerden.

Argentijnen gaan het nieuwe jaar in met de grootst mogelijke onzekerheid. Het vasthouden aan de tien jaar durende vaste koppeling van de peso aan de dollar is het recept voor jarenlange recessie en deflatie, om de Argentijnse economie zich geleidelijk te laten aanpassen aan het internationale kostenniveau dat zo'n koppeling vergt. Het loslaten van de koppeling maakt het halve land bankroet, doordat Argentijnen schulden hebben in dollars maar geld verdienen in peso's. Het introduceren van een derde munt, de noodmunt Argentino, werd afgelopen weekeinde teruggedraaid omdat de bevolking zo'n derde nieuwe munt begrijpelijkerwijs niet vertrouwt.

Tijd voor plan D. De vijfde president in tweeënhalve week, Eduardo Duhalde, zou naar verluidt de dollarkoppeling willen inruilen voor een koppeling van de peso aan een mandje van valuta's, waaronder ook de euro. De koers zou dan dalen van 1 peso per dollar naar 1,30 tot 1.40 peso per dollar, en alle schulden van dollars zouden naar peso's worden omgezet.

Dat is, zeker voor buitenlandse investeerders en het banksysteem, een zware maatregel. Hij zal een – hopelijk eenmalige – inflatiegolf veroorzaken en vergen dat het land zich tijdelijk afsluit van de internationale kapitaalmarkt. Maar veel alternatieven zijn er niet meer, en internationale assistentie moet niet al te lang op zich laten wachten. De schuldvraag doet, nu de crisis acuut is, even niet ter zake. Al was het maar om te voorkomen dat er niet alleen politievoeruigen, maar ook tanks door de straten van Buenos Aires rijden.